Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Enstantane Hızı Hesaplayıcı; pozlama değerini (EV), diyaframı ya da ISO'yu değiştirdiğinizde yeni enstantane hızını bulur. Hesaplama, fotoğrafçılıktaki "stop" sistemini kullanır; bu sistemde her bir stop, ışık miktarını ya iki katına çıkarır ya da yarıya indirir. Böylece ayarlarınızı değiştirirken aynı pozlamayı korumak ya da kareyi bilinçli olarak daha parlak veya daha karanlık yapmak çok kolaylaşır.
Nasıl kullanılır?
Mevcut enstantane hızınızı saniye cinsinden girin (örneğin 1/250 = 0,004 s). Ardından kaç stop değişiklik yaptığınızı yazın: pozitif bir Pozlama Değişimi son kareyi daha parlak yapar (daha uzun enstantane), buna karşılık Diyaframı açmak veya ISO'yu yükseltmek daha fazla ışık aldığından, dengelemek için enstantanenin hızlanması gerekir. Araç, yeni enstantane süresini saniye cinsinden ve bildiğimiz 1/x kesir biçiminde verir.
Formülün açıklaması
Temel ilişki şudur: $$t_{\text{yeni}} = t_{\text{eski}} \cdot 2^{\,(\Delta EV - \Delta\text{Diyafram} - \Delta\text{ISO})}$$. Her stop ikinin bir katsayısı olduğu için, bir stop parlaklık eklemek süreyi iki katına çıkarır, bir stop çıkarmak ise yarıya indirir. Diyafram ve ISO, kendi başlarına ışık ekledikleri için formülde çıkarılır; bu da toplam pozlamayı sabit tutmak için enstantanenin kısalması gerektiği anlamına gelir.
Örnek hesaplama
1/250 s (0,004 s) ile başlayın ve başka hiçbir şey değiştirmeden diyaframı 2 stop açın. Enstantaneye uygulanan net stop = \(0 - 2 - 0 = -2\). Buna göre $$t_{\text{yeni}} = 0{,}004 \times 2^{(-2)} = 0{,}004 \times 0{,}25 = 0{,}001 \ \text{s}$$ yani 1/1000 s — parlaklaşan objektifi dengelemek için çok daha hızlı bir enstantane.
Sık sorulan sorular
Diyaframı açmak enstantaneyi neden hızlandırır? İkisi de ışığı kontrol eder. Objektif iki kat fazla ışık alıyorsa, sensörün aynı pozlamaya ulaşması için yarısı kadar süre yeterlidir.
"Stop" nedir? Stop, ışığın iki katına çıkması ya da yarıya inmesidir. Bir stop daha parlak = iki kat pozlama.
1/100 s değerini nasıl girerim? 0,01 yazın; çünkü \(1 \div 100 = 0{,}01\) saniyedir.
Standart Enstantane Hızı, Diyafram ve ISO Adım Ölçekleri
Bu ölçeklerdeki her adım tam bir duraktır; yani sensöre ulaşan ışığın iki katına çıkması veya yarıya inmesi anlamına gelir. Hesap makinesi \(t_{\text{new}} = t_{\text{old}} \cdot 2^{N}\) formülünü kullanır, dolayısıyla net değişimdeki her durak pozlama süresini iki katına çıkarır veya yarıya indirir.
Tam duraklı enstantane hızları
| Enstantane hızı | Ondalık saniye |
|---|---|
| 1/8000 s | 0.000125 |
| 1/4000 s | 0.00025 |
| 1/2000 s | 0.0005 |
| 1/1000 s | 0.001 |
| 1/500 s | 0.002 |
| 1/250 s | 0.004 |
| 1/125 s | 0.008 |
| 1/60 s | ≈ 0.0167 |
| 1/30 s | ≈ 0.0333 |
| 1/15 s | ≈ 0.0667 |
| 1/8 s | 0.125 |
| 1/4 s | 0.25 |
| 1/2 s | 0.5 |
| 1 s | 1 |
Tam duraklı f-sayıları
| f/1 | f/1.4 | f/2 | f/2.8 | f/4 | f/5.6 | f/8 | f/11 | f/16 | f/22 | f/32 |
|---|
Her f-sayısı, bir öncekinin yaklaşık \(\sqrt{2}\) (≈ 1.414) katıdır. Bu, ışığı yarıya indirir; çünkü diyafram açıklığının alanı f-sayısının ters karesiyle orantılıdır.
Tam duraklı ISO değerleri
| ISO 100 | ISO 200 | ISO 400 | ISO 800 | ISO 1600 | ISO 3200 | ISO 6400 |
|---|
Her ISO adımı hassasiyeti iki katına çıkarır; bu nedenle ISO'da bir durak yukarı çıkmak, enstantane süresinin yarı uzunlukta olmasına izin verir.
