Altın Oran Tasarım Hesaplayıcı Nedir?
Altın oran (φ, phi ≈ 1.6180339887), sanatta, mimaride ve doğanın her köşesinde karşımıza çıkan bir orandır. Bir doğru, bütünün büyük parçaya oranı büyük parçanın küçük parçaya oranına eşit olacak şekilde bölündüğünde ortaya olağanüstü dengeli ve göze hoş gelen bir uyum çıkar. Bu hesaplayıcı, girdiğiniz herhangi bir toplam uzunluğu veya boyutu iki altın oran parçasına ayırır — sayfa düzeni kurmak, tipografi boyutlandırmak, grid planlamak ya da fotoğraf kadrajı oluşturmak için birebir.
Nasıl Kullanılır?
Bir toplam değer girin — bu piksel, santimetre, inç veya istediğiniz herhangi bir birim olabilir. Hesaplayıcı size büyük segmenti (\(a\)), küçük segmenti (\(b\)) ve \(\varphi\) değerini verir. Büyük segment, toplamın phi'ye bölümüdür; küçük segment ise geriye kalan kısımdır. Büyük parçayı ana içerik alanı veya başlık boyutu için, küçük parçayı ise kenar çubukları, alt yazılar veya ikincil boşluklar için kullanın.
Formülün Açıklaması
Bölme işlemi iki basit denkleme dayanır:
$$\begin{gathered} \text{Büyük} = \frac{\text{Toplam}}{\varphi} \qquad \text{Küçük} = \text{Toplam} - \text{Büyük} \\[1.5em] \text{burada}\quad \varphi = 1.6180339887 \end{gathered}$$burada \(\varphi\) sabit olarak \(1.6180339887\) değerindedir. \(\varphi\)'nin eşsiz özelliği nedeniyle (\(1/\varphi = \varphi - 1 \approx 0.618\)), büyük segment toplamın yaklaşık %61,8'ini, küçük segment ise yaklaşık %38,2'sini oluşturur. İki parça arasındaki oran (\(a/b\)) yine \(\varphi\)'ye eşittir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki 1000 piksel genişliğinde bir sayfa düzeniniz var. Büyük segment
$$1000 \div 1.6180339887 \approx 618{,}03 \text{ piksel}$$küçük segment ise
$$1000 - 618{,}03 \approx 381{,}97 \text{ piksel}$$Yani ~618 piksellik bir içerik sütununun yanına ~382 piksellik bir kenar çubuğu yerleştirdiğinizde altın oranlı bir düzen elde edersiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Altın oran ile üçler kuralı aynı şey mi? Hayır. Üçler kuralı görüntüyü eşit üçe böler (33/33/33), altın oran ise 61,8/38,2 şeklinde bir bölüm kullanır ki birçok tasarımcı bunu daha dinamik bulur.
Hangi birimi kullanmalıyım? Tutarlı olduğu sürece herhangi birini — oran birimsizdir, dolayısıyla piksel, mm veya inç hepsi aynı şekilde çalışır.
Küçük parça neden %38,2? Çünkü \(1 - 1/\varphi = 1 - 0{,}618 = 0{,}382\); yani büyük altın segmenti aldıktan sonra geriye kalan paydır.