Gümüş Sikke Eritme Değeri Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, bir sikkenin içerdiği gümüşün gerçek değerini, yani sikke eritilip külçe (bullion) olarak satıldığında teorik olarak elinize geçecek tutarı tahmin eder. Bu "erime değeri", herhangi bir koleksiyon ya da nümismatik primden bağımsızdır ve tedavüldeki gümüş sikkeler için bir taban fiyat oluşturur. Hesaplama; sikkenin ağırlığını, gümüş saflığını (ayarını) ve güncel gümüş ons fiyatını bildiğiniz sürece dünyadaki her gümüş sikke için geçerlidir.
Nasıl Kullanılır?
Sikke adedini, tek bir sikkenin brüt ağırlığını troy ons cinsinden, gümüş saflığını yüzde olarak ve güncel gümüş ons fiyatını (troy ons başına) girin. Hesaplayıcı, ağırlığı saflıkla çarparak sikkenin gerçek gümüş içeriğini bulur; ardından bunu ons fiyatı ve sikke adediyle çarparak toplam erime değerini verir. Ayrıca sikke başına değeri ve gümüş içeriğini de ayrı ayrı gösterir.
Formülün Açıklaması
Temel ilişki şudur:
$$\text{Erime De\u011feri} = \text{adet} \times (\text{a\u011f\u0131rl\u0131k} \times \text{safl\u0131k}) \times \text{ons fiyat\u0131}$$Buradaki ağırlık × saflık ifadesi, sikkenin brüt ağırlığını saf gümüş içeriğine (yani "gerçek gümüş ağırlığı" – ASW) dönüştürür. Bunu ons fiyatıyla çarptığınızda gümüşün değerini, adetle çarptığınızda ise tüm partinizin toplam değerini elde edersiniz.
Örnek Hesaplama
1965 öncesi %90 gümüş içeren 10 adet ABD çeyrek dolarını (quarter) ele alalım. Her biri yaklaşık 0,18084 troy ons ağırlığında ve %90 saflıkta olduğundan, sikke başına gümüş içeriği \(0{,}18084 \times 0{,}90 = 0{,}16276\) onstur. Ons fiyatı 30 $ olduğunda bu, sikke başına \(0{,}16276 \times 30 = 4{,}8828\) $, on sikkenin tamamı için ise yaklaşık 48,83 $ eder. (Not: Bu örnek ABD'ye özgü "junk silver" sikkelere dayanır; Türkiye'deki gümüş sikkelerin ağırlık ve ayar değerleri farklılık gösterir.)
Sıkça Sorulan Sorular
Erime değeri nümismatik primi içerir mi? Hayır. Erime değeri yalnızca sikkedeki gümüşün değerini ifade eder; nadir veya derecelendirilmiş (graded) sikkeler bunun çok üzerinde satılabilir.
Hangi saflık oranını kullanmalıyım? Yaygın değerler %90 (ABD "junk silver"), %92,5 (sterling gümüş) ve %99,9 (.999 külçe gümüş) şeklindedir. Sikkenizin teknik özelliklerini kontrol edin.
Neden troy ons kullanılıyor? Kıymetli madenler troy ons (~31,103 g) ile ölçülür; bu birim standart (avoirdupois) onstan farklıdır.
