Mức hưởng BHYT khi khám chữa bệnh là gì, ai cần tính?
Khi bạn khám hoặc nằm viện bằng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT), quỹ BHYT trả một phần chi phí. Phần bạn tự trả gọi là cùng chi trả. Công cụ này tính số tiền quỹ trả và số tiền bạn cùng chi trả cho một lần khám hoặc một đợt điều trị, theo pháp luật Việt Nam hiện hành.
Công cụ giúp người bệnh và người nhà ước tính trước chi phí. Công cụ áp dụng Luật Bảo hiểm y tế đã sửa đổi bởi Luật 51/2024/QH15 cho lần khám từ ngày 01/01/2025. Số liệu kiểm tra đến 07/11/2026.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản, điều khoản | Nội dung | Hiệu lực |
|---|---|---|
| Luật 51/2024/QH15, Điều 1 khoản 17 (Điều 22 Luật BHYT) | Mức hưởng 100%, 95%, 80%; tỷ lệ khi tự đi; cấp cứu; đổi nơi tạm trú. | 01/01/2025 (Điều 3 khoản 2, 3) |
| Nghị quyết 261/2025/QH15, Điều 2 khoản 1 điểm a (trích tại Công văn 38/BYT-BH ngày 06/01/2026 của Bộ Y tế) | Người thuộc hộ gia đình cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng. | 01/01/2026 |
| Luật 51/2024/QH15, Điều 1 khoản 10 (Điều 12 Luật BHYT) | Các nhóm đối tượng tham gia BHYT. | 01/07/2025; nhóm cũ hưởng mức mới từ 01/01/2025 |
| Luật 51/2024/QH15, Điều 3 khoản 5 điểm b | Mức tham chiếu tính theo lương cơ sở. | 01/07/2025 |
| Nghị định 02/2025/NĐ-CP, Điều 1 khoản 1 (Điều 14 khoản 3, 5 Nghị định 146/2018) | Ngưỡng 15% lương cơ sở; tự đi ngoại trú cơ sở cơ bản dưới 50 điểm được 100% mức hưởng. | 01/01/2025 đến 30/06/2025 |
| Nghị định 188/2025/NĐ-CP, Điều 17, 18, 19 | Ngưỡng 15%; mức hưởng khi tự đi, cấp cứu; quy định 5 năm liên tục; lộ trình 50%. | 01/07/2025 (Điều 70 khoản 2) |
| Nghị định 73/2024/NĐ-CP, Điều 3 khoản 2 | Lương cơ sở 2.340.000 đ. | 01/07/2024 đến 30/06/2026 |
| Nghị định 161/2026/NĐ-CP, Điều 3 khoản 2 | Lương cơ sở 2.530.000 đ. | Từ 01/07/2026 |
Từ 01/01/2025 không còn "tuyến huyện, tỉnh, trung ương". Cơ sở được chia thành cấp ban đầu, cấp cơ bản, cấp chuyên sâu. Luật vẫn giữ quyền lợi cho cơ sở từng là tuyến huyện hoặc tuyến tỉnh, nên công cụ hỏi cả điều đó.
Cách tính quỹ BHYT trả và phần cùng chi trả
- Xác định mức hưởng m (Điều 22 khoản 1). Mức hưởng là 100% nếu chi phí lần khám thấp hơn 15% lương cơ sở (điểm b), hoặc khi khám đúng nơi đăng ký tại cơ sở cấp ban đầu (điểm c). Các trường hợp khác lấy theo nhóm đối tượng ghi trên thẻ: 100%, 95% hoặc 80%.
- Xác định tỷ lệ theo cách đi khám t (Điều 22 khoản 3, 4, 5). Khám đúng nơi đăng ký, được chuyển người bệnh, cấp cứu hoặc khám nơi tạm trú mới: t = 100%. Tự đi khám: t theo bảng bên dưới.
- Tính số tiền: quỹ trả Q, người bệnh trả phần còn lại N. Làm tròn đến đồng.
- Áp dụng quy định 5 năm liên tục (Điều 22 khoản 1 điểm d; Nghị định 188 Điều 18): phần cùng chi trả không vượt số còn lại trước ngưỡng 6 lần lương cơ sở.
Trong đó \(C\) là chi phí trong phạm vi được hưởng BHYT, \(t\) là tỷ lệ theo cách đi khám, \(m\) là mức hưởng, \(Q\) là số quỹ trả, \(N\) là số người bệnh cùng chi trả.
