Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Hazır çim (rulo çim) fit kare, yarda kare, rulo, plaka veya palet hesabıyla satılır; bu yüzden her tedarikçinin ilk sorduğu şey kaplanacak alanın büyüklüğü olur. Bu hesaplayıcı şeritmetreyle aldığınız basit ölçüleri sipariş için gereken tüm sayılara çevirir: toplam fit kare, yarda kare ve satın alınacak tam rulo ya da plaka adedi. Tüm uzunluklar fit cinsinden girilir, dolayısıyla 1 yarda kare 9 fit kareye eşittir.
Önemli not: Bu araç, çimin fit ve yarda ile satıldığı ABD ve Kanada gibi pazarlardaki ölçü düzenine göre kurulmuştur. Türkiye'de hazır çim metrekare üzerinden satılır ve rulolar genellikle 0,4 × 2,5 m (yaklaşık 1 m²) ölçülerindedir. Dönüştürmek isterseniz: 1 fit kare ≈ 0,0929 m², 1 metrekare ≈ 10,76 fit kare. Yani Türkiye'deki bir tedarikçiden alışveriş yapacaksanız, buradaki fit kare sonucunu 10,76'ya bölerek metrekareye çevirin; yerel rulo ölçüleri ve palet kapasiteleri farklılık gösterebilir.
Nasıl kullanılır?
Bahçeyi en uzun ve en geniş noktalarından ölçün ve her iki değeri de fit olarak girin. Alan düzgün bir dikdörtgen değilse, bahçeyi dikdörtgenlere bölün, her dikdörtgen için hesaplayıcıyı bir kez çalıştırın ve sonuçları toplayın. Ölçünüzün içinde kalan ama çimlendirilmeyecek yerler için "çıkarılacak alan" kutusunu kullanın: teras, araç yolu girişi, ağaç dibi halkası veya çiçek tarhları gibi. %5-10 arası bir atık payı, kavisli kenarlardaki, eğimlerdeki ve köşelerdeki kesim kayıplarını karşılar; kenar sayısı fazla olan bahçelerde üst sınıra yakın bir değer seçin. Son olarak tedarikçinizin sattığı ürünün kaplama alanını girin: 2 ft × 5 ft rulo için 10 fit kare, 3 ft × 3 ft plaka için 9 fit kare veya doğrudan palet sayısı istiyorsanız 450 fit kare.
Formül
Burada \(L\) = fit cinsinden uzunluk, \(W\) = fit cinsinden genişlik, \(E\) = fit kare cinsinden çıkarılan alan ve \(w\) = yüzde olarak atık payıdır:
$$A_{sod} = (L \times W - E) \times \left(1 + \frac{w}{100}\right)$$Sipariş adedi yukarı yuvarlanır, çünkü tedarikçiler parça kesmez:
$$N = \left\lceil \frac{A_{sod}}{A_{roll}} \right\rceil$$
Örnek hesap
Arka bahçe 50 ft × 30 ft ölçülerinde ve içinde 200 fit kare bir teras var. %5 atık payı ve 10 fit karelik rulolarla:
$$A_{sod} = (50 \times 30 - 200) \times 1.05 = 1300 \times 1.05 = 1365\,\text{fit kare}$$$$Y = \frac{1365}{9} = 151.67\,\text{yarda kare} \qquad N = \left\lceil \frac{1365}{10} \right\rceil = 137\ \text{rulo}$$Metrik karşılığı merak edenler için: 1365 fit kare ≈ 127 m², yani Türkiye'deki 1 m²'lik rulolarla yaklaşık 127 rulo.
Çim Siparişleri için Alan Birim Dönüşümleri
Çim, tedarikçiye bağlı olarak kare ayak, kare yard, parça veya palet olarak fiyatlandırılır ve çim planı metrik olarak çizilebilir. Bu faktörler yeniden ölçüm yapmadan hepsinin arasında hareket etmenizi sağlar.
| Kaynak | Eşittir | Ayrıca eşittir |
|---|---|---|
| 1 kare yard | 9 sq ft | 0.8361 kare m |
| 1 sq ft | 0.1111 kare yard | 0.0929 kare m |
| 1 kare m | 10.764 sq ft | 1.196 kare yard |
| 1 acre | 43,560 sq ft | 4,840 kare yard |
Hızlı referans: yaygın çim alan boyutları
Aşağıdaki rulolar standart 10 sq ft el rulolarıdır; paletler palet başına 450 sq ft varsayar. Her iki rakam da atık payını içermez.
