Taylor Kuralı Nedir?
Taylor Kuralı, ekonomist John B. Taylor tarafından 1993 yılında ortaya atılan bir para politikası yol haritasıdır. Bir merkez bankasının — örneğin ABD Merkez Bankası'nın (Federal Reserve) — kısa vadeli nominal faiz oranını ekonomik koşullara göre nasıl belirlemesi gerektiğini öngörür. Bu koşullar, özellikle gerçekleşen enflasyon ile hedef enflasyon arasındaki fark ve gerçekleşen üretim ile potansiyel üretim arasındaki farktır. Bu hesaplama aracı, her iki açığa da eşit şekilde 0,5 ağırlık veren klasik versiyonu uygular. Burada bir teorik model söz konusudur; resmi bir politika tavsiyesi değildir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) gibi yerel merkez bankaları da benzer mantıkla hareket eder ancak kendi politika çerçevelerine ve hedeflerine göre kararlar alır.
Bu Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Dört değer girin: güncel enflasyon oranı (\(\pi\)), hedef enflasyon oranı (\(\pi^*\), genellikle %2), nötr veya denge reel faiz oranı (\(r^*\), çoğunlukla %2 civarında varsayılır) ve çıktı açığı — yani gerçekleşen GSYİH ile potansiyel GSYİH arasındaki yüzdesel fark. Araç, önerilen nominal politika faizini ve bunun enflasyon açığı ile çıktı açığı katkılarına ayrılmış dökümünü gösterir.
Formülün Açıklaması
Denklem şudur: $$i = r^* + \pi + 0{,}5\left(\pi - \pi^*\right) + 0{,}5 \times \text{çıktı açığı}$$ İlk iki terim uzun vadeli nominal faizi verir (nötr reel faiz artı enflasyon). Üçüncü terim, enflasyon hedefini aştığında faizi yukarı çeker; dördüncü terim ise ekonomi aşırı ısındığında (pozitif çıktı açığı) faizi yükseltir. Enflasyon hedefte olduğunda ve çıktı açığı sıfır olduğunda önerilen faiz basitçe \(r^* + \pi\)'ye eşit olur.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki enflasyon %4, hedef %2, nötr reel faiz %2 ve çıktı açığı %1 olsun. O hâlde $$i = 2 + 4 + 0{,}5(4 - 2) + 0{,}5(1) = 2 + 4 + 1 + 0{,}5 = 7{,}5\%$$ Kural, ekonomiyi soğutmak ve enflasyonu hedefe geri getirmek için belirgin biçimde daha yüksek bir politika faizi önerir.
Merkez bankalarının politika faizleri
Büyük merkez bankalarının en güncel resmi politika faizleri, otomatik güncellenir — banka mevduat ve kredi faizlerinin izlediği referans.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye
- %36,00
- Tarih
- 2026-11-06
- 1 yıllık değişim
- −3,50 puan
Son değişim Azaldı −100 baz puan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026-10-23 tarihinde faizini değiştirdi: %37,00 → %36,00.
| Merkez bankası | Politika faizi | Tarih | 1 yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| Brezilya Merkez Bankası · Brezilya | %13,75 | 2026-11-16 | −1,25 puan |
| Meksika Merkez Bankası · Meksika | %6,25 | 2026-11-10 | −1,00 puan |
| Federal Rezerv · Amerika Birleşik Devletleri | %3,88 | 2026-11-13 | 0 puan |
| Avrupa Merkez Bankası | %2,50 | 2026-11-16 | +0,50 puan |
| İsveç Merkez Bankası · İsveç | %2,00 | 2026-11-16 | +0,25 puan |
| Suudi Arabistan Merkez Bankası · Suudi Arabistan | %4,50 | 2026-10-29 | 0 puan |
| Avustralya Merkez Bankası · Avustralya | %4,60 | 2026-10-31 | +1,00 puan |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye | %36,00 | 2026-11-06 | −3,50 puan |
| Rusya Merkez Bankası · Rusya | %14,00 | 2026-11-10 | −2,50 puan |
| Çin Halk Bankası · Çin | %3,00 | 2026-11-10 | 0 puan |
| Kanada Merkez Bankası · Kanada | %2,50 | 2026-11-13 | +0,25 puan |
| Hindistan Merkez Bankası · Hindistan | %5,50 | 2026-10-19 | 0 puan |
| İngiltere Merkez Bankası · Birleşik Krallık | %4,00 | 2026-11-16 | 0 puan |
| Japonya Merkez Bankası · Japonya | %1,25 | 2026-11-10 | +0,75 puan |
| Kore Merkez Bankası · Güney Kore | %3,00 | 2026-11-02 | +0,50 puan |
Türkiye için banka faiz oranları
Türkiye ticari bankalarının borç alanlardan ortalama olarak aldığı ve tasarruf sahiplerine ödediği faiz; merkez bankasının Dünya Bankası’na bildirdiği verilere göre (yıllık).
- Mevduat faizi 2025
- %57,60
| Yıl | Kredi faizi | Mevduat faizi |
|---|---|---|
| 2025 | — | %57,60 |
| 2024 | — | %71,04 |
| 2023 | — | %51,33 |
| 2022 | — | %27,04 |
| 2021 | — | %20,70 |
| 2020 | — | %13,36 |
Reel faiz, enflasyona (GSYH deflatörü) göre düzeltilmiş kredi faizidir. Belirli bir bankanın size sunduğu oran farklı olabilir.
En son veri: 2026-11-06 Veriler 2026-11-16 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) BIS istatistiklerinin kullanım koşulları; Board of Governors of the Federal Reserve System Kamu malı (ABD hükümeti eseri); European Central Bank ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Riksbank açık veri koşulları; Reserve Bank of Australia 2026 RBA telif hakkı koşulları (Cash Rate); Bank of Canada Kanada Merkez Bankası kullanım koşulları; Bank of England Open Government Licence v3.0
Bir yıllık değişim bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Etiketler CalculatorLib tarafından çevrilmiştir: BIS tarafından yapılmış resmî bir çeviri değildir.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Sıkça Sorulan Sorular
Neden 0,5 ağırlık kullanılıyor? Taylor'ın 1993'teki orijinal modeli hem enflasyon hem de çıktı açığı için 0,5 değerini kullanmıştı; bazı "dengeli yaklaşım" varyantları ise çıktı açığına 1,0 ağırlık verir.
Çıktı açığı nedir? Gerçekleşen GSYİH eksi potansiyel GSYİH'nin, potansiyel üretimin yüzdesi olarak ifade edilmiş hâlidir. Pozitif bir açık ekonominin aşırı ısındığı anlamına gelir.
Fed'in belirlediği gerçek faiz bu mudur? Hayır. Taylor Kuralı bir referans noktasıdır; gerçek dünyadaki politika kararları finansal istikrar, istihdam ve ileriye dönük yönlendirme (forward guidance) gibi unsurları da hesaba katar.