Máy tính lợi nhuận đào ASIC là gì?
Máy đào ASIC là thiết bị chuyên dụng để tính toán các hàm băm proof-of-work kiểu SHA-256, giống như mạng Bitcoin sử dụng. Công cụ này ước tính mỗi ngày máy của bạn đào được bao nhiêu coin và doanh thu đó có vượt qua tiền điện hay không. Đây chỉ là ước tính theo xác suất thống kê: kết quả thực tế còn phụ thuộc vào may mắn, cơ chế trả thưởng của pool và độ khó thay đổi liên tục.
Cách sử dụng
Nhập hashrate của máy đào theo TH/s và công suất tiêu thụ theo watt. Tiếp theo, điền giá điện mỗi kWh, giá coin hiện tại, độ khó mạng, phần thưởng khối và phí pool. Bạn cũng có thể nhập chi phí mua máy để biết cần bao nhiêu ngày để hoàn vốn với mức lợi nhuận hiện tại. Số tiền tính theo đơn vị tiền tệ do bạn tự chọn, nên hãy dùng loại tiền mà bạn đang trả hóa đơn điện (ví dụ VND).
Giải thích công thức
Với độ khó \(D\), mạng cần trung bình \(D \times 2^{32}\) lượt băm để tìm ra một khối. Với hashrate \(H\) (số lượt băm mỗi giây) và phần thưởng khối \(R\), số coin kỳ vọng nhận được mỗi ngày là:
$$\text{Coins/day} = \frac{H \times 86400 \times R}{D \times 2^{32}} \times (1 - \text{fee})$$Chi phí điện mỗi ngày bằng \(P \times 24 / 1000\) kWh nhân với giá điện mỗi kWh, còn lợi nhuận là doanh thu trừ đi chi phí này. Giá coin hòa vốn chính là chi phí điện mỗi ngày chia cho số coin đào được mỗi ngày.
Ví dụ minh họa
Giả sử \(H = 100\) TH/s, \(D = 10^{14}\), \(R = 3.125\), không tính phí pool, giá coin là 60.000, công suất 3.000 W và giá điện 0,05 mỗi kWh.
$$\text{Coins/day} = \frac{100\times 10^{12} \times 86400 \times 3.125}{10^{14} \times 2^{32}} \approx 0.0000628643$$$$\text{Revenue} \approx 0.0000628643 \times 60000 = 3.77$$$$\text{Cost} = 72 \times 0.05 = 3.60$$Lợi nhuận mỗi ngày khoảng 0,17, tức xấp xỉ 5,16 sau 30 ngày. Giá coin hòa vốn vào khoảng 57.266.
Các kịch bản lợi nhuận: giá, độ khó và chi phí điện ảnh hưởng kết quả thế nào
Các kịch bản này dùng một máy đào ví dụ: tốc độ băm 100 TH/s, công suất tiêu thụ 3.000 W, phần thưởng khối 3,125 BTC và không có phí pool. Số coin mỗi ngày tuân theo công thức \(\text{Coins/day} = \frac{H \cdot 86400 \cdot R}{D \cdot 2^{32}}\), với \(H = 10^{14}\) H/s. Mức điện dùng là 3 kW × 24 h = 72 kWh/ngày. Độ khó cơ sở là \(10^{14}\), còn trường hợp thứ hai cao hơn 20% (\(1.2 \times 10^{14}\)). Độ khó và giá chỉ mang tính minh họa, không phải dữ liệu mạng lưới hiện tại.
- Độ khó cơ sở: \(\frac{10^{14} \cdot 86400 \cdot 3.125}{10^{14} \cdot 4{,}294{,}967{,}296} \approx 0.000062864\) coin/ngày.
- Độ khó +20%: \(0.000062864 / 1.2 \approx 0.000052387\) coin/ngày.
