Sonotube Beton Hesaplama Aracı Nedir?
Sonotube, beton kolon, deck ayağı, direk ve temel kazıkları dökmek için kullanılan silindirik karton bir kalıptır; ağırlıklı olarak Kuzey Amerika'daki inşaat projelerinde tercih edilir. Bu araç, bir ya da birden fazla yuvarlak kalıbı doldurmak için tam olarak ne kadar beton gerektiğini hesaplar. Tüpün çapını ve yüksekliğini (derinliğini) inç cinsinden, ayrıca tüp adedini girdiğinizde toplam hacmi yard küp, fit küp ve metreküp olarak verir; üstüne kaç adet 60 lb (libre) ve 80 lb hazır harç torbasına ihtiyacınız olacağını da tahmin eder. Ölçü birimleri ABD sistemine dayandığından, Türkiye'de çalışıyorsanız sonuçları metrik karşılıklarıyla birlikte değerlendirmeniz işinizi kolaylaştırır.
Nasıl Kullanılır?
Tüpün iç çapını (yaygın ölçüler 6", 8", 10" ve 12"'dir) ve doldurmayı planladığınız yüksekliği ölçün. Her iki değeri de inç cinsinden girin ve proje için kullanacağınız tüp sayısını belirleyin. Sonuç anında güncellenir. Hazır beton genellikle yard küp üzerinden fiyatlandırıldığı için, tedarikçiye söyleyeceğiniz ana rakam budur — her zaman yukarı yuvarlayın ve fire ile dökülme payı olarak %5–10 ekleyin.
Formülün Açıklaması
Sonotube bir silindir olduğundan hacmi şu formülle bulunur:
$$V = \pi \times \left( \frac{D}{2} \right)^{2} \times H$$Hesaplayıcı önce inç cinsinden ölçülerinizi fite çevirir (12'ye bölerek), hacmi fit küp olarak hesaplar, ardından yard küpe ulaşmak için 27'ye böler (çünkü \(1\ \text{yd}^3 = 27\ \text{ft}^3\)). Bunu tüp sayısıyla çarpınca toplam çıkar. Torba tahminlerinde 60 lb'lik bir torbanın yaklaşık 0,45 ft³, 80 lb'lik bir torbanın ise yaklaşık 0,6 ft³ harç verdiği kabul edilir.
Örnek Hesaplama
48 inçe (4 ft) kadar doldurulan, 12 inç (1 ft) çapında bir tüp için:
$$V = \pi \times (0{,}5)^{2} \times 4 = \pi \times 0{,}25 \times 4 = 3{,}1416\ \text{ft}^3$$Bu da yard küp cinsinden \(3{,}1416 \div 27 \approx 0{,}116\ \text{yd}^3\) eder. Tüp başına yaklaşık 7 adet 80 lb torbaya ihtiyacınız olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Fazladan beton sipariş etmeli miyim? Evet. Fire, düzensiz tabanlar ve fazla kazı için yaklaşık %10 ekleyin.
Çap, iç ölçü mü yoksa dış ölçü mü? İç çapı kullanın, çünkü betonun dolduracağı alan burasıdır. Sonotube'lar genellikle iç çaplarına göre etiketlenir.
Torba sayısı neden yard hesabıyla farklı çıkıyor? Torbalı harç, bir veya iki küçük temel için idealdir. Daha büyük dökümlerde yard küp üzerinden teslim edilen hazır beton çok daha ucuz ve hızlıdır.