Reel Faiz Oranı Hesaplama Aracı

Reel Faiz Oranı Hesaplama Aracı

Büyüyen AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Resmî değerSizin değerinizResmî değer: +%29,7 · Eurostat, European Commission ·

Sonuç

Reel Faiz Oranı (Fisher denklemi)
-19,0439%
enflasyona göre düzeltilmiş getiri
Nominal oran 5%
Enflasyon oranı 29,7%
Yaklaşık değer (nominal − enflasyon) -24,7%

Formül

r=(1+Nominal oran (%)1001+Enflasyon oranı (%)100−1)×100r = \left( \frac{1 + \dfrac{\text{Nominal oran (\%)}}{100}}{1 + \dfrac{\text{Enflasyon oranı (\%)}}{100}} - 1 \right) \times 100
Hesaplama adımlarını göster (1)
  1. Yaklaşık reel oran

    ryaklaşık=Nominal oran (%)−Enflasyon oranı (%)r_{\text{yaklaşık}} = \text{Nominal oran (\%)} - \text{Enflasyon oranı (\%)}

    Basit yaklaşım: nominal oran eksi enflasyon oranı

Kullanım istatistikleri

Reklam

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Reel Faiz Oranı Nedir?

Reel faiz oranı, enflasyonun etkisi ayıklandıktan sonra paranızın gerçek getirisidir. Nominal oran cebinizdeki paranın ne kadar arttığını söylerken, reel oran o parayla aslında ne kadar daha fazla mal ve hizmet alabileceğinizi gösterir. Bu hesaplama aracı, Fisher denklemini kullanarak nominal faiz oranını ve enflasyon oranını gerçek, yani enflasyona göre düzeltilmiş getiriye dönüştürür.

Nasıl Kullanılır?

Nominal faiz oranını (bankanın ya da tahvilin ilan ettiği görünen oran) ve beklenen veya gerçekleşen enflasyon oranını yüzde olarak girin. Araç hem tam reel oranı hem de yaygın olarak kullanılan kısa yaklaşımı verir; böylece ikisini kolayca karşılaştırabilirsiniz.

Tam Fisher denklemi ile basit yaklaşım eğrilerinin karşılaştırması
Enflasyon yükseldikçe tam Fisher sonucu ile nominal eksi enflasyon yaklaşımı birbirinden ayrışır.

Formül Açıklaması

Tam Fisher ilişkisi şöyledir:

$$r = \left( \frac{1 + \dfrac{\text{Nominal Oran (\%)}}{100}}{1 + \dfrac{\text{Enflasyon Oranı (\%)}}{100}} - 1 \right) \times 100$$

Burada \(i\) nominal oranı, \(\pi\) ise enflasyonu temsil eder ve her ikisi de ondalık olarak yazılır. Günlük kullanımda daha basit bir hâli yeterince işe yarar:

$$r \approx i - \pi$$

Ancak oranlar büyüdükçe bu yaklaşımın sonucu gerçek değerden uzaklaşır; finans dünyasında kesin formülün tercih edilmesinin nedeni de budur.

Reklam

Örnek Hesaplama

Diyelim ki bir mevduat hesabı nominal %5 getiri sunuyor, enflasyon ise %2 seviyesinde. Tam reel oran

$$(1{,}05 / 1{,}02) - 1 = 0{,}029412$$

yani yaklaşık %2,94 olur. Kısa yaklaşım ise \(\%5 - \%2 = \%3\) sonucunu verir. Aradaki 0,06 puanlık fark, rakamlar büyüdükçe kesinliğin neden önem kazandığını gösterir.

Nominal faiz, enflasyon ve ortaya çıkan reel faizi karşılaştıran diyagram
Reel faiz, Fisher denklemiyle enflasyon çıkarıldıktan sonra nominal faizden geriye kalandır.

Gerçek Faiz Oranınızı Yorumlamak

  • Pozitif reel oran: paranız fiyatlardan daha hızlı büyür, dolayısıyla satın alma gücünüz artar. 2,94% reel oran, bir yıl sonra başlangıçtakinden yaklaşık %2,94 daha fazla mal satın alabileceğiniz anlamına gelir.
  • Sıfır reel oran: nominal getiri tam olarak enflasyona eşittir, dolayısıyla satın alma gücü korunur ancak artmaz.
  • Negatif reel oran: fiyatlar bakiyenizin büyümesinden daha hızlı artar, dolayısıyla satın alma gücü aşınır. Borç veren veya tasarruf eden biri için bu, reel anlamda bir kayıptır. Borçlu için ise borcun reel maliyeti, açıklanan orandan daha düşüktür.

Sonuç, hangi enflasyon rakamını kullandığınıza bağlıdır. Beklenen (tahmini) enflasyon, ex-ante reel oran verir. Gerçekleşen enflasyon, genellikle tüketici fiyat endeksi (TÜFE/CPI) ile ölçülür ve ex-post reel oran verir. Farklı fiyat endeksleri ve farklı zaman dilimleri belirgin biçimde farklı sonuçlar verebilir. Hesaplama ayrıca vergi öncesidir. Faiz geliri ve ücretler üzerindeki vergiler, vergi sonrası reel getirinizi daha da azaltabilir.

Bu bir bilgilendirme amaçlı hesaplamadır ve yalnızca genel bilgi niteliğindedir, finansal tavsiye değildir. Finansal kararlar almadan önce kendi koşullarınızı göz önünde bulundurun veya yetkin bir uzmana danışın.

