Máy Tính Tỷ Lệ Trộn Compost

Máy Tính Tỷ Lệ Trộn Compost

Đang tăng trưởng AI Skill PRO

Nhập phép tính

Nguyên liệu giàu nitơ, ẩm, thường có màu xanh: cỏ cắt, rác thực phẩm, bã cà phê, phân chuồng.
Số phần carbon trên 1 phần nitơ. Phải thấp hơn mức mục tiêu.
Nguyên liệu khô, nhiều chất gỗ, giàu carbon. Phải cao hơn mức mục tiêu.
Mức 25 đến 35 là lý tưởng cho ủ nóng; 30 là mục tiêu kinh điển.

Công thức

Nguyên liệu nâu=Rác xanh (kg)×C:N của nguyên liệu nâu(C:N mục tiêu−C:N của rác xanh)C:N của rác xanh(C:N của nguyên liệu nâu−C:N mục tiêu)\text{Nguyên liệu nâu} = \text{Rác xanh (kg)} \times \frac{\text{C:N của nguyên liệu nâu}\left(\text{C:N mục tiêu} - \text{C:N của rác xanh}\right)}{\text{C:N của rác xanh}\left(\text{C:N của nguyên liệu nâu} - \text{C:N mục tiêu}\right)}

Ví dụ

Nguyên liệu nâu=10×80·(30−15)15·(80−30)=16\text{Nguyên liệu nâu} = 10 \times \frac{80 \cdot \left(30 - 15\right)}{15 \cdot \left(80 - 30\right)} = 16
Xem các bước tính (1)
  1. Tỷ lệ C:N của hỗn hợp sau khi trộn

    C:N của hỗn hợp=G+BGCg+BCbtrong đó{G=Rác xanh (kg)Cg=C:N của rác xanhCb=C:N của nguyên liệu nâuB=Lượng nguyên liệu nâu cần thiết cho C:N mục tiêu\begin{gathered} \text{C:N của hỗn hợp} = \frac{G + B}{\dfrac{G}{C_g} + \dfrac{B}{C_b}} \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} G &= \text{Rác xanh (kg)} \\ C_g &= \text{C:N của rác xanh} \\ C_b &= \text{C:N của nguyên liệu nâu} \\ B &= \text{Lượng nguyên liệu nâu cần thiết cho } \text{C:N mục tiêu} \end{aligned} \right. \end{gathered}

    Tổng khối lượng chia cho tổng khối lượng nitơ; G = khối lượng rác xanh, B = khối lượng nguyên liệu nâu từ công thức trên

Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Lượng nguyên liệu nâu cần thêm
16
kg vật liệu nâu giàu carbon (Vật liệu xanh: 10 kg)
Số phần nguyên liệu nâu trên 1 phần rác xanh (theo khối lượng) 1,6 : 1
Tỷ trọng nguyên liệu nâu trong đống ủ hoàn chỉnh 61,54%
Tổng khối lượng đống ủ 26 kg
Tỷ lệ C:N của hỗn hợp sau khi trộn 30 : 1

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này làm gì

Vi sinh vật trong đống ủ cần carbon để lấy năng lượng và nitơ để tạo tế bào. Chúng hoạt động mạnh nhất khi đống ủ có khoảng 30 phần carbon cho 1 phần nitơ. Thừa nitơ, đống ủ sẽ nhão nhoét, chua và nồng mùi amoniac (mùi khai); thừa carbon, đống ủ nằm im, lạnh ngắt cả năm không phân hủy. Công cụ này lấy lượng rác xanh giàu nitơ bạn đang có và cho biết cần phủ thêm bao nhiêu nguyên liệu nâu giàu carbon lên trên.

Cân thăng bằng so sánh một đống lớn nguyên liệu nâu khô với một đống nhỏ hơn nguyên liệu xanh, kèm mũi tên chỉ tới phân ủ hoàn thiện
Cân đối giữa nguyên liệu nâu giàu carbon và nguyên liệu xanh giàu nitơ chính là điều tạo ra phân ủ nhanh và thơm dịu.

Cách sử dụng

Hãy cân hoặc ước lượng lượng rác xanh, sau đó chọn tỷ lệ carbon trên nitơ cho từng nhóm nguyên liệu theo danh sách gợi ý: rau củ vụn khoảng 15:1, cỏ tươi mới cắt 20:1, lá khô 60:1, rơm rạ 80:1, bìa carton 170:1, mùn cưa 400:1. Cứ để mục tiêu ở mức 30 trừ khi bạn chủ ý làm một đống ủ nhiều gỗ, phân hủy chậm hơn. Tỷ lệ C:N của rác xanh phải thấp hơn mục tiêu và của nguyên liệu nâu phải cao hơn mục tiêu, nếu không thì không có cách pha trộn nào đạt được mục tiêu đó.

Giải thích công thức

Mỗi loại nguyên liệu góp vào "bể nitơ" một lượng bằng khối lượng của nó chia cho tỷ lệ C:N riêng, nên tỷ lệ của hỗn hợp chính là tổng khối lượng chia tổng lượng nitơ. Giải phương trình đó theo khối lượng nguyên liệu nâu, ta được:

$$M_b = M_g \times \frac{R_b\,(R_t - R_g)}{R_g\,(R_b - R_t)}$$

trong đó \(M_g\) = khối lượng rác xanh, \(R_g\) = tỷ lệ C:N của rác xanh, \(R_b\) = tỷ lệ C:N của nguyên liệu nâu và \(R_t\) = tỷ lệ C:N mục tiêu. Tỷ lệ carbon trong chất khô bị triệt tiêu khi rút gọn, đó là lý do chỉ cần biết các tỷ lệ là đủ.

Quảng cáo
Sơ đồ phẳng thể hiện hai lượng nguyên liệu hợp thành một thanh trộn theo tỷ lệ, với điểm đánh dấu nằm giữa đầu thấp và đầu cao trên một trục
Công thức là quy tắc trung bình có trọng số (quy tắc đòn bẩy): tỷ lệ mục tiêu nằm giữa giá trị của nguyên liệu xanh và nâu, và vị trí của nó quyết định bạn cần bao nhiêu mỗi loại.

Các khối lượng ở đây là khối lượng nguyên liệu nguyên trạng khi thu về. Nguyên liệu nâu xốp và nhẹ, nên lượng rơm hay lá khô này sẽ trông to hơn rác xanh rất nhiều — hãy hình dung khoảng 2 đến 3 xô nguyên liệu nâu cho mỗi xô rác xanh. Giữ đống ủ ẩm như miếng bọt biển đã vắt kiệt nước và đảo trộn khi đống ủ nguội đi.

Quảng cáo

Ví dụ minh họa

Bạn có 10 kg rác nhà bếp với tỷ lệ 15:1 và một bó rơm 80:1, mục tiêu là 30:1:

$$M_b = 10 \times \frac{80\,(30 - 15)}{15\,(80 - 30)} = 10 \times \frac{1200}{750} = 16\,\text{kg}$$

Vậy cần 16 kg rơm, tức tỷ lệ khối lượng 1,6 : 1, tạo thành đống ủ 26 kg trong đó nguyên liệu nâu chiếm khoảng 61,5% theo khối lượng.

Câu hỏi thường gặp

Tính theo khối lượng hay theo thể tích? Theo khối lượng. Nguyên liệu nâu nhẹ và xốp hơn rác xanh rất nhiều, nên 16 kg rơm choán thể tích gấp vài lần 10 kg rác bếp — hãy hình dung khoảng hai đến ba xô nguyên liệu nâu cho mỗi xô rác xanh.

Có cần chính xác tuyệt đối không? Không. Bất cứ mức nào từ 25:1 đến 35:1 đều ủ tốt, và số liệu C:N công bố cho cùng một loại nguyên liệu cũng chênh nhau khá nhiều. Hãy xem kết quả như một "công thức khởi đầu", rồi điều chỉnh dựa vào mùi và độ nóng của đống ủ.

Còn độ ẩm thì sao? Độ ẩm được theo dõi riêng, không liên quan đến tỷ lệ C:N. Hãy giữ độ ẩm khoảng 50-60% — nguyên liệu ẩm như miếng bọt biển đã vắt kiệt nước — và đảo trộn đống ủ khi nhiệt độ hạ xuống dưới khoảng 40 độ C.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Khác

Xem tất cả máy tính Khác