Công cụ kiểm tra thuật toán Luhn

Công cụ kiểm tra thuật toán Luhn

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

Hợp lệ⇔(∑i=0n−1f(di))mod10=0trong đó{di=i-th chữ số của Dãy số (từ phải sang)f(di)={dii chẵn2di−9[2di>9]i lẻ\text{Hợp lệ} \iff \left(\sum_{i=0}^{n-1} f(d_i)\right) \bmod 10 = 0 \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} d_i &= i\text{-th chữ số của } \text{Dãy số} \text{ (từ phải sang)} \\ f(d_i) &= \begin{cases} d_i & i \text{ chẵn} \\ 2d_i - 9\,[2d_i>9] & i \text{ lẻ} \end{cases} \end{aligned} \right.
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Kiểm tra Luhn
HỢP LỆ
Số lượng chữ số 11
Tổng Luhn 70
Tổng mod 10 0
Chữ số kiểm tra (cuối) 3

Báo lỗi nội dung trang này

Thuật toán Luhn là gì?

Thuật toán Luhn, còn được gọi là thuật toán "mod 10", là một công thức kiểm tra (checksum) đơn giản do nhà khoa học Hans Peter Luhn của IBM phát minh năm 1954. Nó được dùng để xác thực các dãy số định danh như số thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, số serial IMEI của điện thoại, cùng nhiều loại mã số định danh quốc gia. Thuật toán này phát hiện được lỗi sai một chữ số và hầu hết các lỗi đảo chỗ chữ số, nhưng nó không phải là biện pháp bảo mật mã hóa — chỉ là một bước kiểm tra tính toàn vẹn dữ liệu cơ bản.

Cách dùng công cụ này

Hãy nhập dãy số bạn muốn kiểm tra vào ô (khoảng trắng và dấu gạch ngang sẽ được tự động bỏ qua). Công cụ sẽ xử lý các chữ số, áp dụng phép kiểm tra Luhn và cho bạn biết dãy số đó HỢP LỆ hay KHÔNG HỢP LỆ, kèm theo tổng cộng dồn, kết quả tổng chia lấy dư cho 10, và chữ số kiểm tra ở cuối.

Giải thích công thức

Đọc các chữ số từ phải sang trái. Giữ nguyên chữ số ngoài cùng bên phải (chữ số kiểm tra), sau đó nhân đôi mỗi chữ số ở vị trí thứ hai. Nếu kết quả nhân đôi lớn hơn 9, hãy trừ đi 9 (tương đương với cộng hai chữ số của nó lại, ví dụ \(8\times2=16 \to 1+6=7\)). Cộng tất cả các giá trị thu được. Nếu tổng chia hết cho 10, dãy số vượt qua phép kiểm tra Luhn.

$$\text{Valid} \iff \left(\sum_{i=0}^{n-1} f(d_i)\right) \bmod 10 = 0 \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} d_i &= i\text{-th digit of } \text{Number} \text{ (from right)} \\ f(d_i) &= \begin{cases} d_i & i \text{ even} \\ 2d_i - 9\,[2d_i>9] & i \text{ odd} \end{cases} \end{aligned} \right.$$
Quảng cáo
Sơ đồ phẳng minh họa việc nhân đôi chữ số của thuật toán Luhn từ phải sang, với các chữ số xen kẽ được nhân đôi và cộng lại
Thuật toán Luhn nhân đôi mỗi chữ số thứ hai tính từ phải sang, rồi cộng tất cả các chữ số.

Ví dụ minh họa

Lấy dãy số 79927398713. Nhân đôi mỗi chữ số ở vị trí thứ hai tính từ phải sang và rút gọn các giá trị lớn hơn 9, ta được các chữ số đã điều chỉnh có tổng là 70. Vì \(70 \bmod 10 = 0\), nên dãy số này hợp lệ.

