Lüks–Foot-Candle Çevirici Nedir?
Bu araç, lüks (SI birimi, metrekare başına lümen) cinsinden ölçülen aydınlık düzeyini, emperyal sistemde fit kare başına lümene karşılık gelen foot-candle (fc) birimine çevirir. Her iki birim de bir yüzeye ne kadar ışık düştüğünü ifade eder; ancak farklı alan referansları kullandıkları için aralarında basit bir dönüşüm katsayısı vardır.
Nasıl Kullanılır?
Aydınlık değerini lüks olarak girin; hesaplayıcı anında foot-candle karşılığını verir. Bu özellik, farklı birimlerle hazırlanmış teknik dokümanlarla çalışan aydınlatma tasarımcıları, fotoğrafçılar ve mühendisler için oldukça pratiktir. Çünkü birçok uluslararası standart lüks kullanırken, ABD kaynaklı belgelerde sıklıkla foot-candle tercih edilir.
Formülün Açıklaması
1 metrekare 10,7639 fit kareye eşit olduğundan, bir foot-candle da 10,7639 lükse karşılık gelir. Ters yönde çevirmek için:
$$\text{fc} = \frac{\text{lüks}}{10{,}7639}$$
10,7639 sabiti, bir metrekaredeki fit kare sayısından başka bir şey değildir; alan tabanlı birim farkı da buradan gelir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir ofis, genel ofis çalışması için yaygın bir hedef olan 500 lükse aydınlatılıyor. 10,7639'a böldüğümüzde \(500 \div 10{,}7639 \approx 46{,}45\) foot-candle elde ederiz. Yani 500 lüks, yaklaşık 46 fc'ye eşittir.
Sık Sorulan Sorular
Lüks, foot-candle'dan daha mı parlaktır? Hayır — ikisi de aynı fiziksel büyüklüğü (aydınlık düzeyini) ölçer. Bir foot-candle yaklaşık 10,76 lükse eşittir; dolayısıyla aynı aydınlatma seviyesi lüks cinsinden daha büyük, foot-candle cinsinden daha küçük bir sayıyla ifade edilir.
Neden 10,7639? Bu, bir metrekaredeki tam fit kare sayısıdır (bir metre = 3,28084 fit, karesi ≈ 10,7639).
Geri dönüşümü nasıl yaparım? Foot-candle değerini 10,7639 ile çarparak lükse dönüştürebilirsiniz.
Ortama Göre Tipik Aydınlatma Seviyeleri
Tablo, yaygın ortamlar için yaklaşık aydınlatma şiddetlerini lüks ve foot-candle (fc) cinsinden listeler; dönüşüm \(\text{fc} = \text{lux} / 10.7639\) ile yapılmıştır. Değerler yuvarlanmıştır ve tipik rakamlardır, sabit zorunluluklar değildir. Önerilen seviyeler standarda, ülkeye, kullanıcıların yaşına ve görsel göreve göre değişir. İş yeri aydınlatma rehberi Avrupa standardı EN 12464-1 ile Kuzey Amerika'daki Aydınlatma Mühendisleri Derneği'nin (IES) yayınlarında yer almaktadır. Her zaman kendi konumunuza ve projenize uygulanan standardın sürümünü ve kurallarını kontrol edin.
| Ortam / Görev | Yaklaşık aydınlatma şiddeti (lüks) | Yaklaşık aydınlatma şiddeti (fc) |
|---|---|---|
| Ay ışığı (açık gece) | 0,1 – 1 | 0,009 – 0,09 |
| Koridorlar ve dolaşım alanları | 100 | ≈ 9,29 |
| Genel ofis çalışması | 300 – 500 | ≈ 28 – 46 |
| Ayrıntılı çizim / hassas iş | 750 – 1.000 | ≈ 70 – 93 |
| Bulutlu gün (açık hava) | ≈ 1.000 ve üzeri | ≈ 93 ve üzeri |
| Doğrudan güneş ışığı | ≈ 100.000 | ≈ 9.290 |
Nasıl okunur:
- EN 12464-1, kapalı iş yerleri için bakımda tutulan aydınlatma şiddetini belirtir. Örneğin, koridorlar için yaklaşık 100 lüks ve yazma ile okuma gibi tipik ofis görevleri için 500 lüks değerlerini sıkça belirtir.
- IES önerileri ABD'de genellikle foot-candle cinsinden verilir ve görev zorluğuna ile kullanıcı yaşına göre değişir; bu nedenle EN değerleriyle her zaman tam olarak örtüşmez.
- Dış mekân seviyeleri hava durumuna, mevsime, günün saatine ve enlem derecesine göre büyük ölçüde değişir. Bulutlu gökyüzü 1.000 lüksün çok üzerine çıkabilir, doğrudan güneş ise 100.000 lüksü aşabilir.
- Ölçülen değerler, ölçüm cihazının çalışma yüzeyinde ya da zeminde gibi nereye yerleştirildiğine ve ışık kaynağına bağlıdır. Tabloyu kaba bir rehber olarak değerlendirin.