eGFR (Tahmini Böbrek Fonksiyonu) Hesaplama Aracı

eGFR (Tahmini Böbrek Fonksiyonu) Hesaplama Aracı

Lider AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

18 yaş ve üzeri yetişkinler için ırk katsayısı içermeyen CKD-EPI 2021 kreatinin denklemini kullanır. Yalnızca bilgilendirme amaçlı bir tahmindir, tanı yerine geçmez.

Formül

eGFR=142×min⁡(Scrκ,1)α×max⁡(Scrκ,1)−1.200×0.9938A×Fburada{Scr=Serum Kreatinin (mg/dL)A=Yaş (yıl)κ=0.9,α=−0.302,F=1.0(Erkek)\begin{gathered} \text{eGFR} = 142 \times \min\left(\frac{S_{cr}}{\kappa},\,1\right)^{\alpha} \times \max\left(\frac{S_{cr}}{\kappa},\,1\right)^{-1.200} \times 0.9938^{\,A} \times F \\[1.5em] \text{burada}\quad \left\{ \begin{aligned} S_{cr} &= \text{Serum Kreatinin (mg/dL)} \\ A &= \text{Yaş (yıl)} \\ \kappa &= 0.9,\quad \alpha = -0.302,\quad F = 1.0 \;\; (\text{Erkek}) \end{aligned} \right. \end{gathered}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Tahmini Glomerüler Filtrasyon Hızı (eGFR)
76,9
mL/dk/1,73 m²
Evre G2 — Hafif azalmış
Hesaplamada kullanılan serum kreatinin 1,1 mg/dL
Aynı değerin mikromol/L karşılığı 97,2 mikromol/L
Hesaplamada kullanılan yaş 60 yıl
Kullanılan denklem CKD-EPI 2021 (kreatinin, ırk katsayısı içermez)
Böbrek hastalığı ancak sonuçlar en az 3 ay anormal kalırsa tanı alır: anormal her değeri doktorunuzla konuşun.

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Bu eGFR hesaplama aracı ne yapar?

Böbrekleriniz kandaki atık maddeleri belirli bir hızla süzer; bu hıza glomerüler filtrasyon hızı (GFR) denir. GFR'yi doğrudan ölçmek hem uzun sürdüğü hem de pahalı olduğu için hekimler bu değeri rutin bir kan tahlilinden yola çıkarak tahmin eder. Bu araç, NKF-ASN çalışma grubunun önerdiği ve bugün dünyadaki laboratuvarların büyük bölümünde kullanılan, ırk katsayısı içermeyen CKD-EPI 2021 kreatinin denklemini kullanır. 18 yaş ve üzeri yetişkinler için geçerlidir; sonucu mL/dk/1,73 m2 biriminde verir ve buna karşılık gelen KDIGO evresini (G1-G5) gösterir.

Serum kreatinin, yaş ve cinsiyetin bir böbrek simgesine girip gösterge değeri ürettiği şema
CKD-EPI 2021 denklemi serum kreatinin, yaş ve cinsiyeti birleştirerek böbrek filtrasyon hızı için tek bir tahmin verir.

Nasıl kullanılır?

Serum kreatinin değerinizi tahlil sonucunuzda yazdığı şekliyle girin, sonucunuzun birimini (mg/dL veya mikromol/L) seçin ve ardından yaşınızı ve cinsiyetinizi ekleyin. Türkiye'deki laboratuvarlar genellikle mg/dL kullanır; mikromol/L cinsinden verilen değerler, denklem uygulanmadan önce \(S_{cr}[\text{mg/dL}] = S_{cr}[\mu\text{mol/L}] / 88.4\) formülüyle dönüştürülür.

Kronik böbrek hastalığının G1–G5 evrelerini gösteren beş renkli bantlı grafik
Tahmini GFR, normal işlevden (G1) böbrek yetmezliğine (G5) kadar beş KBH evresine karşılık gelir.