| Çim alanı (sq ft) | Kare yard | Kare metre | 10 sq ft rulolar | 450 sq ft paletler |
|---|---|---|---|---|
| 500 | 55.6 | 46.5 | 50 | 1.11 |
| 1,000 | 111.1 | 92.9 | 100 | 2.22 |
| 2,000 | 222.2 | 185.8 | 200 | 4.44 |
| 5,000 | 555.6 | 464.5 | 500 | 11.11 |
Dönüşüm kendisi basit bir bölme işlemidir — kare ayaktan kare yardaya
$$A_{\text{çim}^2} = \frac{A_{\text{ft}^2}}{9} = \frac{2{,}000}{9} \approx 222.2\ \text{sq ft}$$Fiyatları adil bir şekilde karşılaştırma
Kare yard başına fiyat, kare ayak başına aynı fiyatın dokuz katı görünür, bu nedenle ikisi ancak 9'a bölündükten sonra karşılaştırılabilir. 4.50 kare yard başına fiyatlandırılan çim \(4.50 \div 9 = 0.50\) kare ayak başına; 0.42 kare ayak başına fiyatlandırılan çim \(0.42 \times 9 = 3.78\) kare yard başına, daha ucuz malzeme. Teslimat ile aynısını yapın: 450 sq ft palete yayılmış sabit bir teslimat ücreti, küçük bir sipariş için kare ayak başına çok daha fazla ekler, bu nedenle başlık birim fiyatı değil sizin alanınız için toplam yerinde maliyeti karşılaştırın.
Siparişleme ve Kurulum Önerileri
Hesaplanan alanı siparişe dönüştürme
- Bütün parçalara yuvarlayın, hiçbir zaman aşağıya yuvarlama yapın. Çim kesilir, dökülmez — 98.2 ruloların sonucu 99 rulo anlamına gelir. Bir tedarikçi sadece palet olarak satıyorsa, bir sonraki tam palete yuvarlayın; çoğu çim yetiştiricisi paleti bölmez ve yetersiz bir sipariş kurulumun ortasında işi bırakır.
- Şekille eşleşmesi için atık payını seçin. Düz kenarları olan sade bir dikdörtgen için yaklaşık %5 kullanın. Kavisli yataklar, ağaç adaları, eğimler veya yollardaki ve hizmet kapakları etrafındaki birçok küçük kesim olduğu yerlerde %10–15 kullanın — her eğri kesilmek zorunda bırakır ve kesme kalanı genellikle kullanılamaz.
- Düzensiz çimleri ayrı dikdörtgenler olarak ölçün. L-şekli, yan bahçe ve sürücü yolu boyunca bir şeridi ayrı dikdörtgenlere böün, her birini hesaplayıcıdan geçirin ve alanları ekleyin. Üçgen bir köşe için dikdörtgen olarak ölçün ve yarıya bölün; kaba bir eğri için birkaç noktada ortalama genişliği alın. Terasları, güverteler, havuzları ve bitki yatakları, daha düşük bir toplam tahmin etmek yerine hariç tutma girdisini kullanarak çıkarın.
- Amaçlı olarak 1–2 yedek parça ekleyin. Eksik üç rulo için ikinci bir teslimat, ruloların kendisinden çok daha pahalıdır, çünkü seyahat ücretini tekrar ödersiniz. Onarım ve ilk satırın uygun şekilde hizalanmadığı yerler için birkaç ekstra parça sipariş edin.
Çalışılmış örnek
Bir arka çim 40 ft × 25 ft ölçülerinde ve 100 sq ft teras içerir. Bir kenarın etrafındaki kavisli yatak için %10 payı ve standart 10 sq ft el rulolar ile:
$$A_{\text{çim}} = (40 \times 25 - 100) \times \left(1 + \frac{10}{100}\right) = 900 \times 1.10 = 990\ \text{sq ft}$$Bu 990 sq ft veya 110 kare yard'dir, bu da \(\lceil 990 \div 10 \rceil = 99\) rulo yapar — palet başına 450 sq ft ile yaklaşık 2.2 palet, bu nedenle tedarikçi biri bölmeyecekse 3 palet sipariş edin ve döndürmek veya paylaşmak için yaklaşık 350 sq ft yedek almayı bekleyin.