Lưu đồ phẳng minh họa quá trình kiểm tra Luhn kết thúc bằng phép kiểm tra mod 10, rẽ nhánh thành hợp lệ hoặc không hợp lệ
Nếu tổng chia hết cho 10 thì số đó hợp lệ.

Các loại số thường dùng kiểm tra Luhn

Thuật toán Luhn (mod 10) là một phép kiểm tra tổng dùng để phát hiện lỗi. Chữ số cuối của số là chữ số kiểm tra, được chọn sao cho toàn bộ dãy số vượt qua phép kiểm tra. Bảng liệt kê các định dạng phổ biến có sử dụng thuật toán này. Tiền tố và độ dài tuân theo hệ thống đánh số ISO/IEC 7812 và các quy định đã công bố của từng tổ chức phát hành.

Định dạng Tiền tố thường gặp (dải IIN/BIN) Độ dài (chữ số) Có chữ số kiểm tra Luhn không?
Visa 4 13, 16 hoặc 19 Có
Mastercard 51–55 và 2221–2720 16 Có
American Express 34 hoặc 37 15 Có
Discover 6011, 65, 644–649 16 (có thể lên đến 19 trên một số thẻ) Có
Diners Club 300–305, 36, 38–39 14 đến 19 (14 là phổ biến) Có
JCB 3528–3589 16 (có thể lên đến 19 trên một số thẻ) Có
IMEI (mã nhận dạng thiết bị di động) Bắt đầu bằng Mã phân bổ loại (Type Allocation Code) gồm 8 chữ số 15 Có, chữ số thứ 15 là chữ số kiểm tra Luhn
Số bảo hiểm xã hội Canada (SIN) Chữ số đầu tiên cho biết nhóm tỉnh/vùng 9 Có
Số CMND/định danh Nam Phi Bắt đầu bằng ngày sinh (YYMMDD) 13 Có, chữ số cuối là chữ số kiểm tra Luhn

Lưu ý quan trọng:

  • Việc vượt qua phép kiểm tra Luhn không xác định được tổ chức phát hành hay loại số. Một chuỗi chữ số ngẫu nhiên vượt qua khoảng 1 lần trong 10. Tiền tố và độ dài mới là yếu tố cho biết thương hiệu thẻ.
  • Không phải mọi mã định danh đều dùng Luhn. Nhiều số định danh quốc gia dùng các thuật toán kiểm tra khác, chẳng hạn mod 11 có trọng số hoặc mod 97. Đừng cho rằng một số là không hợp lệ chỉ vì nó không vượt qua Luhn nếu định dạng của nó không dùng thuật toán này.
  • Tổ chức phát hành thỉnh thoảng thay đổi tiền tố và độ dài của thẻ, vì vậy hãy xem bảng này như một hướng dẫn chung.

Tính toán từng bước bằng tay

Ví dụ: kiểm tra 79927398713, một số kiểm thử được dùng phổ biến.

  1. Viết các chữ số từ phải sang trái và đánh số vị trí từ 0. Vị trí 0 là chữ số kiểm tra (3):
    vị trí 0 = 3, vị trí 1 = 1, vị trí 2 = 7, vị trí 3 = 8, vị trí 4 = 9, vị trí 5 = 3, vị trí 6 = 7, vị trí 7 = 2, vị trí 8 = 9, vị trí 9 = 9, vị trí 10 = 7.
  2. Giữ nguyên các vị trí chẵn (0, 2, 4, …): 3, 7, 9, 7, 9, 7.
  3. Nhân đôi mỗi chữ số ở vị trí thứ hai (các vị trí lẻ 1, 3, 5, …). Nếu kết quả lớn hơn 9, trừ đi 9 (tương đương với việc cộng hai chữ số của nó):
    • vị trí 1: 1 → 2
    • vị trí 3: 8 → 16 → 7
    • vị trí 5: 3 → 6
    • vị trí 7: 2 → 4
    • vị trí 9: 9 → 18 → 9
  4. Cộng tất cả: các chữ số giữ nguyên 3 + 7 + 9 + 7 + 9 + 7 = 42; các chữ số đã xử lý 2 + 7 + 6 + 4 + 9 = 28. Tổng = 42 + 28 = 70.
  5. Áp dụng mod 10: \(70 \bmod 10 = 0\), vậy số này hợp lệ.