Formülün açıklaması

Denklem, ölçülmüş GFR verilerine uyarlanmış bir üstel (kuvvet) modelidir:

$$\text{eGFR} = 142 \times \min\!\left(\frac{S_{cr}}{\kappa},1\right)^{\alpha} \times \max\!\left(\frac{S_{cr}}{\kappa},1\right)^{-1.200} \times 0.9938^{\text{Age}} \times 1.012_{\,[\text{female}]}$$

Burada \(S_{cr}\) mg/dL cinsinden serum kreatinini, \(\kappa\) kadınlarda \(0.7\) ve erkeklerde \(0.9\), \(\alpha\) ise kadınlarda \(-0.241\) ve erkeklerde \(-0.302\) değerini alır; \(\text{Age}\) yaş, \(1.012_{\,[\text{female}]}\) katsayısı da yalnızca kadınlarda uygulanan düzeltmedir. İki parçalı min/max yapısı sayesinde eğri, kreatinin cinsiyete özgü eşik değeri \(\kappa\)'nın üzerine çıktığında daha dik biçimde kırılır. \(0.9938^{\text{Age}}\) terimi ise süzme kapasitesinin yaşla birlikte yılda yaklaşık %0,6 azalmasını yansıtır.

Reklam
Serum kreatinin arttıkça tahmini GFR'nin düştüğünü gösteren iki azalan eğri
Serum kreatinin yükseldikçe eGFR hızla düşer; her cinsiyet için ayrı eğri vardır.

Örnek hesaplama

Kreatinin değeri 1,1 mg/dL olan 60 yaşındaki bir erkeği ele alalım: oran \(1.1/0.9 = 1.2222\) olur. Bu değer 1'in üzerinde olduğu için min terimi 1'e eşitlenir ve yalnızca max terimi devreye girer.

$$\text{eGFR} = 142 \times 1.2222^{-1.200} \times 0.9938^{60} = 142 \times 0.7860 \times 0.6886 \approx 76.9$$

Sonuç 76,9 mL/dk/1,73 m2, yani G2 evresi (hafif azalmış böbrek fonksiyonu) anlamına gelir.

Sık sorulan sorular

Düşük eGFR doğrudan böbrek hastalığı demek mi? Hayır. Kronik böbrek hastalığı tanısı için eGFR değerinin en az üç ay boyunca 60'ın altında seyretmesi ya da albüminüri gibi başka bulguların bulunması gerekir. Tek seferlik düşük bir sonuç, susuz kalmaktan veya tahlilden kısa süre önce yenen proteinden zengin bir öğünden de kaynaklanıyor olabilir.

Sonuç neden 90-120 civarında sınırlanıyor? Kreatinine dayalı tahminler normal aralıkta yeterince hassas değildir. Bu nedenle birçok laboratuvar 90 veya 120'nin üzerindeki değerleri kesin bir rakam yerine "normal" olarak raporlar.

2021 denklemi ırk katsayısı kullanıyor mu? Hayır. Eski CKD-EPI 2009 ve MDRD denklemlerinde siyahi ırk için ayrı bir katsayı bulunuyordu; 2021 sürümü bu katsayıyı tamamen kaldırdı. Bu değişiklik siyahi hastalarda tahmini bir miktar düşürürken diğer hastalarda hafifçe yükseltiyor.

Reklam

eGFR Sonucunuzu Yorumlama

Tahmini glomerüler filtrasyon hızınız (eGFR) mL/min/1.73 m² cinsinden bildirilir — standart bir yetişkin vücut yüzey alanına normalleştirilmiş bir filtrasyon hızı. Değer, uluslararası KDIGO kronik böbrek hastalığı kılavuzu tarafından tanımlanan GFR kategorilerinden birine (G1–G5) yerleştirilir:

  • G1 — eGFR ≥ 90: normal veya yüksek filtrasyon. Kendi başına bu kronik böbrek hastalığı değildir. G1 yalnızca albüminüri, idrar sedimenti anormallikleri, tübüler kökenli elektrolit anormallikleri, histolojik veya görüntüleme kanıtı olan yapısal hastalık veya böbrek nakli öyküsü gibi böbrek hasarı belirtecinin de mevcut olduğu zaman CKD olarak etiketlenir.
  • G2 — eGFR 60–89: hafif azalmış. Yine bu, ileri yaşla yaygındır ve hasar belirteci olmadan, kendi başına CKD olarak sınıflandırılmaz.
  • G3a — eGFR 45–59: hafif ila orta düzey azalmış.
  • G3b — eGFR 30–44: orta düzey ila ciddi azalmış.
  • G4 — eGFR 15–29: ciddi azalmış.
  • G5 — eGFR < 15: böbrek yetmezliği (kişi diyaliz ile tedavi gördüğünde D soneki eklenir).

