Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Kesim Kumaş Ölçüsü Hesaplama, dikişten sonra bitmiş parçanın tam istediğiniz boyutta çıkması için kumaşı ne kadar büyük keseceğinizi gösterir. Her dikiş, kumaşın her iki yanından bir şerit "yer"; bu yüzden kesimden önce her kenara dikiş payını eklemeniz gerekir. Bu araç, dikiş payını hem enin hem de boyun her iki kenarına otomatik olarak ekler.
Nasıl kullanılır?
Parçanın dikildikten sonra ölçmesini istediğiniz bitmiş en ve bitmiş boy değerlerini girin, ardından tek bir kenar için dikiş payını yazın. Üç kutuda da aynı birimi (inç veya santimetre) kullanın. Sonuç; kesim enini, kesim boyunu ve toplam kesim alanını gösterir.
Formülün açıklaması
Temel formül şudur: kesim ölçüsü = bitmiş ölçü + 2 × dikiş payı. 2 çarpanı, her boyutun dikişle tüketilen iki karşılıklı kenarı olduğu için ortaya çıkar. Örneğin en, hem sol hem de sağ kenardan birer kez kısalır; bu nedenle dikiş payını iki kez eklersiniz.
$$\begin{gathered} \text{Kesim Eni} = \text{Bitmiş En} + 2 \times \text{Dikiş Payı} \\[0.6em] \text{Kesim Boyu} = \text{Bitmiş Boy} + 2 \times \text{Dikiş Payı} \\[0.6em] \text{Kesim Alanı} = \text{Kesim Eni} \times \text{Kesim Boyu} \end{gathered}$$
Örnek hesap
Diyelim ki 12 × 12 inç bitmiş bir kapitone (quilt) bloğu istiyorsunuz ve standart kapitone dikiş payı olan 0,25 inç ile dikiyorsunuz. Kesim eni = \(12 + 2 \times 0{,}25 = 12{,}5\) inç ve kesim boyu = \(12 + 2 \times 0{,}25 = 12{,}5\) inç olur. Yani 12,5 × 12,5 inç bir kare kesersiniz; bu da 156,25 inçkare kesim alanı verir.
$$\text{Kesim Alanı} = 12{,}5 \times 12{,}5 = 156{,}25 \text{ inçkare}$$
Sık sorulan sorular
Hangi dikiş payını kullanmalıyım? Kapitone (patchwork) işinde genellikle 0,25 inç, giysi dikiminde ise çoğunlukla 0,625 inç (1,6 cm) kullanılır. Her zaman kullandığınız kalıbın belirttiği dikiş payına uyun.
Santimetreyle de çalışır mı? Evet — hesaplama birimden bağımsızdır. Tüm alanları aynı birimde tutmanız yeterli; sonuç da o birimde çıkar.
Her kenarda dikiş payı farklıysa ne olur? Bu araç dört kenarın hepsinde aynı dikiş payını varsayar. Sizinki farklıysa, karşılıklı iki kenarın paylarını toplayıp ikiye bölerek eşdeğer bir değer bulun ya da her boyutu ayrı ayrı hesaplayın.
Projeye Göre Tipik Dikiş Payları
Dikiş payı, kesim kenarı ile dikiş çizgisi arasında kalan kumaş şerididir. Hesap makinesi bunu her kenara ekler; bu yüzden kesim genişliği = bitmiş genişlik + 2 × dikiş payıdır. Aşağıdaki değerler, esas olarak ABD/İngiliz ölçü sistemine dayanan dikiş ve yama işi uygulamalarından alınan yaygın kurallardır. Metrik kalıplarda ise bunun yerine genellikle 1 cm veya 1,5 cm kullanılır.
| Proje türü | Tipik dikiş payı |
|---|---|
| Yama (patchwork) birleştirme | 1/4 in (6 mm) |
| Giysi dikimi | 5/8 in (1,5–1,6 cm) |
| Ev dekorasyonu ve çanta yapımı | 1/2 in (1,3 cm) |
| Fransız dikişi veya overlok dikişi | 3/8 in (1 cm) |
| Kavisli dikişler | 1/4–3/8 in (6–10 mm) |
| Paça ve kenar kıvırma | 1–2 in (2,5–5 cm) |
| Aplike | 3/16–1/4 in (yaklaşık 5–6 mm) |
Her zaman kalıbınıza uyun. Kalıp veya öğretici bir dikiş payı belirtiyorsa, yukarıdaki tipik değerler yerine o değeri kullanın. Bazı kalıplarda parçalara pay zaten dahildir, bazılarında ise dahil değildir.
Örnek: 1/2 in paylı, bitmiş 10 in × 12 in bir panel \(10 + 2 \times 0.5 = 11\) in genişliğinde ve \(12 + 2 \times 0.5 = 13\) in uzunluğunda kesilir; bu da \(11 \times 13 = 143\) metrekare inç değil, 143 kare inç kesim alanı verir.
Pratik Kesim İpuçları
- Önce yıkayın ve ütüleyin. Kumaşı, bitmiş ürünü yıkayacağınız şekilde yıkayıp kurutun, ardından ölçüm ve kesimden önce düz şekilde ütüleyin.
- Çekme payı bırakın. Kumaşı önceden yıkamadıysanız veya kumaşın çektiği biliniyorsa (bazı pamuklar, keten ve viskonlar), uzunluk ve genişliğe biraz fazla pay ekleyin.
- Kumaş ipliğini kontrol edin. Kalıp parçalarını ve kesim kenarlarını, kalıp aksini gerektirmedikçe düz iplik yönüne (kenar boyuna paralel) hizalayın; böylece ürün düzgün durur ve düzgün eskir.
- Gerektiği yerde fazla bırakın. Derin paçalar, desen veya çizgi eşleştirmesi ve kolay tiftiklenen kumaşlar için daha fazla kumaş düşünün. Bu ihtiyaçlar temel dikiş payı hesabına dahil değildir.
- Deneme parçası kesin. Yeni bir kalıp veya pahalı bir kumaş için, bedeni doğrulamak amacıyla önce muslin veya artık kumaştan bir örnek kesip dikin.
- Doğru araçlar kullanın. Döner bıçak, kendini onaran kesim altlığı ve şeffaf yama cetvelleri, makasa ve metre şeridine göre daha temiz ve daha köşeli kenarlar sağlar.
- Ölçülebilir bir aralığa yuvarlayın. Hesaplanan kesim ölçüsünü cetvelinizde görünen en yakın 1/8 in veya 1 mm'ye yuvarlayın. Emin değilseniz yukarı yuvarlayın, çünkü fazlayı kırpabilirsiniz ama kumaşı geri ekleyemezsiniz.
- Deneme dikişi yapın. Her dikişte küçük bir hata katlanarak büyüyeceği için, iğne konumunuzun veya pabuç ayarınızın gerçekten istediğiniz dikiş payını verdiğini bir artık parça üzerinde kontrol edin.