| Độ khó | Giá coin | Tiền điện ($/kWh) | Coin/ngày | Doanh thu/ngày | Chi phí điện/ngày | Lợi nhuận/ngày | Có lãi không? |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 10^14 | 40.000 | 0,03 | 0,000062864 | $2,51 | $2,16 | $0,35 | Có |
| 10^14 | 40.000 | 0,05 | 0,000062864 | $2,51 | $3,60 | -$1,09 | Không |
| 10^14 | 40.000 | 0,10 | 0,000062864 | $2,51 | $7,20 | -$4,69 | Không |
| 10^14 | 60.000 | 0,03 | 0,000062864 | $3,77 | $2,16 | $1,61 | Có |
| 10^14 | 60.000 | 0,05 | 0,000062864 | $3,77 | $3,60 | $0,17 | Có (biên lợi nhuận mỏng) |
| 10^14 | 60.000 | 0,10 | 0,000062864 | $3,77 | $7,20 | -$3,43 | Không |
| 10^14 | 80.000 | 0,03 | 0,000062864 | $5,03 | $2,16 | $2,87 | Có |
| 10^14 | 80.000 | 0,05 | 0,000062864 | $5,03 | $3,60 | $1,43 | Có |
| 10^14 | 80.000 | 0,10 | 0,000062864 | $5,03 | $7,20 | -$2,17 | Không |
| 1,2×10^14 | 40.000 | 0,03 | 0,000052387 | $2,10 | $2,16 | -$0,06 | Không |
| 1,2×10^14 | 40.000 | 0,05 | 0,000052387 | $2,10 | $3,60 | -$1,50 | Không |
| 1,2×10^14 | 40.000 | 0,10 | 0,000052387 | $2,10 | $7,20 | -$5,10 | Không |
| 1,2×10^14 | 60.000 | 0,03 | 0,000052387 | $3,14 | $2,16 | $0,98 | Có |
| 1,2×10^14 | 60.000 | 0,05 | 0,000052387 | $3,14 | $3,60 | -$0,46 | Không |
| 1,2×10^14 | 60.000 | 0,10 | 0,000052387 | $3,14 | $7,20 | -$4,06 | Không |
| 1,2×10^14 | 80.000 | 0,03 | 0,000052387 | $4,19 | $2,16 | $2,03 | Có |
| 1,2×10^14 | 80.000 | 0,05 | 0,000052387 | $4,19 | $3,60 | $0,59 | Có |
| 1,2×10^14 | 80.000 | 0,10 | 0,000052387 | $4,19 | $7,20 | -$3,01 | Không |
Kết luận: độ khó tăng 20% làm doanh thu giảm khoảng 16,7% (doanh thu bị chia cho 1,2). Tiền điện là yếu tố biến động lớn nhất với máy đào này; ở mức $0,10/kWh, không kịch bản nào có lãi. Số liệu được làm tròn đến xu, và không bao gồm chi phí phần cứng.
Hằng số và quy đổi đơn vị được dùng
| Đại lượng | Giá trị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Số lần băm trên một đơn vị độ khó | \(2^{32} = 4{,}294{,}967{,}296\) | Ở độ khó 1, cần khoảng 2^32 lần băm trung bình để tìm được một khối. |
| Số giây trong một ngày | 86.400 | 24 × 60 × 60 |
| Tiền tố tốc độ băm | 1 TH/s = \(10^{12}\) H/s | Terahash mỗi giây |
| Công suất | 1 kW = 1.000 W | Chia số watt cho 1.000 để có kilowatt. |
| Năng lượng | kWh = kW × giờ | Máy 3.000 W chạy 24 giờ dùng 3 × 24 = 72 kWh. |
| Phần thưởng khối Bitcoin | 3,125 BTC | Có hiệu lực từ đợt halving tháng 4 năm 2024; cứ khoảng 210.000 khối lại giảm một nửa. Phí giao dịch được tính riêng và không bao gồm ở đây. |
| Thời gian trung bình mỗi khối | 10 phút | Khoảng 144 khối mỗi ngày (1.440 phút ÷ 10). |
| Điều chỉnh độ khó | Mỗi 2.016 khối | Khoảng hai tuần một lần nếu khối đến đều 10 phút. |
Các hằng số này chỉ áp dụng cho Bitcoin (SHA-256). Các coin khác dùng phần thưởng khối, thời gian khối và định nghĩa độ khó khác nhau, nên hãy nhập giá trị riêng nếu bạn đào coin khác.
Cách diễn giải kết quả lợi nhuận
Lợi nhuận hằng ngày dương so với âm. Lợi nhuận hằng ngày là doanh thu coin (sau mọi phí pool) trừ chi phí điện. Con số dương nghĩa là lượng coin đào được có giá trị lớn hơn số điện tiêu thụ theo giả định giá của bạn. Con số âm nghĩa là máy tốn chi phí vận hành nhiều hơn số tiền kiếm được với các đầu vào đó. Cả hai con số đều không bao gồm chi phí phần cứng, làm mát, lưu trữ, thuế hay thời gian ngừng hoạt động, trừ khi bạn tính riêng các khoản này.
