Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Bağıl nem (RH), havadaki su buharı miktarının, havanın belirli bir sıcaklıkta tutabileceği maksimum miktara oranını gösterir. Bu araç, kolayca ölçülebilen iki değeri — hava sıcaklığı ile çiy noktasını — kullanarak bağıl nemi hesaplar; bunun için doygunluk buhar basıncında yaygın olarak kabul gören Magnus yaklaşımından yararlanır. Tamamen fizik kurallarına dayandığı için her ülkede ve her iklimde geçerlidir.
Nasıl Kullanılır?
Önce güncel hava sıcaklığını Celsius derece cinsinden girin, ardından çiy noktası sıcaklığını yazın (yani su buharının yoğuşmaya başlaması için havanın soğuması gereken sıcaklık). Hesapla düğmesine basın. Sonuç, bağıl nemi yüzde olarak gösterir; ayrıca arka planda kullanılan gerçek buhar basıncı (e) ile doygunluk buhar basıncını (es) hektopaskal (hPa) cinsinden de verir.
Formülün Açıklaması
Doygunluk buhar basıncı, Magnus formülü ile bulunur: $$e_s = 6{,}112 \cdot \exp\!\left(\frac{17{,}67 \cdot T}{T + 243{,}5}\right)$$ burada \(T\), °C cinsinden sıcaklıktır. Gerçek buhar basıncı \(e\) ise aynı formülle hesaplanır, ancak \(T\) yerine çiy noktası kullanılır; çünkü çiy noktasında hava tam olarak doygun haldedir. Bağıl nem de basitçe şu orandan elde edilir: $$\text{RH} = \frac{e}{e_s} \times 100$$ Çiy noktası asla hava sıcaklığını aşamayacağı için bağıl nem doğal olarak en fazla %100 ile sınırlıdır.
Örnek Hesaplama
Hava sıcaklığı 25 °C, çiy noktası 15 °C olsun. Doygunluk basıncı $$e_s = 6{,}112 \cdot \exp\!\left(\frac{17{,}67 \cdot 25}{268{,}5}\right) \approx 31{,}671 \ \text{hPa}$$ Gerçek basınç $$e = 6{,}112 \cdot \exp\!\left(\frac{17{,}67 \cdot 15}{258{,}5}\right) \approx 17{,}040 \ \text{hPa}$$ Buradan $$\text{RH} = \frac{17{,}040}{31{,}671} \times 100 \approx \%53{,}8$$ bulunur.
Sıkça Sorulan Sorular
Nemi doğrudan ölçmek yerine neden çiy noktası kullanılır? Çiy noktası ve sıcaklık, yaygın aletlerle kolayca ölçülebilir ve bağıl nemi tek başına belirlemeye yeter.
Sonuç neden %100 ile sınırlı? Çiy noktası hava sıcaklığına eşit olduğunda hava tamamen doygundur (%100); bunun üzerindeki değerler fiziksel olarak imkânsızdır, bu yüzden sonuç bu sınırda tutulur.
Magnus formülü ne kadar doğru? Yaklaşık −40 °C ile +50 °C arasındaki sıcaklıklarda yaklaşık %0,1'lik bir hassasiyetle çalışır ve bu aralık neredeyse tüm hava koşullarını kapsar.
