Kp Hesaplama Aracı nedir?
Bu araç, gaz fazındaki bir tepkime için derişime dayalı denge sabitini (Kc) basınca dayalı denge sabitine (Kp) dönüştürür. Her iki sabit de aynı kimyasal dengeyi tanımlar; ancak farklı birimler kullanır — Kc molar derişimleri, Kp ise kısmi basınçları temel alır. Bu iki sabit, ideal gaz yasası aracılığıyla birbirine bağlıdır.
Nasıl kullanılır?
Kc değerini, kelvin cinsinden mutlak sıcaklığı ve Δn değerini girin. Δn, gaz hâlindeki mol sayısındaki değişimi ifade eder (denkleştirilmiş tepkimede gaz hâlindeki ürünlerin mol sayısından gaz hâlindeki tepkenlerin mol sayısının çıkarılmasıyla bulunur). Gaz sabiti R varsayılan olarak 0,082057 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹ alınır; bu da Kp'yi atmosfer biriminde verir. Pascal ve SI birimleriyle çalışıyorsanız R = 8,314 J·mol⁻¹·K⁻¹ değerini kullanın. Hesaplayıcı, Kp ile birlikte ara değerler olan \(\text{R} \cdot \text{T}\) ve \((\text{R} \cdot \text{T})^{\Delta n}\) sonuçlarını da verir.
Formülün açıklaması
İlişki şu şekildedir: $$K_p = \text{K}_c \times \left( \text{R} \cdot \text{T} \right)^{\Delta n}$$ Δn = 0 olduğunda (her iki tarafta eşit sayıda gaz molü varsa) Kp = Kc olur. Ürün tarafında daha fazla gaz molü oluştuğunda (Δn > 0), Kp değeri Kc'den büyük olur; daha az olduğunda ise Kp daha küçük olur. Δn üssü, hacim/basınç dönüşümünün gaz molekülü sayısındaki net değişime göre nasıl ölçeklendiğini yansıtır.
Çözümlü örnek
Amonyak sentezi tepkimesinde, N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g), \(\Delta n = 2 - (1 + 3) = -2\) olur. 500 K sıcaklıkta Kc = 0,5 ve R = 0,082057 olduğunu varsayalım. Bu durumda \(\text{R} \cdot \text{T} = 41{,}0285\) ve \((\text{R} \cdot \text{T})^{-2} = 0{,}000594\) olur. Buradan $$K_p = 0{,}5 \times 0{,}000594 \approx 0{,}000297 \ \text{atm}^{-2}$$ bulunur.
Sıkça sorulan sorular
Kp ne zaman Kc'ye eşit olur? Δn = 0 olduğu her durumda eşit olur; çünkü \((\text{R} \cdot \text{T})^0 = 1\)'dir.
Hangi R değerini kullanmalıyım? Basınçlar atm cinsindense 0,082057 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹, Pa cinsindense 8,314 J·mol⁻¹·K⁻¹ değerini kullanın. Basınç birimlerinizle tutarlı olmaya dikkat edin.
Sıcaklık kelvin cinsinden mi olmalı? Evet. °C değerini her zaman 273,15 ekleyerek K'ye çevirin.
