Công cụ này làm gì?
Công cụ này giúp bạn giảm một số đi theo tỷ lệ phần trăm cho trước. Đây là lựa chọn lý tưởng để tính giá sau khuyến mãi, mức chiết khấu, số tiền được giảm thuế hay bất kỳ tình huống nào bạn cần hạ một giá trị xuống theo phần trăm. Chỉ cần nhập số gốc và phần trăm, công cụ sẽ hiển thị cả phần giá trị bị trừ đi lẫn kết quả cuối cùng sau khi giảm.
Công thức
Để trừ phần trăm \(P\) khỏi một số \(N\), trước tiên bạn tính phần giá trị mà tỷ lệ phần trăm đó đại diện, rồi lấy số gốc trừ đi phần này:
$$\text{Kết quả} = N - \left(N \times \frac{P}{100}\right)$$Trong đó \(N\) là số gốc và \(P\) là phần trăm cần trừ. Đại lượng \(N \times \frac{P}{100}\) chính là số bị trừ đi.
Cách sử dụng
Nhập giá trị ban đầu vào ô Số và phần trăm bạn muốn trừ vào ô Phần trăm. Kết quả sẽ tự động cập nhật để hiển thị giá trị cuối cùng, còn bảng bên dưới cho biết chính xác đã trừ đi bao nhiêu.
Ví dụ minh họa
Giả sử một món hàng có giá $200 và đang được giảm 25%. Số tiền được giảm là:
$$200 \times \frac{25}{100} = 50$$Lấy giá gốc trừ đi số tiền này, ta được giá sau khuyến mãi:
$$200 - 50 = 150$$Vậy giảm 25% trên 200 sẽ còn lại 150.
So sánh các mức giảm phần trăm
Bảng dưới đây đều bắt đầu từ cùng một số là 200 và áp dụng một vài mức phần trăm phổ biến. Ở mỗi dòng, số bị trừ được tính bằng \(200 \times \frac{P}{100}\), còn kết quả là phần còn lại sau khi trừ đi lượng đó: \(200 - 200 \times \frac{P}{100}\). Nhờ vậy bạn dễ dàng hình dung một mức phần trăm thực sự lấy đi bao nhiêu.
| Phần trăm | Số bị trừ (\(200 \times P/100\)) | Kết quả (200 − số bị trừ) |
|---|---|---|
| 5% | 10 | 190 |
| 10% | 20 | 180 |
| 15% | 30 | 170 |
| 25% | 50 | 150 |
| 50% | 100 | 100 |
| 75% | 150 | 50 |
Hãy để ý quy luật: trừ đi 50% thì còn lại đúng một nửa, và lượng bị trừ ở mỗi mức phần trăm luôn tỷ lệ thuận trực tiếp với số ban đầu, nên khi nhân đôi số gốc thì lượng bị trừ cũng tăng gấp đôi với cùng một mức phần trăm.
Cách trừ phần trăm thủ công
Trừ phần trăm khỏi một số chỉ gồm ba bước ngắn gọn. Công thức tổng quát là:
$$\text{Kết quả} = N - N \times \frac{P}{100}$$trong đó \(N\) là số ban đầu và \(P\) là phần trăm bạn muốn trừ.
- Đổi phần trăm sang số thập phân. Chia phần trăm cho 100: \(\frac{P}{100}\). Ví dụ, 15% trở thành \(\frac{15}{100} = 0.15\).
- Nhân với số gốc để ra lượng bị trừ. Nhân số thập phân với \(N\): \(N \times \frac{P}{100}\). Với \(N = 200\), ta có \(200 \times 0.15 = 30\).
- Lấy số gốc trừ đi lượng đó. Trừ lượng bị trừ ra khỏi \(N\): \(200 - 30 = 170\).
Ghép toàn bộ phép thế số cho 200 trừ 15%:
$$\text{Kết quả} = 200 - 200 \times \frac{15}{100} = 200 - 30 = \text{}$$cho ra kết quả cuối cùng là 170. Vẫn ba bước đó áp dụng được cho bất kỳ số nào và bất kỳ phần trăm nào.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể dùng số thập phân không? Có, cả số lẫn phần trăm đều chấp nhận giá trị thập phân như 12.5.
Nếu phần trăm lớn hơn 100% thì sao? Kết quả sẽ âm, nghĩa là bạn đã trừ đi nhiều hơn giá trị ban đầu.
Công cụ này khác gì với máy tính chiết khấu? Về bản chất toán học thì giống hệt — trừ một phần trăm chính là cách tính mức giảm giá trên một mức giá.