Faiz Oranı Paritesi Nedir?
Faiz Oranı Paritesi (IRP), uluslararası finansın temel kavramlarından biridir ve iki ülke arasındaki döviz kurları ile faiz oranlarını birbirine bağlar. Korunmuş faiz paritesi (CIRP) teorisine göre, arbitraj imkânı olmadığında vadeli ve spot döviz kurları arasındaki fark, iki para birimi arasındaki faiz farkını tam olarak dengelemek zorundadır. Bu ilişki bozulsaydı, yatırımcılar faizi düşük para biriminden borçlanıp yüksek faizli para birimine çevirerek yatırım yapabilir ve bir vadeli sözleşme aracılığıyla risksiz kâr elde edebilirdi.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Güncel spot döviz kurunu (bir birim yabancı para başına yurt içi para birimi cinsinden), yurt içi faiz oranını ve yurt dışı faiz oranını yıllık yüzde olarak girin. Araç; teorik, arbitrajsız vadeli döviz kurunu, vadeli/spot çarpanını ve yabancı para biriminin vadede primli mi yoksa iskontolu mu işlem gördüğünü gösterir.
Formülün Açıklaması
Vadeli kur şu şekilde hesaplanır:
$$F = S \times \frac{1 + i_d}{1 + i_f}$$
Burada \(S\) spot kuru, \(i_d\) yurt içi faiz oranını ve \(i_f\) yurt dışı faiz oranını (her ikisi de ondalık olarak ifade edilir) gösterir. Yurt içi faiz, yurt dışı faizden yüksek olduğunda vadeli kur spot kurun üzerine çıkar ve yabancı para birimi vadede primli işlem görür.
Örnek Hesaplama
Spot kurun 1,20, yurt içi faiz oranının %5 ve yurt dışı faiz oranının %3 olduğunu varsayalım. Çarpan \((1{,}05) / (1{,}03) = 1{,}019417\) olur. Vadeli kur ise $$1{,}20 \times 1{,}019417 = 1{,}223301$$ yani yaklaşık %1,94'lük bir vadeli prim anlamına gelir.
Merkez bankalarının politika faizleri
Büyük merkez bankalarının en güncel resmi politika faizleri, otomatik güncellenir — banka mevduat ve kredi faizlerinin izlediği referans.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye
- %36,00
- Tarih
- 2026-11-06
- 1 yıllık değişim
- −3,50 puan
Son değişim Azaldı −100 baz puan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026-10-23 tarihinde faizini değiştirdi: %37,00 → %36,00.
| Merkez bankası | Politika faizi | Tarih | 1 yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| Brezilya Merkez Bankası · Brezilya | %13,75 | 2026-11-16 | −1,25 puan |
| Meksika Merkez Bankası · Meksika | %6,25 | 2026-11-10 | −1,00 puan |
| Federal Rezerv · Amerika Birleşik Devletleri | %3,75–4,00 | 2026-11-13 | 0 puan |
| Avrupa Merkez Bankası | %2,50 | 2026-11-16 | +0,50 puan |
| İsveç Merkez Bankası · İsveç | %2,00 | 2026-11-16 | +0,25 puan |
| Suudi Arabistan Merkez Bankası · Suudi Arabistan | %4,50 | 2026-10-29 | 0 puan |
| Avustralya Merkez Bankası · Avustralya | %4,60 | 2026-10-31 | +1,00 puan |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye | %36,00 | 2026-11-06 | −3,50 puan |
| Rusya Merkez Bankası · Rusya | %14,00 | 2026-11-10 | −2,50 puan |
| Çin Halk Bankası · Çin | %3,00 | 2026-11-10 | 0 puan |
| Kanada Merkez Bankası · Kanada | %2,50 | 2026-11-13 | +0,25 puan |
| Hindistan Merkez Bankası · Hindistan | %5,50 | 2026-10-19 | 0 puan |
| İngiltere Merkez Bankası · Birleşik Krallık | %4,00 | 2026-11-16 | 0 puan |
| Japonya Merkez Bankası · Japonya | %1,25 | 2026-11-10 | +0,75 puan |
| Kore Merkez Bankası · Güney Kore | %3,00 | 2026-11-02 | +0,50 puan |
Türkiye için banka faiz oranları
Türkiye ticari bankalarının borç alanlardan ortalama olarak aldığı ve tasarruf sahiplerine ödediği faiz; merkez bankasının Dünya Bankası’na bildirdiği verilere göre (yıllık).
- Mevduat faizi 2025
- %57,60
| Yıl | Kredi faizi | Mevduat faizi |
|---|---|---|
| 2025 | — | %57,60 |
| 2024 | — | %71,04 |
| 2023 | — | %51,33 |
| 2022 | — | %27,04 |
| 2021 | — | %20,70 |
| 2020 | — | %13,36 |
Reel faiz, enflasyona (GSYH deflatörü) göre düzeltilmiş kredi faizidir. Belirli bir bankanın size sunduğu oran farklı olabilir.
En son veri: 2026-11-06 Veriler 2026-11-16 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) BIS istatistiklerinin kullanım koşulları; Board of Governors of the Federal Reserve System Kamu malı (ABD hükümeti eseri); European Central Bank ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Riksbank açık veri koşulları; Reserve Bank of Australia 2026 RBA telif hakkı koşulları (Cash Rate); Bank of Canada Kanada Merkez Bankası kullanım koşulları; Bank of England Open Government Licence v3.0
Bir yıllık değişim bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Etiketler CalculatorLib tarafından çevrilmiştir: BIS tarafından yapılmış resmî bir çeviri değildir.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Sıkça Sorulan Sorular
Korunmuş ve korunmasız faiz paritesi arasındaki fark nedir? Korunmuş faiz paritesi, kur riskini hedge etmek için bir vadeli sözleşme kullanır ve bu nedenle bir arbitraj koşulu niteliğindedir. Korunmasız faiz paritesi ise beklenen gelecekteki spot kurlara dayanır ve vadeli sözleşme gerektirmez.
Gerçek piyasalar neden faiz paritesinden sapabilir? İşlem maliyetleri, sermaye kontrolleri, karşı taraf kredi riski ve enstrümanlar arasındaki likidite farkları küçük ama kalıcı sapmalara yol açabilir.
Spot kuru nasıl belirtmeliyim? Vadeli kur sonucunun aynı konvansiyonu kullanması için, bir birim yabancı para başına yurt içi para birimi cinsinden belirtin.