Notlar
- Gösterilen enstantane hızları yuvarlatılmış 2'nin kuvvetleridir. Kesin dizi 1/8192, 1/4096, 1/2048, 1/1024, 1/512, 1/256, 1/128, 1/64, 1/32, 1/16 ve benzeri şeklindedir; kamera üreticileri bunları 1/8000, 1/4000, 1/2000, 1/1000, 1/500, 1/250, 1/125, 1/60, 1/30, 1/15 olarak etiketler. Örneğin, 1/60 s aslında 1/64 s (0.015625 s) değerindedir.
- Birçok modern kamera ayrıca 1/3 duraklık (ve bazen 1/2 duraklık) adımlar sunar; bu nedenle hesaplanan bir değere en yakın kullanılabilir ayar, yukarıdaki tam duraklar arasında kalabilir.
Yaygın Ayar Değişiklikleri İçin Enstantane Hızı Sonuçları
Tüm satırlar 1/250 s (0.004 s) temel enstantane hızından başlar. Net duraklar \(N = \Delta EV - \Delta\text{Diyafram} - \Delta\text{ISO}\) ve yeni süre \(t_{\text{new}} = 0.004 \cdot 2^{N}\) ile hesaplanır. Diyaframı açmak veya ISO'yu yükseltmek pozitif bir durak değişimi sayılır ve enstantane süresini kısaltır. Diyaframı kapatmak ise negatif bir diyafram değişimi sayılır.
| Senaryo | N hesabı | Net duraklar N | Yeni enstantane (s) | Yaklaşık 1/x |
|---|---|---|---|---|
| +1 EV | 1 − 0 − 0 | +1 | 0.008 | 1/125 |
| −1 EV | −1 − 0 − 0 | −1 | 0.002 | 1/500 |
| Diyafram 1 durak açıldı | 0 − 1 − 0 | −1 | 0.002 | 1/500 |
| Diyafram 2 durak kapatıldı | 0 − (−2) − 0 | +2 | 0.016 | 1/62.5 (nominal olarak 1/60) |
| ISO 2 durak yükseltildi (100'den 400'e) | 0 − 0 − 2 | −2 | 0.001 | 1/1000 |
| Diyafram +1 ve ISO +1 | 0 − 1 − 1 | −2 | 0.001 | 1/1000 |
Kapalı diyafram satırı için örnek kontrol: \(t_{\text{new}} = 0.004 \cdot 2^{2} = 0.004 \cdot 4 = 0.016\) s ve \(1/0.016 = 62.5\); dolayısıyla çoğu kamerada 1/60 s ayarlarsınız.
Yeni Enstantane Hızınızı Yorumlamak
Enstantane hızı, hareketin nasıl görüntüleneceğini kontrol eder. Bunlar genel yönergelerdir; sonuçlar konunun hızına, mesafeye ve odak uzaklığına bağlıdır.
- 1/1000 s ve daha hızlı: uçan kuşlar, hızlı sporlar ve sıçrayan su gibi hızlı hareketleri dondurur.
- 1/250 s: aksiyon ve spor için, ayrıca etrafta hareket eden çocuklar veya evcil hayvanlar için iyi bir genel seçimdir.
- 1/125 s: gündelik elde çekim ve yürüyen konular için uygundur.
- Yaklaşık 1/30 s'den yavaş: hareketli konularda hareket bulanıklığı görülür ve elde çekimde kamera sarsıntısı olasılığı artar. Genellikle bir tripod veya başka bir destek gerekir; bunun yanında bilinçli bulanıklık (panoramik çekim, akan su) mümkün hale gelir.
Karşılıklı değer kuralı
Elde çekim için yaygın bir yönerge, en az \(1/f\) saniyelik bir enstantane hızı kullanmaktır; burada \(f\), milimetre cinsinden odak uzaklığıdır (tam kare eşdeğeri). 50 mm'lik bir lens yaklaşık 1/50 s, 200 mm'lik bir lens ise yaklaşık 1/200 s ister. Görüntü stabilizasyonu daha yavaş hızlara izin verebilir, yüksek çözünürlüklü sensörler ise daha hızlı hızlara ihtiyaç duyabilir.
Pratik sınırlar
- Gerçek kameralar, genellikle tam, 1/2 veya 1/3 duraklık adımlarla, en yakın kullanılabilir ayara yuvarlar. 1/62.5 s gibi bir sonuç 1/60 s olarak ayarlanır; bu da pozlamayı hafifçe değiştirir.
- Kameranızın aralığının dışındaki sonuçlar, örneğin 30 s'den uzun veya 1/8000 s'den hızlı olanlar doğrudan ayarlanamaz. Diyafram, ISO veya bir ND filtresiyle telafi edin ya da uzun pozlamalar için Bulb modunu kullanın.
- Filmde, çok uzun pozlamalar (filme bağlı olarak genellikle yaklaşık 1 saniyenin ötesinde), karşılıklılık hatası gösterebilir. Film, formülün öngördüğünden daha az tepki verir; bu nedenle hesaplanan süreye ek pozlama vermeniz gerekir ve renk kaymaları görülebilir. Film üreticisinin verilerine başvurun. Dijital sensörler büyük ölçüde etkilenmez, ancak uzun pozlamalar gürültüyü artırabilir.