Reklam

Temel Terimler: Nominal Oran, Enflasyon, Reel Oran

Nominal faiz oranı
Bir kredi, mevduat veya tahvil üzerinde belirtilen oran; fiyat düzeyindeki değişikliklere göre ayarlanmamıştır.
Reel faiz oranı
Enflasyona göre düzeltildikten sonraki getiri veya borçlanma maliyeti oranı. Para miktarındaki değişimi değil, satın alma gücündeki değişimi ölçer.
Enflasyon oranı
Belirli bir dönemde genel fiyat düzeyindeki yüzdesel artış. Genellikle, temsili bir mal ve hizmet sepetinin maliyetini izleyen tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE/CPI) değişim olarak ölçülür.
Fisher denklemi
Ekonomist Irving Fisher'ın adını taşıyan ve nominal oran, reel oran ve enflasyonu birbirine bağlayan ilişki. Kesin biçimi \(1 + i = (1 + r)(1 + \pi)\) olup, \(r = \frac{1+i}{1+\pi} - 1\) biçiminde yeniden düzenlenir. Düşük oranlarda \(r \approx i - \pi\) yaklaşımı iyi sonuç verir.
Ex-ante reel oran
Dönem sona ermeden bilinen, beklenen (tahmini) enflasyon kullanılarak hesaplanan reel oran.
Ex-post reel oran
Gerçekleşen enflasyon kullanılarak hesaplanan reel oran; yalnızca sonradan bilinir.
Satın alma gücü
Belirli bir para miktarıyla satın alınabilecek mal ve hizmetlerin miktarı. Fiyatlar paranın büyümesinden hızlı arttığında düşer.

Merkez bankalarının politika faizleri

Büyük merkez bankalarının en güncel resmi politika faizleri, otomatik güncellenir — banka mevduat ve kredi faizlerinin izlediği referans.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye
%36,00
Tarih
2026-11-06
1 yıllık değişim
−3,50 puan

Son değişim Azaldı −100 baz puan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026-10-23 tarihinde faizini değiştirdi: %37,00 → %36,00.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Merkez bankasıPolitika faiziTarih1 yıllık değişim
Brezilya Merkez Bankası · Brezilya%13,752026-11-16−1,25 puan
Meksika Merkez Bankası · Meksika%6,252026-11-10−1,00 puan
Federal Rezerv · Amerika Birleşik Devletleri%3,75–4,002026-11-130 puan
Avrupa Merkez Bankası%2,502026-11-16+0,50 puan
İsveç Merkez Bankası · İsveç%2,002026-11-16+0,25 puan
Suudi Arabistan Merkez Bankası · Suudi Arabistan%4,502026-10-290 puan
Avustralya Merkez Bankası · Avustralya%4,602026-10-31+1,00 puan
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye%36,002026-11-06−3,50 puan
Rusya Merkez Bankası · Rusya%14,002026-11-10−2,50 puan
Çin Halk Bankası · Çin%3,002026-11-100 puan
Kanada Merkez Bankası · Kanada%2,502026-11-13+0,25 puan
Hindistan Merkez Bankası · Hindistan%5,502026-10-190 puan
İngiltere Merkez Bankası · Birleşik Krallık%4,002026-11-160 puan
Japonya Merkez Bankası · Japonya%1,252026-11-10+0,75 puan
Kore Merkez Bankası · Güney Kore%3,002026-11-02+0,50 puan

Türkiye için banka faiz oranları

Türkiye ticari bankalarının borç alanlardan ortalama olarak aldığı ve tasarruf sahiplerine ödediği faiz; merkez bankasının Dünya Bankası’na bildirdiği verilere göre (yıllık).

Mevduat faizi 2025
%57,60
YılKredi faiziMevduat faizi
2025—%57,60
2024—%71,04
2023—%51,33
2022—%27,04
2021—%20,70
2020—%13,36

Reel faiz, enflasyona (GSYH deflatörü) göre düzeltilmiş kredi faizidir. Belirli bir bankanın size sunduğu oran farklı olabilir.

En son veri: 2026-11-06 Veriler 2026-11-16 tarihinde güncellendi · güncel

Kaynak: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) BIS istatistiklerinin kullanım koşulları; Board of Governors of the Federal Reserve System Kamu malı (ABD hükümeti eseri); European Central Bank ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Riksbank açık veri koşulları; Reserve Bank of Australia 2026 RBA telif hakkı koşulları (Cash Rate); Bank of Canada Kanada Merkez Bankası kullanım koşulları; Bank of England Open Government Licence v3.0

Bir yıllık değişim bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Etiketler CalculatorLib tarafından çevrilmiştir: BIS tarafından yapılmış resmî bir çeviri değildir.

Kaynak ayrıntıları ve yöntem

Türkiye: faiz oranları: tüm rakamlar ve geçmiş

Sıkça Sorulan Sorular

Reel oran negatif olabilir mi? Evet. Enflasyon nominal oranı geçtiğinde alım gücünüz erir ve reel oran negatife döner.

Neden çıkarma yerine tam formülü kullanmalıyım? Basit çıkarma, faiz ile enflasyon arasındaki bileşik etkileşimi göz ardı eder. Bu nedenle özellikle yüksek oranlarda reel getiriyi olduğundan biraz fazla gösterir.

Bu, vergi sonrası getiriyle aynı şey mi? Hayır. Bu sonuç yalnızca enflasyona göre düzeltme yapar. Vergi sonrası reel getiriyi bulmak için önce nominal oranı vergi oranınız kadar düşürmeniz, ardından Fisher denklemini uygulamanız gerekir.

Son güncelleme:

Finansal kategorisinde en popüler

Tüm Finansal hesap makinelerini gör