Quy tắc Taylor là gì?
Quy tắc Taylor là một nguyên tắc định hướng chính sách tiền tệ do nhà kinh tế học John B. Taylor đề xuất năm 1993. Nó chỉ ra cách một ngân hàng trung ương — chẳng hạn như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) — nên ấn định lãi suất danh nghĩa ngắn hạn để phản ứng với tình hình kinh tế, cụ thể là khoảng cách giữa lạm phát thực tế với mục tiêu, và khoảng cách giữa sản lượng thực tế với sản lượng tiềm năng. Công cụ này áp dụng phiên bản cổ điển với trọng số 0,5 ngang nhau cho cả hai khoảng cách; đây chỉ là một mô hình tham khảo, không phải định hướng chính sách chính thức. Lưu ý rằng đây là quy tắc gắn liền với bối cảnh các nền kinh tế lớn như Mỹ, và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có khuôn khổ điều hành riêng.
Cách sử dụng công cụ này
Bạn cần nhập bốn giá trị: tỷ lệ lạm phát hiện tại (\(\pi\)), mục tiêu lạm phát (\(\pi^*\), thường là 2%), lãi suất thực trung lập hay cân bằng (\(r^*\), thường được giả định gần mức 2%), và khoảng cách sản lượng — tức chênh lệch phần trăm giữa GDP thực tế và GDP tiềm năng. Công cụ sẽ trả về mức lãi suất chính sách danh nghĩa được đề xuất, kèm theo bảng phân tích đóng góp của khoảng cách lạm phát và khoảng cách sản lượng.
Giải thích công thức
Phương trình có dạng
$$i = r^* + \pi + 0{,}5\left(\pi - \pi^*\right) + 0{,}5 \times \text{khoảng cách sản lượng}$$Hai số hạng đầu tiên tái lập lãi suất danh nghĩa dài hạn (lãi suất thực trung lập cộng với lạm phát). Số hạng thứ ba đẩy lãi suất tăng khi lạm phát vượt mục tiêu, còn số hạng thứ tư nâng lãi suất khi nền kinh tế tăng trưởng quá nóng (khoảng cách sản lượng dương). Khi lạm phát đúng mục tiêu và khoảng cách sản lượng bằng 0, lãi suất đề xuất đơn giản bằng \(r^* + \pi\).
Ví dụ minh họa
Giả sử lạm phát là 4%, mục tiêu là 2%, lãi suất thực trung lập là 2% và khoảng cách sản lượng là 1%. Khi đó
$$i = 2 + 4 + 0{,}5(4 - 2) + 0{,}5(1) = 2 + 4 + 1 + 0{,}5 = 7{,}5\%$$Quy tắc khuyến nghị một mức lãi suất chính sách cao hơn đáng kể nhằm hạ nhiệt nền kinh tế và kéo lạm phát trở về mục tiêu.
Lãi suất điều hành của các ngân hàng trung ương
Lãi suất điều hành chính thức mới nhất của các ngân hàng trung ương lớn, tự động cập nhật — mức chuẩn mà lãi suất tiền gửi và cho vay của ngân hàng bám theo.
- Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ
- 3,88%
- Ngày áp dụng
- 2026-11-13
- Thay đổi trong 1 năm
- 0 điểm %
Thay đổi gần nhất Tăng +25 điểm cơ bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đổi lãi suất ngày 2026-09-17: từ 3,50–3,75% thành 3,75–4,00%.
| Ngân hàng trung ương | Lãi suất điều hành | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Ngân hàng Trung ương Brazil · Brazil | 13,75% | 2026-11-16 | −1,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Mexico · Mexico | 6,25% | 2026-11-10 | −1,00 điểm % |
| Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ | 3,88% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương châu Âu | 2,50% | 2026-11-16 | +0,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) · Thụy Điển | 2,00% | 2026-11-16 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Ả Rập Xê Út · Ả Rập Xê-út | 4,50% | 2026-10-29 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Úc · Australia | 4,60% | 2026-10-31 | +1,00 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ · Thổ Nhĩ Kỳ | 36,00% | 2026-11-06 | −3,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nga · Nga | 14,00% | 2026-11-10 | −2,50 điểm % |
| Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc · Trung Quốc | 3,00% | 2026-11-10 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Canada · Canada | 2,50% | 2026-11-13 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ · Ấn Độ | 5,50% | 2026-10-19 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Anh · Vương quốc Anh | 4,00% | 2026-11-16 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nhật Bản · Nhật Bản | 1,25% | 2026-11-10 | +0,75 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc · Hàn Quốc | 3,00% | 2026-11-02 | +0,50 điểm % |
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed): các lãi suất chủ chốt và lãi suất qua đêm trên thị trường
Các mức lãi suất định khung chính sách tiền tệ và lãi suất qua đêm trên thị trường mà chúng điều tiết, mỗi mức kèm ngày của số liệu công bố mới nhất.