CKD kalıcılık gerektirir. Kronik böbrek hastalığı tanısı, böbrek yapısının veya işlevinin anormalliğinin en az 3 ay boyunca mevcut olmasını gerektirir. Örneğin dehidrasyon, akut hastalık veya yeni bir ilaç sonrasında tek bir düşük eGFR, CKD'yi kurulmaz ve bunun yerine akut böbrek hasarını yansıtabilir. KDIGO ayrıca evrelemenin CGA olarak yazılmasını ister: böbrek hastalığının Nedeni, GFR kategorisi (G1–G5) ve Albüminüri kategorisi (A1–A3), örneğin "diyabetik böbrek hastalığı, G3a A2". Yalnız bir GFR numarası eksik bir evremedir.

Çalışılmış örnek

55 yaşında bir erkek, serum kreatinin 1.3 mg/dL için, ırk yoksun CKD-EPI 2021 denklemi κ = 0.9, α = −0.302, cinsiyet faktörü F = 1.000 verir:

$$\text{eGFR} = 142 \times \min\left(\frac{1.3}{0.9},\,1\right)^{-0.302} \times \max\left(\frac{1.3}{0.9},\,1\right)^{-1.200} \times 0.9938^{\,55} \times 1.000$$$$= 142 \times 1^{-0.302} \times 1.4444^{-1.200} \times 0.9938^{\,55} = 142 \times 1 \times 0.6433 \times 0.7103 \approx 65$$

Sonuç, yaklaşık 65 mL/min/1.73 m², kategori G2'ye (hafif azalmış) düşer — bu, albüminüri gibi bir hasar belirtecinin de mevcut olması ve 3 ay veya daha uzun süre devam etmesi durumunda yalnızca CKD olarak adlandırılır.

Tahminin güvenilmez olduğu yerler

eGFR, serum kreatinininden türetilen ve kas kütlesi ve diyetten ve böbrek filtasyonundan da bağlı olan bir tahmindir. CKD-EPI 2021 kreatinin denklemi 18 yaş ve üzeri stabil yetişkinler için geçerlidir ve aşağıdaki durumlarda dikkatli kullanılmalı veya hiç kullanılmamalıdır:

  • akut böbrek hasarı veya hızla değişen kreatinin (denklem sabit bir durum varsayar);
  • gebelik;
  • kas kütlesinin uç noktaları — amputasyon, vücut geliştirme veya yüksek kas kütlesi, sarkopeni, kaseği, paraliz, ileri siroz;
  • vejeteryen veya vegan diyetler, çok düşük protein alımı, kan çekilmeden önce büyük pişmiş et yemekleri ve kreatin takviyesi;
  • çocuklar ve ergenler, bunun yerine pediatrik denklemler gerektirir.

Kreatinin temelli bir tahmin şüphelendiğinde, sistatin-C temelli CKD-EPI denklemi (sistatin C tek başına veya üçünün en doğrusu olan birleşik kreatin–sistatin C denklemi) onay için kullanılır; ölçülen clearance çalışmaları özel durumlar için ayrılmıştır. Ideal koşullar altında bile denklemin doğruluğu P30 — tahminlerin ölçülen GFR'nin %30'u içindeki oranı — olarak ifade edilir, bu kabaca %85–90'dır. Pratik anlamda, 50 eGFR'si yaklaşık 35–65'lik gerçek GFR ile uyumludur, bu nedenle tekrarlanan testler üzerindeki eğilimler tek bir sayıdan daha önemlidir.

Bu genel eğitim bilgisidir, tıbbi tavsiye değildir ve bundan hiçbir tanı veya tedavi çıkarılamaz. eGFR'niz, albüminüri sonucunuz ve zaman içinde herhangi bir değişiklik hakkında bir doktor veya başka nitelikli bir klinisyen ile konuşun; bu kişi onları geçmişiniz, ilaçlarınız ve diğer testleriniz ile birlikte yorumlayacaktır.

CKD Evreleri (KDIGO G1–G5) Referans Tablosu

Evre eGFR (mL/min/1.73 m²) Açıklama
G1 ≥ 90 Normal veya yüksek
G2 60–89 Hafif azalmış
G3a 45–59 Hafif ila orta düzey azalmış
G3b 30–44 Orta düzey ila ciddi azalmış
G4 15–29 Ciddi azalmış
G5 < 15 Böbrek yetmezliği

Kaynak: KDIGO Kronik Böbrek Hastalığının Değerlendirilmesi ve Yönetimi için Klinik Pratik Kılavuzu (2012, 2024 güncelleme) — belirli bir ülkeye özgü olmak yerine dünya çapında kullanılan uluslararası bir kılavuz.

