Công cụ tính lạm phát theo Quy tắc 70

Nhập phép tính

Tỷ lệ lạm phát hàng năm (%)

Kết quả

Số năm để giá cả tăng gấp đôi

20

years at 3,5% inflation

Tỷ lệ lạm phát	3,5%
Số năm để tăng gấp đôi	20 years
Số tháng để tăng gấp đôi (xấp xỉ)	240 months

Quy tắc 70 là gì?

Quy tắc 70 là một mẹo tính nhẩm nhanh giúp ước tính một đại lượng tăng trưởng theo một tỷ lệ phần trăm cố định sẽ mất bao lâu để tăng gấp đôi. Khi áp dụng vào lạm phát, quy tắc này cho bạn biết khoảng bao nhiêu năm thì mặt bằng giá chung sẽ tăng gấp đôi — và cũng tương đương với việc sức mua của đồng tiền bạn đang cầm bị giảm đi một nửa. Quy tắc này áp dụng được cho mọi tỷ lệ tăng trưởng kép: lợi nhuận đầu tư, tăng trưởng dân số hay GDP.

Quy tắc 70 ước tính thời gian để giá cả tăng gấp đôi với mức lạm phát ổn định.

Cách dùng công cụ này

Bạn nhập mức lạm phát hàng năm dưới dạng phần trăm (ví dụ, gõ 3.5 cho mức 3,5%) và công cụ sẽ lập tức cho ra số năm gần đúng để giá cả tăng gấp đôi, kèm theo con số tương đương tính bằng tháng. Tỷ lệ càng thấp thì thời gian tăng gấp đôi càng dài; tỷ lệ càng cao thì giá cả càng leo thang nhanh.

Giải thích công thức

Quy tắc này xuất phát từ toán học của tăng trưởng theo hàm mũ. Thời gian tăng gấp đôi chính xác là \(\ln(2) \div \ln(1 + r)\), và với các tỷ lệ nhỏ thì con số này xấp xỉ rất sát với \(69{,}3 \div r\%\). Người ta dùng số 70 thay cho 69,3 vì nó tròn hơn và chia hết cho nhiều tỷ lệ phổ biến, giúp bạn dễ nhẩm trong đầu:

$$\text{Số năm để tăng gấp đôi} = \frac{70}{\text{Tỷ lệ lạm phát (\%)}}$$

Số năm để tăng gấp đôi bằng 70 chia cho tỷ lệ lạm phát hằng năm.

Ví dụ minh họa

Giả sử lạm phát ở mức 3,5% mỗi năm. Lấy 70 chia cho 3,5 ta được 20 năm. $$\frac{70}{3{,}5} = 20 \text{ năm}$$ Vậy với mức lạm phát 3,5%, một món hàng hôm nay có giá 100 USD thì khoảng 20 năm sau sẽ có giá tầm 200 USD. Nếu lạm phát lên tới 7%, thời gian tăng gấp đôi rút xuống chỉ còn 10 năm.

Câu hỏi thường gặp

Quy tắc 70 có chính xác tuyệt đối không? Không — đây chỉ là con số ước tính gần đúng. Nó chính xác nhất với các mức tỷ lệ trong khoảng 1% đến 10%; với những tỷ lệ rất cao, kết quả sẽ hơi cao hơn thời gian tăng gấp đôi thực tế một chút.

Tại sao là 70 mà không phải 72? Cả hai con số đều được dùng. "Quy tắc 72" phổ biến hơn khi tính lợi nhuận đầu tư vì 72 chia hết cho nhiều số hơn, trong khi 70 gần với giá trị thực 69,3 hơn và thường dùng cho các ước tính về lạm phát và tăng trưởng.

Có dùng được cho giảm phát không? Quy tắc cơ bản giả định mức tăng trưởng dương. Với tỷ lệ âm (giảm phát), công thức này không còn cho ra một thời gian tăng gấp đôi có ý nghĩa nữa.