| Lãi suất | Mức | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất quỹ liên bang thực tế (EFFR) | 3,88% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất cấp vốn qua đêm có bảo đảm (SOFR) | 3,90% | 2026-11-13 | −0,10 điểm % |
Mỗi lãi suất giữ ngày của số liệu công bố mới nhất của chính nó; lãi suất qua đêm trên thị trường được công bố vào ngày làm việc kế tiếp.
Lãi suất ngân hàng tại Việt Nam
Mức lãi suất bình quân mà các ngân hàng thương mại tại Việt Nam thu của người vay và trả cho người gửi tiền, theo số liệu ngân hàng trung ương báo cáo cho Ngân hàng Thế giới (số liệu theo năm).
- Lãi suất cho vay 2023
- 9,32%
- Lãi suất tiền gửi 2023
- 4,78%
- Lãi suất thực 2023
- 7,01%
- Chênh lệch cho vay − tiền gửi 2023
- 4,54 điểm %
| Năm | Lãi suất cho vay | Lãi suất tiền gửi |
|---|---|---|
| 2023 | 9,32% | 4,78% |
| 2022 | 8,01% | 3,82% |
| 2021 | 7,81% | 3,38% |
| 2020 | 7,65% | 4,12% |
| 2019 | 7,71% | 4,98% |
| 2018 | 7,37% | 4,74% |
Lãi suất thực là lãi suất cho vay đã trừ lạm phát (theo chỉ số giảm phát GDP). Lãi suất một ngân hàng cụ thể chào bạn có thể khác.
Số liệu mới nhất: 2026-11-13 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-16 · mới
Nguồn: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) Điều kiện sử dụng số liệu thống kê của BIS; Federal Reserve Bank of New York Điều khoản sử dụng của Fed New York; Board of Governors of the Federal Reserve System Phạm vi công cộng (tác phẩm của Chính phủ Hoa Kỳ); European Central Bank Chính sách tái sử dụng dữ liệu của ECB; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Điều khoản dữ liệu mở của Riksbank; Reserve Bank of Australia 2026 Điều khoản bản quyền của RBA (Cash Rate); Bank of Canada Điều khoản sử dụng của Ngân hàng Canada; Bank of England Open Government Licence v3.0
Mức thay đổi trong 1 năm do CalculatorLib tính từ dữ liệu này. Nhãn do CalculatorLib dịch: đây không phải bản dịch chính thức của BIS. The EFFR and SOFR are subject to the Terms of Use posted at newyorkfed.org. The New York Fed is not responsible for publication of the EFFR and SOFR by CalculatorLib, does not sanction or endorse any particular republication, and has no liability for your use.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Federal Reserve Bank of New York — Reference rates (EFFR, SOFR)
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST, FR.INR.LEND, FR.INR.RINR, FR.INR.LNDP)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dùng trọng số 0,5? Phiên bản gốc năm 1993 của Taylor dùng 0,5 cho cả khoảng cách lạm phát lẫn khoảng cách sản lượng; một số biến thể theo "cách tiếp cận cân bằng" lại dùng trọng số 1,0 cho khoảng cách sản lượng.
Khoảng cách sản lượng là gì? Đó là GDP thực tế trừ GDP tiềm năng, tính theo phần trăm của GDP tiềm năng. Khoảng cách dương cho thấy nền kinh tế đang tăng trưởng quá nóng.
Đây có phải mức lãi suất mà Fed thực sự ấn định không? Không. Quy tắc Taylor chỉ là một mốc tham chiếu; chính sách thực tế còn phải cân nhắc đến ổn định tài chính, việc làm và định hướng truyền thông (forward guidance).