İrtifaya Göre Hava Basıncı Hesaplama nedir?
Bu araç, troposfer için standart atmosfer modelini kullanarak belirli bir irtifadaki atmosfer (barometrik) basıncını tahmin eder. Yükseldikçe üzerinizde daha az hava kaldığından basınç da düşer. Hesaplama aracı sonucu hektopaskal (hPa, milibara eşittir), kilopaskal (kPa) ve standart atmosfer (atm) cinsinden verir.
Nasıl kullanılır?
Deniz seviyesinden yüksekliği metre cinsinden ve deniz seviyesi basıncı P0 değerini hPa olarak girin. Standart deniz seviyesi basıncı 1013,25 hPa'dır; ancak daha doğru bir sonuç için bulunduğunuz yerde ölçülen güncel deniz seviyesi basıncını da kullanabilirsiniz. "Hesapla" düğmesine basarak o yükseklikteki basıncı görün.
Formülün açıklaması
Model şu eşitliği kullanır: $$P = P_0 \left(1 - \frac{0.0065\,h}{288.15}\right)^{5.255}$$ Burada 0,0065 K/m standart sıcaklık azalma oranı (lapse rate), 288,15 K standart deniz seviyesi sıcaklığı, 5,255 üssü ise yerçekimi, havanın molar kütlesi ve gaz sabitinden türetilen değerdir. Formül yaklaşık 11.000 m'ye (troposfer sınırına) kadar geçerlidir.
Örnek hesaplama
1000 m irtifada ve P0 = 1013,25 hPa için: taban değer \(1 - (0.0065 \times 1000 / 288.15) = 1 - 0.022557 = 0.977443\) olur. Bunu 5,255 üssüne yükselttiğimizde yaklaşık 0,88699 elde ederiz ve \(1013.25 \times 0.88699 \approx 898.76\) hPa, yani yaklaşık 89,88 kPa bulunur.
Sık Sorulan Sorular
Basınç irtifayla neden düşer? Çünkü üzerinizdeki hava sütunu kısalıp hafifler ve daha az ağırlık uygular.
hPa nedir? Hektopaskal, meteorolojide kullanılan SI birimidir; 1 hPa, 1 milibara eşittir.
Her yerde doğru sonuç verir mi? Standart atmosfer koşullarını varsayar. Gerçek koşullar (sıcaklık, hava sistemleri) ölçülen değeri kaydırabilir; bu nedenle en doğru sonuç için yerel deniz seviyesi basıncını kullanın.
Barometrik Formülde Kullanılan Sabitler
Bu hesaplayıcı tarafından kullanılan barometrik formül, alt atmosferi (troposfer) sabit bir sıcaklık değişim oranına sahip olarak modellemiştir. \(h\) (metre cinsinden) yüksekliğindeki basınç:
$$P = P_0\left(1 - \frac{L\,h}{T_0}\right)^{5.255}$$Aşağıdaki sabit değerler Uluslararası Standart Atmosferden (ISA) gelir ve formülün içine yerleştirilmiştir.
| Sembol | Anlam | Değer |
|---|---|---|
| \(P_0\) | Standart deniz seviyesi basıncı (varsayılan; kendi değerinizi girebilirsiniz) | 1013.25 hPa |
| \(L\) | Sıcaklık değişim oranı | 0.0065 K/m |
| \(T_0\) | Standart deniz seviyesi sıcaklığı | 288.15 K (15 °C) |
| \(g\) | Standart yerçekimi ivmesi | 9.80665 m/s² |
| \(M\) | Kuru havanın molar kütlesi | 0.0289644 kg/mol |
| \(R\) | Evrensel gaz sabiti | 8.31447 J/(mol·K) |
Üs 5.255 nereden geliyor
Üs keyfi değildir — boyutsuz grup \(\frac{gM}{RL}\):
$$\frac{gM}{RL} = \frac{9.80665 \times 0.0289644}{8.31447 \times 0.0065} = 5.2558$$çalışma formülünde kullanılan 5.255'e yuvarlanır.
Geçerlilik: Bu tek katmanlı form 0.0065 K/m sabit bir değişim oranı varsayar ve yalnızca troposfer içinde, yaklaşık 11.000 m'ye kadar (tropopozun tabanı) geçerlidir. Bu yüksekliğin üzerinde sıcaklık profili değişir ve farklı bir katman modeli kullanılmalıdır.