Tính chữ số kiểm tra cho một số chưa đầy đủ

Giả sử bạn có 7992739871 và cần chữ số cuối cùng.

  1. Thêm một số 0 giữ chỗ: 79927398710. Số giữ chỗ nằm ở vị trí 0, nên các chữ số gốc dịch sang vị trí 1 trở lên, và quy luật nhân đôi vẫn như trên.
  2. Tính tổng với số giữ chỗ đóng góp 0. Ở đây tổng là \(70 - 3 = 67\).
  3. Chữ số kiểm tra \(= (10 - (67 \bmod 10)) \bmod 10 = (10 - 7) \bmod 10 = 3\).
  4. Số đầy đủ là 79927398713, khớp với ví dụ hợp lệ. Phép \(\bmod 10\) bên ngoài biến kết quả 10 thành 0 khi tổng đã là bội số của 10.
Quảng cáo

Diễn giải kết quả của bạn

  • HỢP LỆ nghĩa là tổng có trọng số của các chữ số chia hết cho 10, vì vậy số này có định dạng đúng. Điều đó không có nghĩa là số đã được cấp, đang hoạt động, thuộc về ai đó, hay có tiền hoặc hạn mức tín dụng đi kèm.
  • KHÔNG HỢP LỆ nghĩa là tổng mod 10 khác 0, thường cho thấy có lỗi gõ hoặc sai một chữ số. Số dư khác 0 \(r\) cho biết mức độ sai lệch. Nếu bạn nghi ngờ chỉ có chữ số cuối bị sai, thay nó bằng \((d - r) \bmod 10\) (trong đó \(d\) là chữ số cuối hiện tại) sẽ làm số vượt qua kiểm tra. Tuy nhiên, đó không nhất thiết là số đúng.

Luhn phát hiện và bỏ sót những gì

  • Nó phát hiện tất cả các lỗi một chữ số.
  • Nó phát hiện hầu hết các hoán vị liền kề của các chữ số. Ngoại lệ là việc đổi chỗ 09 ↔ 90.
  • Nó có thể bỏ sót một số lỗi sinh đôi, chẳng hạn 22 ↔ 55, 33 ↔ 66 và 44 ↔ 77.
  • Nó có thể bỏ sót các lỗi nhiều chữ số khác, và khoảng 1 trong 10 lỗi ngẫu nhiên thuộc loại đó vẫn sẽ vượt qua.

Không phải là kiểm tra bảo mật: bất kỳ ai cũng có thể tạo số vượt qua Luhn, vì vậy kết quả HỢP LỆ không nói gì về gian lận, ủy quyền hay quyền sở hữu. Việc xác minh thanh toán thực sự do mạng thẻ và tổ chức phát hành thực hiện. Không bao giờ nhập số thẻ thật vào các công cụ mà bạn không tin cậy; số kiểm thử là đủ để tìm hiểu cách thuật toán hoạt động.

Câu hỏi thường gặp

Kết quả Luhn hợp lệ có nghĩa là thẻ có thật không? Không. Nó chỉ xác nhận dãy số có cấu trúc đúng chuẩn; nó không kiểm tra xem tài khoản có tồn tại hay có tiền trong đó hay không.

Được phép nhập những ký tự nào? Chỉ các chữ số mới được sử dụng; khoảng trắng, dấu gạch ngang và các ký hiệu khác sẽ bị loại bỏ trước khi tính toán.

Tại sao phải trừ 9 khi nhân đôi? Trừ 9 khỏi một chữ số đã nhân đôi mà lớn hơn 9 sẽ cho kết quả giống hệt như khi cộng hai chữ số của nó lại, và đó chính xác là điều mà quy tắc Luhn gốc yêu cầu.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê