Doymuş Buhar Basıncı Nedir?
Doymuş buhar basıncı (\(e_s\)), belirli bir sıcaklıkta hava tamamen doyduğunda su buharının uyguladığı kısmi basınçtır; yani yoğuşma başlamadan önce havanın tutabileceği en yüksek nem miktarıdır. Sıcaklık arttıkça hızla yükselir; sıcak havanın soğuk havaya kıyasla çok daha fazla su taşıyabilmesinin nedeni de budur. Bu değer meteoroloji, HVAC (iklimlendirme) tasarımı, tarım bilimi (evapotranspirasyon) ve yapı fiziği için temel bir büyüklüktür.
Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Hava (kuru termometre) sıcaklığını Celsius cinsinden girin; araç, doymuş buhar basıncını kilopaskal (kPa) olarak hesaplar ve hektopaskal (hPa, milibarla eşdeğer) ile paskal (Pa) dönüşümlerini de verir. Sonuç evrenseldir ve her konum için geçerlidir.
Formülün Açıklaması
Bu araç, Tetens denklemini kullanır (FAO Penman–Monteith yönteminde de kullanılan denklem):
$$e_s = 0{,}6108 \cdot \exp\!\left(\frac{17{,}27 \cdot T}{T + 237{,}3}\right)$$
burada \(e_s\) kPa, \(T\) ise °C cinsindendir. Üstel terim, havanın su tutma kapasitesinin sıcaklıkla birlikte dik ve doğrusal olmayan biçimde artışını yansıtır. hPa elde etmek için 10 ile, Pa elde etmek için 1000 ile çarpın.
Çözümlü Örnek
\(T = 30\,°C\) için:
$$\text{üs} = \frac{17{,}27 \times 30}{30 + 237{,}3} = \frac{518{,}1}{267{,}3} = 1{,}93827$$$$\exp(1{,}93827) = 6{,}94673$$$$e_s = 0{,}6108 \times 6{,}94673 = 4{,}24307 \text{ kPa} = 42{,}4307 \text{ hPa} = 4243{,}07 \text{ Pa}$$Sıkça Sorulan Sorular
Donma noktasının altında çalışır mı? Buradaki Tetens katsayıları sıvı su için (0 °C üzeri) ayarlanmıştır. Donma noktasının altında, buz için ayrı bir formülasyon (örneğin 21,875 ve 265,5 katsayıları) daha doğru değerler verir.
Bağıl nemle ilişkisi nedir? Bağıl nem = gerçek buhar basıncı ÷ doymuş buhar basıncı × %100. Bu araç paydadaki değeri hesaplar.
kPa, hPa ve Pa arasındaki fark nedir? Bunlar aynı büyüklüğün farklı ölçeklerdeki ifadeleridir: \(1 \text{ kPa} = 10 \text{ hPa} = 1000 \text{ Pa}\). hPa, hava durumu raporlarında sık görülen eski milibar birimine eşittir.