Với người tham gia 5 năm liên tục, gọi \(L\) là lương cơ sở ngày khám, \(S\) là số đã cùng chi trả từ 01/01 đến trước lần khám. Số còn phải cùng chi trả \(R\) và phần người bệnh trả là:
$$R = \max(0,\ 6L - S)$$ $$N = \min(C - Q,\ R)$$Bảng mức hưởng theo nhóm đối tượng
| Nhóm (Điều 12 Luật BHYT) | Mức hưởng | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Quân nhân, công an, người có công, cựu chiến binh, trẻ em dưới 6 tuổi, hộ nghèo, người hưởng trợ cấp xã hội… (khoản 3 điểm a, b, c, d, đ, e, h, i, o, r, s) | 100% | 01/01/2025 |
| Người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động; thân nhân người có công; người thuộc hộ cận nghèo; người dân tộc thiểu số ở xã không còn thuộc vùng khó khăn | 95% | 01/01/2025 |
| Người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng (khoản 3 điểm t, nhóm mới) | 80% | 01/07/2025 |
| Các đối tượng khác: người lao động, học sinh, sinh viên, người tham gia theo hộ gia đình… | 80% | 01/01/2025 |
Bảng tỷ lệ khi tự đi khám không đúng nơi đăng ký
| Trường hợp (Điều 22 khoản 4) | Tỷ lệ t | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Bệnh hiếm, hiểm nghèo, cần phẫu thuật hoặc kỹ thuật cao theo danh mục Bộ Y tế (điểm a) | 100% | 01/01/2025 |
| Người dân tộc thiểu số, hộ nghèo ở vùng khó khăn, xã đảo, nội trú tại cơ sở cấp chuyên sâu (điểm b) | 100% | 01/01/2025 |
| Cơ sở cấp ban đầu (điểm c) | 100% | 01/01/2025 |
| Nội trú tại cơ sở cấp cơ bản (điểm d) | 100% | 01/01/2025 |
| Cơ sở trước 2025 là tuyến huyện (điểm đ) | 100% | 01/01/2025 |
| Ngoại trú tại cơ sở cấp cơ bản dưới 50 điểm hoặc tạm xếp cấp cơ bản (điểm e; Nghị định 188 Điều 19 khoản 1) | 100% | 01/01/2025 |
| Ngoại trú tại cơ sở cấp cơ bản từ 50 đến dưới 70 điểm (Nghị định 188 Điều 19 khoản 2) | 50% | 01/07/2026 |
| Ngoại trú tại cơ sở cấp cơ bản trước 2025 là tuyến tỉnh hoặc trung ương (Điều 19 khoản 3) | 50% | 01/07/2026 |
| Cơ sở cấp chuyên sâu trước 2025 là tuyến tỉnh (điểm h; Điều 19 khoản 4): nội trú / ngoại trú | 100% / 50% | 01/01/2025 / 01/07/2026 |
| Nội trú tại cơ sở cấp chuyên sâu khác (điểm g) | 40% | 01/01/2025 |
Ngưỡng theo lương cơ sở
| Kỳ, lương cơ sở | 15% | 6 lần |
|---|---|---|
| 01/01/2025 – 30/06/2026: 2.340.000 đ | 351.000 đ | 14.040.000 đ |
| Từ 01/07/2026: 2.530.000 đ | 379.500 đ | 15.180.000 đ |
Ngưỡng 15% là "thấp hơn": chi phí bằng ngưỡng thì không được 100%. Ngưỡng áp dụng cả khi tự đi, cấp cứu (Nghị định 188 Điều 17 khoản 2).
Ví dụ tính tay
Ví dụ 1: tự đi nằm viện. Anh A là người lao động (mức hưởng 80%). Ngày 15/09/2026 anh tự đi nằm viện tại bệnh viện cấp chuyên sâu, trước 2025 là tuyến trung ương. Chi phí trong phạm vi BHYT là 10.000.000 đ.
- Chi phí không thấp hơn 379.500 đ, nên m = 80%.
- Tự đi nội trú tại cơ sở cấp chuyên sâu: t = 40% (điểm g).
- Q = 10.000.000 × 40% × 80% = 3.200.000 đ; N = 10.000.000 − 3.200.000 = 6.800.000 đ.
Ví dụ 2: đủ 5 năm liên tục, chạm ngưỡng. Chị B là người lao động, đã tham gia BHYT 5 năm liên tục. Từ 01/01/2026 đến trước lần khám, chị đã cùng chi trả 14.000.000 đ. Ngày 15/09/2026 chị khám đúng nơi đăng ký, chi phí 10.000.000 đ.
- Cùng chi trả thông thường: 10.000.000 × 20% = 2.000.000 đ.
- Ngưỡng 6 lần: 6 × 2.530.000 = 15.180.000 đ. Còn phải trả R = 15.180.000 − 14.000.000 = 1.180.000 đ.
- Chị chỉ trả 1.180.000 đ; quỹ trả 8.820.000 đ (8.000.000 đ theo mức 80% cộng 820.000 đ được miễn).
