Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Bu araç, yoğunluğu ve kütlece yüzde (ağırlıkça %) derişimiyle verilen bir çözeltiyi molariteye — yani çözelti litresi başına düşen çözünen mol sayısına — dönüştürür. Bu dönüşüm, hidroklorik asit, sülfürik asit, amonyak ya da nitrik asit gibi derişik stok reaktiflerden seyreltik çözeltiler hazırlarken son derece yaygındır. Şişe etiketlerinde genellikle yoğunluk ve yüzde saflık yazar, oysa laboratuvar protokolleri molar derişim ister.
Nasıl Kullanılır?
Üç değer girin: çözeltinin yoğunluğunu mililitre başına gram (g/mL) cinsinden, kütlece yüzde derişimini bir sayı olarak (örneğin %36 için 36 yazın) ve çözünenin molar kütlesini mol başına gram (g/mol) cinsinden. Hesaplayıcı, molariteyi mol/L (M) olarak verir.
Formülün Açıklaması
İlişki şöyledir:
$$M = \frac{10 \times \text{yoğunluk} \times \text{kütlece \%}}{\text{molar kütle}}$$
Buradaki 10 katsayısı birim dönüşümlerinden gelir: g/mL cinsinden yoğunluk 1000 mL/L ile çarpılınca litre başına çözelti gramı elde edilir; bunu kütle kesriyle (kütlece % / 100) çarpınca litre başına çözünen gramı bulunur; molar kütleye bölünce gram mole çevrilir. Bu sabitler birleşince \(1000 / 100 = 10\) olur.
Çözümlü Örnek
Derişik hidroklorik asidin yoğunluğu yaklaşık 1,18 g/mL'dir ve kütlece %36 HCl içerir. HCl'nin molar kütlesi 36,46 g/mol'dür. Buna göre $$M = \frac{10 \times 1{,}18 \times 36}{36{,}46} = \frac{424{,}8}{36{,}46} \approx 11{,}65 \text{ mol/L}$$ olur ki bu da stok HCl için bilinen ~11,6 M derişimiyle örtüşür.
Sıkça Sorulan Sorular
Kütlece yüzdeyi 36 mı yoksa 0,36 mı girmeliyim? 36 olarak girin. Formüldeki 10 katsayısı, yüzdeyi kesre çevirme işlemini zaten hesaba katar.
Yoğunluk hangi birimde kullanılır? Mililitre başına gram (g/mL); bu da santimetreküp başına grama eşittir. Su referans alındığında bu değer, çözeltinin özgül ağırlığına eşittir.
Bunu her çözünen için kullanabilir miyim? Evet — ilgili çözünenin doğru molar kütlesini, çözeltinin toplam yoğunluğunu ve ağırlıkça yüzdesini girdiğiniz sürece tek çözünenli her çözelti için çalışır.