Giá coin hòa vốn. Đây là giá mà tại đó lợi nhuận hằng ngày bằng không:
$$P_{\text{hòa vốn}} = \frac{ \text{kW} \cdot 24 \cdot \text{chi phí mỗi kWh}}{B \cdot (1 - f/100)}$$
Với máy đào ví dụ (3 kW, độ khó \(10^{14}\), \(B \approx 0.000062864\) coin/ngày, không phí) ở mức $0,05/kWh: \(\frac{3.60}{0.000062864} \approx\) $57.266 mỗi coin. Ở mức $0,03/kWh, điểm hòa vốn khoảng $34.360, còn ở mức $0,10/kWh khoảng $114.532. Độ khó cao hơn hoặc phí pool lớn hơn sẽ làm giá hòa vốn tăng lên.
Hiệu suất. Hiệu suất máy đào được đo bằng joule trên terahash: \(\text{J/TH} = \frac{\text{watt}}{\text{TH/s}}\). Máy đào ví dụ có \(\frac{3000}{100} = 30\) J/TH. Con số càng thấp càng tốt, vì mỗi đơn vị tốc độ băm tiêu tốn ít năng lượng hơn, nhờ đó giá hòa vốn thấp hơn ở bất kỳ mức giá điện nào.
Vì sao số ngày hoàn vốn chỉ là ước tính. Thời gian hoàn vốn xấp xỉ bằng chi phí phần cứng ÷ lợi nhuận hằng ngày. Cách tính này giả định độ khó, giá coin, giá điện và phần thưởng khối đều không đổi. Trên thực tế, độ khó được điều chỉnh khoảng mỗi 2.016 khối và thường có xu hướng tăng theo thời gian, giá có thể biến động mạnh, còn phần thưởng khối giảm một nửa khoảng bốn năm một lần. Vì vậy, thời gian hoàn vốn chỉ là một ảnh chụp tại thời điểm, không phải dự báo. Nếu lợi nhuận hằng ngày bằng không hoặc âm, thì với các đầu vào đó sẽ không có thời gian hoàn vốn.
Biến động và thanh toán. Việc tìm được khối mang tính ngẫu nhiên, nên thu nhập thực tế trong ngắn hạn có thể khác giá trị kỳ vọng, đặc biệt với máy đào nhỏ. Các cơ chế thanh toán của pool cũng quyết định thời điểm và cách nhận phần thưởng. PPS trả một khoản cố định cho mỗi share, giúp thu nhập ổn định hơn nhưng thường kèm phí cao hơn. FPPS còn bao gồm cả phí giao dịch. PPLNS và các cơ chế tương tự phụ thuộc vào may mắn của pool nên dao động nhiều hơn từng ngày. Trong các khoảng thời gian dài hơn, kết quả có xu hướng tiệm cận với kỳ vọng đã tính.
Đây là thông tin giáo dục tổng quát về cách tính toán hoạt động, không phải tư vấn tài chính hay đầu tư.
Lịch sử giảm một nửa phần thưởng khối Bitcoin
Phần thưởng khối (block subsidy) của Bitcoin được giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối (khoảng bốn năm một lần). Đây là mục "Block Reward" trong máy tính khi bạn khai thác Bitcoin. Các ngày dưới đây chỉ là gần đúng.
| Sự kiện | Ngày gần đúng | Độ cao khối | Phần thưởng sau khi giảm |
|---|---|---|---|
| Khối gốc (Genesis) | 2009 | 0 | 50 BTC |
| Lần giảm một nửa thứ 1 | Tháng 11 năm 2012 | 210.000 | 25 BTC |
| Lần giảm một nửa thứ 2 | Tháng 7 năm 2016 | 420.000 | 12.5 BTC |
| Lần giảm một nửa thứ 3 | Tháng 5 năm 2020 | 630.000 | 6.25 BTC |
| Lần giảm một nửa thứ 4 | Tháng 4 năm 2024 | 840.000 | 3.125 BTC |
Ghi chú: Lần giảm một nửa tiếp theo được lên lịch tại khối 1.050.000. Các con số trên chỉ là phần thưởng khối và không bao gồm phí giao dịch, mà thợ đào cũng thu được. Nếu bạn muốn tính cả phí, hãy cộng phí trung bình mỗi khối vào ô Block Reward. Vì phần thưởng bị giảm một nửa, doanh thu trên mỗi đơn vị tốc độ băm sẽ giảm sau mỗi lần giảm một nửa, trừ khi giá coin tăng hoặc độ khó giảm.