Mốc thay đổi và cách công cụ chọn kỳ
Công cụ chọn quy định theo ngày khám (nằm viện: ngày ra viện).
| Từ ngày | Thay đổi |
|---|---|
| 01/01/2025 | Điều 22 mới: ba cấp chuyên môn kỹ thuật thay cho tuyến; Nghị định 02/2025 hướng dẫn. |
| 01/07/2025 | Nghị định 188/2025 thay Nghị định 02/2025; thêm nhóm hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (80%). |
| 01/07/2026 | Lương cơ sở tăng từ 2.340.000 đ lên 2.530.000 đ; bắt đầu tỷ lệ 50% ngoại trú theo Nghị định 188 Điều 19 khoản 2, 3, 4. |
Nếu lương cơ sở tăng giữa năm, phần còn phải cùng chi trả được quy đổi theo Nghị định 188 Điều 18 khoản 2 điểm c. Gọi \(S_1\) là số đã cùng chi trả trước ngày đổi, \(S_2\) là số đã trả từ ngày đổi, \(L_1\) và \(L_2\) là lương cơ sở cũ và mới:
$$R = \left(6 - \frac{S_1}{L_1}\right) \times L_2 - S_2$$Ví dụ: đã trả 7.020.000 đ trước 01/07/2026 và 2.980.000 đ sau đó. R = (6 − 3) × 2.530.000 − 2.980.000 = 4.610.000 đ. Nếu kết quả âm, hoặc \(S_1\) đã từ 6 lần lương cơ sở cũ trở lên, thì R = 0.
Trường hợp đặc biệt và điều công cụ chưa tính
- Tự đi hoặc cấp cứu tại cơ sở cấp ban đầu khác nơi đăng ký: t = 100%, nhưng mức hưởng vẫn theo nhóm (80% hoặc 95%). Mức 100% của điểm c chỉ dành cho lần khám đúng nơi đăng ký hoặc chuyển người bệnh (Nghị định 188 Điều 17 khoản 3).
- Lần khám không được cộng dồn cho quy định 5 năm: tự đi nội trú tại cơ sở cấp cơ bản (điểm d) và tại cơ sở cấp chuyên sâu (điểm g, h). Nếu lần khám này chạm ngưỡng, công cụ ghi "chưa xác minh".
- Tự đi ngoại trú mà văn bản chưa nêu tỷ lệ: cơ sở cấp cơ bản từ 70 điểm; cơ sở cấp chuyên sâu từng là tuyến trung ương; và trước 01/07/2026 là các trường hợp 50% trong bảng trên. Công cụ ghi "chưa xác minh".
- Không tính: thuốc, vật tư, dịch vụ có tỷ lệ hoặc trần riêng; chi phí ngoài danh mục; khám theo yêu cầu (Nghị định 188 Điều 20); quyền lợi riêng của quân đội, công an; lần khám trước 01/01/2025.
Cách nhập dữ liệu
- Ngày khám: ngày khám hoặc ngày ra viện (dd/mm/yyyy); để trống là hôm nay.
- Đối tượng: theo mức hưởng trên thẻ BHYT hoặc VssID.
- Cơ sở khám chữa bệnh: cấp và số điểm được công khai tại nơi đón tiếp người bệnh. Cơ sở từng là bệnh viện tuyến huyện: chọn dòng "trước 2025 là tuyến huyện".
- Chi phí: tổng chi phí theo giá BHYT trên bảng kê, ví dụ 1.500.000.
- 5 năm liên tục: chọn "Có" nếu bạn đã tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục. Khi đó nhập thêm số đã cùng chi trả từ 01/01 năm nay (hỏi cơ sở khám hoặc xem trên VssID). Nếu ngày khám từ 01/07/2026, nhập riêng phần đã trả trước ngày đó.
Câu hỏi thường gặp
Khám dưới 379.500 đ có được miễn hoàn toàn không?
Có. Từ 01/07/2026, lần khám dưới 379.500 đ (15% lương cơ sở) được quỹ trả 100%, kể cả khi tự đi. Trước đó ngưỡng là 351.000 đ.
Tự đi khám ở trạm y tế xã khác có được 100% không?
Quỹ trả 100% mức hưởng, tức 80% hoặc 95% chi phí tùy nhóm. Chỉ khi khám đúng trạm y tế nơi đăng ký thì mới được 100% chi phí. Ngoại lệ: chi phí dưới ngưỡng 15% lương cơ sở, hoặc bạn thuộc nhóm hưởng 100%.
Gián đoạn đóng BHYT có mất điều kiện 5 năm liên tục không?
Gián đoạn trong vòng 90 ngày vẫn được tính là liên tục (Nghị định 188 Điều 18 khoản 1 điểm a). Cơ quan BHXH tổng hợp số cùng chi trả lũy kế và thời điểm đủ 5 năm liên tục, rồi thông báo trên cổng dữ liệu của BHXH Việt Nam để cơ sở khám áp dụng (Điều 18 khoản 2 điểm b).
Vì sao công cụ ghi "chưa xác minh"?
Vì văn bản gốc đã đối chiếu chưa nêu tỷ lệ cho trường hợp đó, hoặc chưa mở được văn bản gốc. Công cụ không đoán số; hãy hỏi cơ sở khám hoặc cơ quan BHXH.