Linear Feet (Foot Dài) Là Gì?
Một "linear foot" (foot dài) đơn giản là đơn vị đo chiều dài bằng 12 inch, không quan tâm đến bề rộng hay độ dày. Đây là đơn vị quen thuộc tại Mỹ và một số nước dùng hệ đo Anh — ở Việt Nam ta thường tính theo mét, nhưng nhiều loại vật liệu nhập khẩu (sàn gỗ, ván lát, gỗ xây dựng, hàng rào, nẹp viền) vẫn được bán theo foot dài. Khi mua những tấm ván có bề rộng cố định, bạn cần biết phải mua bao nhiêu foot dài để phủ kín một diện tích nhất định. Công cụ này đổi tổng diện tích (foot vuông) sang số foot dài tấm ván cần dùng, rồi (tùy chọn) ước tính chi phí vật liệu.
Cách Sử Dụng
Nhập tổng diện tích bạn muốn phủ (tính bằng foot vuông), bề rộng tấm ván (tính bằng inch) và (tùy chọn) đơn giá mỗi foot dài. Công cụ sẽ đổi bề rộng tấm ván sang foot, lấy diện tích chia cho bề rộng đó để ra số foot dài, rồi nhân với đơn giá để ước tính tổng chi phí. Nên cộng thêm 5–10% để dự phòng cho phần cắt bỏ và hao hụt.
Giải Thích Công Thức
Vì diện tích bằng chiều dài nhân bề rộng, nên chiều dài (số foot dài) cần dùng sẽ bằng diện tích chia cho bề rộng:
$$\text{Foot Dài} = \frac{\text{Diện Tích (ft}^2\text{)}}{\dfrac{\text{Bề Rộng (in)}}{12}}$$Bề rộng được chia cho 12 để đổi từ inch sang foot, giúp đơn vị khớp nhau. Chi phí khi đó là Foot Dài × Đơn Giá Mỗi Foot Dài.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử bạn lát sàn cho một căn phòng rộng 320 ft² bằng những tấm ván có bề rộng 5,5 inch. Bề rộng tấm ván tính theo foot là \(5{,}5 \div 12 = 0{,}4583 \text{ ft}\). Số foot dài \(= 320 \div 0{,}4583 \approx\) 698,18 foot dài. Với đơn giá 2,50 USD mỗi foot dài, chi phí vật liệu là \(698{,}18 \times 2{,}50 \approx\) 1.745,45 USD.
Chiều dài tuyến tính phổ biến của ván theo chiều rộng và mỗi 100 ft²
Chiều dài tuyến tính là tổng chiều dài ván khi đặt nối tiếp đầu này sang đầu kia. Với cùng một diện tích, ván càng hẹp thì cần càng nhiều chiều dài tuyến tính. Công thức là \(\text{Chiều dài tuyến tính} = \frac{\text{Diện tích}}{\text{Chiều rộng (in)}/12}\), vì vậy với 100 ft² thì \(\frac{100}{\text{Chiều rộng}/12} = \frac{1200}{\text{Chiều rộng}}\).
| Loại ván (công dụng thông thường) | Chiều rộng mặt ván (in) | Chiều dài tuyến tính trên 100 ft² |
|---|---|---|
| Ván sàn gỗ cứng dạng dải hẹp | 2.25 | 533.33 |
| Ván sàn gỗ cứng / laminate dạng thanh | 3.25 | 369.23 |
| 2x4 đặt trên mặt rộng; ván 1x4; ván có mộng âm dương 3.5 in | 3.5 | 342.86 |
| Ván sàn gỗ cứng / laminate dạng thanh rộng | 5 | 240.00 |
| Ván sàn 2x6 và ván sàn hiên 5/4x6 | 5.5 | 218.18 |
| Ván sàn dạng thanh rộng | 7.5 | 160.00 |
Kích thước danh định so với kích thước thực: Với gỗ xẻ mềm theo tiêu chuẩn Bắc Mỹ, tên danh định lớn hơn kích thước thực tế. Ván 2x4 đo khoảng 1.5 × 3.5 in, và ván 2x6 đo khoảng 1.5 × 5.5 in. Tương tự, ván 1x4 và 1x6 có chiều rộng khoảng 3.5 in và 5.5 in. Luôn dùng chiều rộng thực đo được, không dùng tên ghi trên nhãn. Các quốc gia và dòng sản phẩm khác có thể dùng kích thước khác.
Mộng âm dương (tongue-and-groove): Hãy nhập chiều rộng mặt ván lộ ra (chiều rộng "phủ" sau khi các tấm ván khớp vào nhau), không nhập toàn bộ chiều rộng bao gồm phần mộng. Dùng toàn bộ chiều rộng ván sẽ đánh giá thấp chiều dài tuyến tính bạn cần.
Mẹo đặt hàng thực tế
- Cộng thêm phần hao hụt dựa trên cách bố trí. Quy tắc kinh nghiệm phổ biến là khoảng 5% khi lát thẳng, khoảng 10% khi lát chéo hoặc có hoa văn, và khoảng 15% khi lát xương cá. Các phòng phức tạp với nhiều đường cắt có thể cần nhiều hơn.
- Làm tròn lên thành số ván nguyên hoặc chiều dài tiêu chuẩn. Gỗ xẻ thường có các chiều dài 8, 10, 12 và 16 ft. Ví dụ: 100 ft² ván sàn 5.5 in là 218.18 ft tuyến tính; với hao hụt 5%, 218.18 × 1.05 ≈ 229.09 ft tuyến tính. Với ván 12 ft, 229.09 ÷ 12 ≈ 19.09, nên đặt 20 tấm. Hãy kiểm tra các chiều dài phù hợp với cách bố trí để giảm phần cắt thừa.
- Dùng chiều rộng mặt ván lộ ra. Với ván mộng âm dương, ván ghép ván lá (shiplap) hoặc các loại ván khớp nối khác, hãy dùng chiều rộng phủ nhìn thấy, không dùng toàn bộ chiều rộng ván.
- Giữ thêm ván dự phòng sửa chữa sau này. Hãy để dành vài tấm ván dư từ cùng một lô. Màu sắc và profile có thể khác nhau giữa các đợt sản xuất, nên sau này việc tìm ván khớp có thể khó khăn.
- Kiểm tra đơn vị giá. Giá có thể được báo theo ft tuyến tính, theo tấm ván, theo ft² hoặc theo hộp. Hãy quy đổi tất cả về cùng một đơn vị trước khi so sánh, và nhập giá theo ft tuyến tính vào máy tính để có ước tính chi phí chính xác.
Đây chỉ là các hướng dẫn chung. Luôn xác nhận số lượng và hệ số hao hụt với nhà cung cấp hoặc hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất.
Câu Hỏi Thường Gặp
Foot dài và foot vuông khác nhau như thế nào? Foot dài chỉ đo chiều dài theo đường thẳng; foot vuông đo diện tích (chiều dài × bề rộng). Công cụ này kết nối hai đơn vị đó thông qua bề rộng tấm ván.
Tôi có nên cộng thêm phần hao hụt không? Có — hầu hết thợ thi công đều cộng thêm 5–10% để bù cho phần cắt, sai sót và việc canh khớp hoa văn.
Có dùng được cho hàng rào hay nẹp viền không? Được, áp dụng cho mọi vật liệu bán theo foot dài. Riêng với nẹp viền, bạn cũng có thể cộng trực tiếp chiều dài của từng đoạn lại với nhau.