Zamanlama ve işleme
- Çim gelmeden önce toprağı hazır bulundurun. Eski çimi ve enkazı temizleyin, üst birkaç inçi gevşetin, gerekirse düzenlemeler ekleyin ve düzgün şekilde eğimlendirin — yürüyüş yolları ve araç yollarının altında kabaca bir çim kalınlığı kadar bitirerek, döşenen çim seviyeyle oturur. Döşemeden hemen önce toprağı hafifçe nemlendiriniz; çim hiçbir zaman kuru, tozlu zemine gitmemelidir.
- Hasat yapıldıktan sonra yaklaşık 24 saat içinde kurun — sıcak veya rüzgarlı havalarda aynı gün. Çim, bir palete oturan canlı, köklenmiş olmayan bir türündür; yığılmış rulolar dahili olarak ısınır ve yaz sıcaklarında bir veya iki gün içinde sarı renk veya ölü olabilir.
- Paletleri her parça yerleştirilene kadar gölgeli ve nemli tutun. Onları doğrudan güneşten uzakta konumlandırın, açık kenarları kısacık suyunuz ve her şeyi kurutmak yerine bir paletten bir seferde çalışın.
- Derzileri tuğla deseninde ögeme yapın. Uzun düz bir kenarın karşısına başlayın, parçaları sıkıca uç uca yapıştırınız, üst üste veya germeden, ve her satırı derzlerin hizalanmadığı şekilde dengelleyiniz. Bir eğim üzerinde, eğim yukarı ve aşağı yerine eğimin karşısında satır yaınız ve eğim dikse parçaları sabitleyiniz.
- Aşağı iner itmez derinlemesine su verin — ideal olarak ilk yarım saat içinde, tüm çimi beklemek yerine bölüm bölüm. Çimin içinden ve altındaki topraklara kadar ıslatın, ardından kökler birleşirken ilk birkaç hafta her iki katmanı nemli tutun, yerleşirken daha seyrek, daha derin sulama yaparak azaltın. O dönem boyunca yeni çimin üzerinde mümkün olduğunca az durun.
Yedeklerin neden iki kez önemli olduğu: çim döşendikten sonra kuruduğu zaman hafifçe küçülür ve derzlerde ince boşluklar açılır. Elinizdeki birkaç parçayı tutmak — gölgeli bir yerde düz olarak yayılmış ve sulanmış, rulolanmış değil — bu boşlukları doldurmak ve başarısız olan herhangi bir parçayı onarmak için size izin verir; böylece daha sonra muhtemelen renk veya dokuda eşleşmeyecek farklı bir partiden tek bir rulo sipariş etmek zorunda kalmazsınız.
Yerel koşullar, ot türleri ve tedarikçi uygulamaları değişir; bir çim yetiştiricisi veya yerel tarım danışmanlığı bölgeniz ve çim türü için özel kılavuz verirse, genel bir temel kural yerine bunu izleyin.
Sıkça sorulan sorular
Ne kadar atık payı eklemeliyim? Düz bir dikdörtgen için %5, kavisli kenarlar, ada şeklinde alanlar veya dik eğimler için %10 ekleyin. Birkaç parça eksik kalması çoğu zaman ikinci bir sevkiyat ücreti demektir; bu yüzden yukarı yuvarlamak en ucuz sigortadır.
Bir palet kaç fit kare kaplar? Üreticilerin çoğu palet başına 400-500 fit kare yükler; en yaygın değer 450 fit karedir. Bu sayıyı parça başına kaplama alanı olarak girin; sonuç kaç palet sipariş etmeniz gerektiğini söyler. Türkiye'de palet kapasiteleri genellikle metrekare cinsinden (yaklaşık 40-50 m²) belirtilir.
Hazır çim serildikten sonra çeker mi? Yeni kesilmiş çim kuruduğunda bir miktar çekebilir ve bu da ekler arasındaki boşlukları büyütür. Bu da küçük bir fazlalık bulundurmak ve çimi serdikten sonraki birkaç saat içinde sulamak için ayrı bir gerekçedir.