Máy tính pha trộn Nitrox dùng để làm gì?
Khí giàu oxy nitrox (EANx) thay thế một phần nitơ trong hỗn hợp khí thở bằng lượng oxy nhiều hơn. Nhờ vậy, lượng nitơ hòa tan vào cơ thể giảm xuống và giới hạn lặn không giải nén được kéo dài hơn, nhưng phần oxy tăng thêm lại tạo ra một ngưỡng ngộ độc oxy. Máy tính này cho bạn đúng hai con số mà mọi kế hoạch lặn nitrox đều cần: độ sâu hoạt động tối đa (MOD) và độ sâu tương đương khí trời (EAD).
Giải thích công thức
MOD là độ sâu mà tại đó áp suất riêng phần của oxy chạm đúng giới hạn \(PO_2\) bạn chọn (thường là 1.4 ATA cho phần lặn làm việc chính):
$$\text{MOD} = 10 \times \left( \frac{PO_2}{FO_2} - 1 \right)$$trong đó \(PO_2\) là áp suất riêng phần oxy tối đa tính bằng ATA, còn \(FO_2\) là tỷ lệ oxy trong hỗn hợp (0.32 với EAN32). Còn EAD so sánh hỗn hợp nitrox của bạn với khí trời thông thường bằng cách cân bằng áp suất riêng phần của nitơ ở độ sâu dự kiến \(d\):
$$\text{EAD} = (d + 10) \times \frac{1 - FO_2}{0.79} - 10$$
Cách sử dụng
Nhập tỷ lệ phần trăm oxy trong bình khí của bạn, ngưỡng PO2 bạn chọn và độ sâu bạn dự định lặn. Công cụ sẽ trả về độ sâu an toàn nhất mà hỗn hợp đó cho phép, kèm theo độ sâu quy đổi sang khí trời để bạn tra bảng lặn khí trời cho chính xác.
Ví dụ tính toán
Với EAN32, giới hạn 1.4 ATA và kế hoạch lặn xuống 30 m:
$$\text{MOD} = 10 \times \left( \frac{1.4}{0.32} - 1 \right) = 33.75\,\text{m}$$$$\text{EAD} = (30 + 10) \times \frac{0.68}{0.79} - 10 = 24.43\,\text{m}$$Như vậy chuyến lặn này vẫn nằm trong giới hạn MOD, và bạn sẽ tính mức phơi nhiễm nitơ như thể đang lặn khí trời ở khoảng 24 m.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lại dùng con số 0.79? Khí trời bình thường chứa khoảng 79% nitơ, nên đây là tỷ lệ nitơ tham chiếu dùng để quy đổi EAD.
Nên chọn mức PO2 nào? Phần lớn các tổ chức đào tạo lấy 1.4 ATA cho quá trình lặn chính và 1.6 ATA là mức trần tuyệt đối chỉ dùng trong tình huống bất thường. Giới hạn càng thấp thì MOD càng nông và kế hoạch càng an toàn.
Công cụ này có thay được khóa đào tạo không? Không. Các con số ở đây chỉ hỗ trợ việc lập kế hoạch; bạn vẫn phải có chứng chỉ lặn nitrox và tự tay phân tích bình khí của mình trước mỗi chuyến lặn.