Dipnot: "Azalmış", genç bir yetişkindeki normal seviye ile ilgilidir. G1 ve G2 kategorileri, böbrek hasarı belirteclerinin yokluğunda (örneğin albüminüri, idrar sedimenti veya elektrolit anormallikleri, görüntüleme veya biyopsi üzerinde yapısal bulgular veya böbrek nakli) CKD olarak sınıflandırılmaz; anormallik ayrıca en az 3 ay boyunca devam etmelidir.

CGA evresini tamamlayan albüminüri kategorileri, idrar albumin-kreatin oranına (ACR) dayanır:

Kategori İdrar ACR Açıklama
A1 < 30 mg/g (< 3 mg/mmol) Normal ila hafif yüksek
A2 30–300 mg/g (3–30 mg/mmol) Orta düzey yüksek
A3 > 300 mg/g (> 30 mg/mmol) Ciddi yüksek

CKD-EPI 2021 Katsayıları (κ ve α) Cinsiyete Göre

Bu hesaplayıcı, ırk yoksun CKD-EPI 2021 kreatinin denklemini (Inker ve diğerleri, New England Journal of Medicine, 2021) kullanır; bu, US Ulusal Böbrek Vakfı–Amerikan Nefroloji Derneği görev gücü tarafından yetişkinler için önerilen denklem ve uluslararası olarak yaygın olarak benimsenmiştir. 2009 CKD-EPI denklemi ile aynı değildir; bu denklem 141 sabit değerini kullanmış ve Siyah hastalar için ayrı bir ırk katsayısı dahil etmiştir; 2021 sürümü bu katsayıyı değiştirir ve sabiti 142'ye yeniden ayarlar ve hafif düzey revize edilmiş cinsiyet terimleri ile, bu nedenle iki denklemden gelen değerler ölçüde farklılık gösterir.

$$\text{eGFR} = 142 \times \min\left(\frac{S_{cr}}{\kappa},\,1\right)^{\alpha} \times \max\left(\frac{S_{cr}}{\kappa},\,1\right)^{-1.200} \times 0.9938^{\,A} \times F$$
Cinsiyet κ (mg/dL) α Cinsiyet faktörü F Sabit
Kadın 0.7 −0.241 1.012 142
Erkek 0.9 −0.302 1.000 142

Her iki cinsiyet tarafından paylaşılan terimler:

Terim Değer Not
maks-terim üssü −1.200 \(\max(S_{cr}/\kappa,\,1)\) için geçerlidir; kreatinin κ'den yüksek olduğunda etkindir
Yaş terimi \(0.9938^{\,A}\) \(A\) = tam yıl cinsinden yaş; yıl başına yaklaşık −0.62%
Kreatinin birimi mg/dL Serum (veya plazma) kreatinin, IDMS-izlenebilir ölçüm
Birim dönüşümü µmol/L ÷ 88.4 = mg/dL örn. 115 µmol/L ÷ 88.4 ≈ 1.30 mg/dL; mg/dL × 88.4 = µmol/L
Sonuç birimi mL/dk/1,73 m² Vücut yüzey alanı indeksli; klinisyen tarafından alınan ilaç dozlama kararları için × BSA/1.73 ile de-indeks

\(\min(S_{cr}/\kappa,1)\) kreatinin κ'de veya üzerinde olduğunda 1'e eşit olduğundan, α üssü yalnızca düşük kreatinin değerlerinde eğriyi şekillendirir, −1.200 üssü ise daha yüksek kreatinin değerlerinde daha dik düşüşü yönetir.

Kaynaklar ve referanslar

Bu kaynaklarla karşılaştırıldığı tarih: . Bir hekim tarafından incelenmedi. Yalnızca genel bilgi amaçlıdır; tıbbi tavsiye veya tanı değildir. Sağlığınızla ilgili her türlü endişeyi bir doktorla konuşun.

Son güncelleme:

Sağlık ve Fitness kategorisinde en popüler

Tüm Sağlık ve Fitness hesap makinelerini gör