Bảng thuật ngữ và biến khai thác
- Tốc độ băm (Hash rate) (H/s, TH/s)
- Số phép tính băm mà thợ đào thực hiện mỗi giây. 1 TH/s = 1012 H/s. Trường Hash Rate của máy tính tính theo TH/s và được nhân với 1012 trong công thức.
- Độ khó mạng (Network difficulty)
- Một số không có đơn vị, quyết định việc tìm ra một khối hợp lệ khó đến mức nào. Độ khó càng cao thì số coin kỳ vọng trên mỗi đơn vị tốc độ băm càng ít. Trong công thức, số khối kỳ vọng trên mỗi lần băm là 1 ÷ (Difficulty · 232). Bitcoin điều chỉnh độ khó sau mỗi 2.016 khối.
- Phần thưởng khối / phần thưởng cơ bản (Block reward / subsidy)
- Số coin mới được phát hành cho mỗi khối, tính bằng coin (ví dụ BTC). Phí giao dịch được tính riêng và có thể cộng vào trường này nếu bạn muốn bao gồm chúng.
- Phí pool (%) (Pool fee)
- Tỷ lệ phần trăm phần thưởng khai thác mà pool giữ lại. Công thức nhân doanh thu với (1 − phí ÷ 100).
- Công suất tiêu thụ (W) (Power draw)
- Công suất điện mà thiết bị đào tiêu thụ, tính bằng watt. Năng lượng tiêu thụ hằng ngày tính bằng kWh = W × 24 ÷ 1000.
- Hiệu suất (J/TH) (Efficiency)
- Năng lượng tiêu thụ trên mỗi terahash. Vì 1 W = 1 J/s nên hiệu suất = W ÷ (TH/s). Giá trị càng thấp càng tốt.
- Giá điện trên mỗi kWh (Electricity price per kWh)
- Số tiền bạn trả cho mỗi kilowatt-giờ, tính bằng đồng tiền địa phương của bạn. Giá này được nhân với số kWh hằng ngày để ra chi phí điện hằng ngày.
- Giá coin (Coin price)
- Giá thị trường của một coin bằng đơn vị tiền tệ bạn chọn, dùng để quy đổi số coin đã đào thành doanh thu.
- Giá coin hòa vốn (Break-even coin price)
- Giá coin mà tại đó doanh thu hằng ngày sau phí pool bằng chi phí điện hằng ngày, nghĩa là lợi nhuận bằng không. Dưới mức này, thiết bị đào chỉ riêng tiền điện cũng khiến bạn thua lỗ.
- ROI / thời gian hoàn vốn (Payback period)
- ROI so sánh lợi nhuận với chi phí phần cứng. Thời gian hoàn vốn là chi phí phần cứng chia cho lợi nhuận hằng ngày. Chỉ có ý nghĩa khi lợi nhuận hằng ngày dương, và giả định giá cùng độ khó không đổi, điều hiếm khi xảy ra trên thực tế.
- Chia sẻ lỗi thời / mồ côi (Stale / orphan share)
- Một chia sẻ hoặc khối hợp lệ nhưng đến quá muộn hoặc thua một khối khác, nên không nhận được phần thưởng nào. Tỷ lệ lỗi thời làm thu nhập thực tế thấp hơn con số lý thuyết, vì vậy kết quả thực tế thường thấp hơn một chút.
Câu hỏi thường gặp
Độ khó có cố định không?
Không. Độ khó được điều chỉnh khoảng hai tuần một lần và thường có xu hướng tăng, vì vậy lợi nhuận thường giảm dần theo thời gian, trừ khi giá coin tăng.
Công cụ có tính đến các đợt halving không?
Không tự động. Hãy nhập phần thưởng khối hiện tại và cập nhật lại sau mỗi lần halving.
Ước tính này còn thiếu những gì?
Phí giao dịch, chi phí làm mát, thuê chỗ đặt máy, thuế, thời gian máy ngừng hoạt động và giá bán lại thiết bị đều chưa được tính, nên hãy xem kết quả là mức cơ sở khá lạc quan.