AWG Tel Kalınlığı Hesaplama Aracı nedir?
American Wire Gauge (AWG), Kuzey Amerika'da yuvarlak kesitli, tek telli elektrik iletkenlerinin çapını belirtmek için kullanılan standart bir ölçü sistemidir. Bu araç, bir AWG numarasını iletkenin fiziksel çapına (milimetre ve mil cinsinden) ve kesit alanına (milimetrekare ve bin dairesel mil, yani kcmil cinsinden) dönüştürür. Hesaplama, resmi AWG tanımına dayanan, evrensel bir geometrik dönüşümdür. Türkiye'de ve Avrupa'da tel kesitleri genellikle doğrudan mm² ile ifade edildiğinden, bu araç özellikle Kuzey Amerika kaynaklı şema ve ürünlerle çalışırken AWG değerlerini bildiğiniz mm² karşılığına çevirmek için kullanışlıdır.
Nasıl kullanılır?
AWG ölçü numarasını girin. Numara küçüldükçe tel kalınlaşır — örneğin 0000 (4/0) için -3, 000 için -2, 00 için -1 ve 0 için 0 girilir. Araç, anında çapı ve kesit alanını hesaplar; bunlar direnç ve akım taşıma kapasitesini tahmin ederken en çok ihtiyaç duyacağınız değerlerdir.
Formül açıklaması
AWG ölçeği geometriktir. Her 6 ölçü düşüşü çapı iki katına çıkarır, her 3 ölçü düşüşü ise kesit alanını iki katına çıkarır. Milimetre cinsinden çap şu formülle bulunur: $$d = 0{,}127 \times 92^{\frac{36 - \text{AWG}}{39}}\ \text{mm}$$ burada 0,127 mm, 36 numaralı ölçünün çapıdır. Yuvarlak iletkenin alanı ise $$A = \frac{\pi}{4}\, d^{2}\ \text{mm}^{2}$$ ile hesaplanır. Bir bin-dairesel-mil değeri 0,5067075 mm²'ye karşılık geldiğinden, kcmil = alan(mm²) ÷ 0,5067075 olur.
Örnek hesaplama
AWG 12 için: $$d = 0{,}127 \times 92^{\frac{36 - 12}{39}} = 0{,}127 \times 92^{0{,}61538} \approx 2{,}05257\ \text{mm}$$ Alan $$= \pi \times \frac{2{,}05257^{2}}{4} \approx 3{,}3088\ \text{mm}^{2}$$ Bu da yaklaşık 80,81 mil çapa ve 6,53 kcmil değerine karşılık gelir — yani 12 AWG bakır tel için yayımlanan standart değerle birebir uyumludur.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu araç bana güvenli akım değerini söyler mi? Akım taşıma kapasitesi yalıtım türüne, sıcaklığa, montaj yöntemine ve ilgili standarda (örneğin Kuzey Amerika'daki NEC) bağlıdır. Bu araç, akım kapasitesini hesaplamak veya tablodan bulmak için ihtiyaç duyacağınız geometrik değerleri (çap/alan) verir.
4/0 (0000) değerini nasıl girerim? -3 kullanın. Şu sıralamayı izleyin: 0=0, 00=-1, 000=-2, 0000=-3.
Bu tek telli mi yoksa çok telli (örgülü) tel için mi? Formül, eşdeğer tek telli iletken içindir; aynı AWG değerine sahip çok telli (örgülü) telin kesit alanı da neredeyse aynıdır.
