Kişi Başına GSYİH Nedir?
Kişi başına GSYİH, bir ülkenin kişi başına düşen ekonomik üretimini ölçer. Toplam Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) nüfusa bölünmesiyle hesaplanır. Ekonomistler bunu ortalama refah ve yaşam standardının kabaca bir göstergesi olarak kullanır; bu sayede farklı büyüklükteki ekonomileri eşit zeminde karşılaştırmak kolaylaşır.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Toplam GSYİH'yi (dolar, euro, Türk lirası gibi istediğiniz herhangi bir para biriminde) ve toplam nüfusu girin. Araç birini diğerine böler ve kişi başına GSYİH'yi aynı para biriminde, kişi başına olarak gösterir. Anlamlı bir sonuç için her iki rakamın da aynı dönemi (genellikle bir yılı) ve aynı bölgeyi kapsadığından emin olun.
Formülün Açıklaması
Formül son derece basittir: $$\text{Kişi Başına GSYİH} = \frac{\text{GSYİH}}{\text{Nüfus}}$$ GSYİH bir yıl içinde üretilen tüm mal ve hizmetlerin toplam değeriyse, bunu nüfusa böldüğünüzde söz konusu üretimi tüm topluma eşit biçimde dağıtmış olursunuz ve kişi başına ortalama bir rakam elde edersiniz. Bu değer, gelirin gerçekte nasıl dağıldığını yansıtmaz.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir ülkenin GSYİH'si 25.000.000.000.000 (25 trilyon) ve nüfusu 335.000.000 olsun. 25 trilyonu 335 milyona böldüğümüzde kişi başına yaklaşık 74.627 sonucunu elde ederiz. $$\frac{25\,000\,000\,000\,000}{335\,000\,000} \approx 74\,627$$ Bu rakam, her bir kişiye düşen ortalama ekonomik üretimi temsil eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Kişi başına GSYİH, ortalama gelirle aynı şey midir? Tam olarak değil. Bu, kişi başına düşen toplam üretimdir; harcanabilir gelir veya maaştan farklıdır, ancak yaşam standardıyla yakından ilişkilidir.
Nominal mi yoksa reel GSYİH mi kullanmalıyım? Güncel karşılaştırmalar için nominal GSYİH'yi, zaman içindeki büyümeyi izlemek için ise reel (enflasyona göre düzeltilmiş) GSYİH'yi kullanın.
Gelir eşitsizliğini hesaba katar mı? Hayır. Bu bir ortalamadır; dolayısıyla yüksek bir kişi başına GSYİH, servetin nasıl dağıldığındaki büyük farklılıkları gizleyebilir.
