Công cụ này làm gì
Độ ẩm tương đối (RH) cho biết lượng hơi nước trong không khí so với lượng tối đa mà không khí có thể chứa ở một nhiệt độ nhất định. Công cụ này tính RH từ hai giá trị dễ đo lường — nhiệt độ không khí và điểm sương — bằng cách áp dụng công thức xấp xỉ Magnus đã được kiểm chứng để tính áp suất hơi bão hòa. Vì chỉ dựa trên các nguyên lý vật lý, máy tính hoạt động chính xác ở mọi quốc gia và mọi kiểu khí hậu, kể cả khí hậu nóng ẩm đặc trưng của Việt Nam.
Cách sử dụng
Nhập nhiệt độ không khí hiện tại theo độ C, sau đó nhập nhiệt độ điểm sương (nhiệt độ mà không khí phải hạ xuống để hơi nước bắt đầu ngưng tụ). Bấm tính toán. Kết quả hiển thị độ ẩm tương đối dưới dạng phần trăm, kèm theo áp suất hơi thực tế (\(e\)) và áp suất hơi bão hòa (\(e_s\)), tính bằng hectopascal (hPa).
Giải thích công thức
Áp suất hơi bão hòa được tính bằng công thức Magnus $$e_s = 6.112 \cdot \exp\!\left(\frac{17.67 \cdot T}{T + 243.5}\right)$$ trong đó \(T\) là nhiệt độ tính theo °C. Áp suất hơi thực tế \(e\) dùng đúng công thức trên nhưng thay \(T\) bằng điểm sương, bởi ngay tại điểm sương không khí đã đạt trạng thái bão hòa hoàn toàn. Khi đó, độ ẩm tương đối chỉ đơn giản là tỷ số $$\text{RH} = \frac{e}{e_s} \times 100\%$$ Vì điểm sương không bao giờ vượt quá nhiệt độ không khí, RH luôn được giới hạn ở mức tối đa 100%.
Ví dụ minh họa
Nhiệt độ không khí 25 °C, điểm sương 15 °C. Áp suất bão hòa $$e_s = 6.112 \cdot \exp\!\left(\frac{17.67 \cdot 25}{268.5}\right) \approx 31.671 \text{ hPa}$$ Áp suất thực tế $$e = 6.112 \cdot \exp\!\left(\frac{17.67 \cdot 15}{258.5}\right) \approx 17.040 \text{ hPa}$$ $$\text{RH} = \frac{17.040}{31.671} \times 100 \approx 53.8\%$$
Câu hỏi thường gặp
Tại sao dùng điểm sương thay vì đo độ ẩm trực tiếp? Điểm sương và nhiệt độ rất dễ đo bằng các thiết bị phổ biến và hoàn toàn đủ để xác định chính xác RH.
Vì sao kết quả bị giới hạn ở 100%? Khi điểm sương bằng nhiệt độ không khí thì không khí đã bão hòa hoàn toàn (100%); giá trị cao hơn là điều bất khả thi về mặt vật lý, nên kết quả được chặn lại ở mức này.
Công thức Magnus chính xác đến mức nào? Công thức này có sai số chỉ khoảng 0,1% với nhiệt độ từ khoảng −40 °C đến +50 °C, bao phủ gần như mọi điều kiện thời tiết trên thực tế.
