Quyết toán thuế TNCN năm là gì, ai cần tính?
Quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là việc tính lại thuế của cả năm dương lịch, rồi so với số thuế đã bị khấu trừ trong năm. Nếu thuế cả năm lớn hơn, bạn phải nộp thêm. Nếu nhỏ hơn, bạn được hoàn hoặc bù trừ vào kỳ sau.
Công cụ dành cho người làm công ăn lương là cá nhân cư trú, có một hoặc nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công. Công cụ áp dụng pháp luật Việt Nam cho kỳ tính thuế 2025 và 2026. Công cụ cũng cho biết bạn có được ủy quyền cho công ty không và hạn nộp hồ sơ. Quy định đối chiếu đến 28/09/2026.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản | Điều, khoản | Nội dung | Hiệu lực |
|---|---|---|---|
| Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 | Điều 9 khoản 2; Điều 10 khoản 1 điểm a, b; Điều 21 | Biểu thuế năm 5 bậc; giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc; người không cư trú chịu 20%. | Từ 01/07/2026; phần tiền lương áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 (Điều 29 khoản 2) |
| Nghị định 253/2026/NĐ-CP | Điều 46 khoản 2 điểm a; Điều 48 khoản 1, 2; Điều 49 khoản 1, 2; Điều 50 khoản 2; Điều 51 khoản 1, 2, 3 | Trần hưu trí tự nguyện, nhân thọ; tháng giảm trừ; từ thiện, y tế, giáo dục; khấu trừ 10%, cam kết; ai quyết toán. | Từ 01/07/2026; phần tiền lương áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 (Điều 69 khoản 1 điểm a) |
| Nghị định 252/2026/NĐ-CP | Điều 3 khoản 7; Điều 10 khoản 5 điểm a, c; Điều 29 khoản 4 điểm a; Điều 32 khoản 2 điểm a | Hạn nộp hồ sơ; hạn trùng ngày nghỉ; bù trừ nộp thừa và miễn nộp thêm từ 50.000 đồng trở xuống. | Từ 01/07/2026 |
| Thông tư 111/2013/TT-BTC | Điều 7 khoản 2; Điều 9 khoản 1 điểm c; Điều 9 khoản 2 điểm b | Biểu thuế năm 7 bậc; tháng giảm trừ; quỹ hưu trí tự nguyện tối đa 1 triệu đồng/tháng. | Áp dụng đến kỳ tính thuế 2025 |
| Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 | Điều 1 khoản 1, 2 | Giảm trừ 11 triệu đồng/tháng cho bản thân, 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. | Từ kỳ tính thuế 2020 đến kỳ 2025 |
| Nghị định 126/2020/NĐ-CP | Điều 8 khoản 6 điểm d.2, d.3 | Điều kiện ủy quyền; vãng lai 10 triệu đồng/tháng; nộp thêm từ 50.000 đồng trở xuống không phải quyết toán. | Đến 30/06/2026 |
| Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 | Điều 44 khoản 2 điểm a, b | Hạn quyết toán: cuối tháng thứ 3 (tổ chức), cuối tháng thứ 4 (cá nhân tự quyết toán). | Đến 30/06/2026 |
Mốc chuyển: cả năm 2026, kể cả tháng 1 đến tháng 6, quyết toán theo Luật 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Thủ tục từ 01/07/2026 theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Cách tính
Công thức chính:
$$C = T(I - D) - W$$Trong đó \(I\) là tổng thu nhập chịu thuế đưa vào quyết toán, \(D\) là tổng các khoản giảm trừ, \(T(\cdot)\) là thuế theo biểu lũy tiến năm, \(W\) là số thuế đã bị khấu trừ. \(C\) dương là phải nộp thêm, \(C\) âm là nộp thừa. Công cụ tính theo 5 bước.
- Xác định ai quyết toán (Nghị định 253/2026 Điều 51). Bạn được ủy quyền cho công ty khi chỉ có tiền lương theo hợp đồng lao động từ 3 tháng ở một nơi và đang làm việc ở đó lúc quyết toán. Được có thêm thu nhập vãng lai bình quân không quá 15 triệu đồng/tháng đã bị khấu trừ 10%. Kỳ 2026, nếu muốn trừ từ thiện, y tế hoặc giáo dục thì phải tự quyết toán (Điều 51 khoản 3).
- Cộng thu nhập \(I\). Ủy quyền: chỉ tiền lương ở công ty đó. Tự quyết toán: tiền lương mọi nơi cộng thu nhập vãng lai.
- Cộng giảm trừ \(D\) (Luật 109/2025 Điều 10; Nghị định 253/2026 Điều 46, 48, 49): bản thân, người phụ thuộc, bảo hiểm bắt buộc, hưu trí tự nguyện trong trần, và khi tự quyết toán thêm từ thiện, y tế, giáo dục.
- Tính thuế trên thu nhập tính thuế \(I - D\) (không âm) theo biểu năm của kỳ bạn chọn (Luật 109/2025 Điều 9 khoản 2).
- So với số đã khấu trừ và xử lý khoản chênh nhỏ (Nghị định 252/2026 Điều 29, Điều 32).
Biểu thuế năm (triệu đồng), "đến X" gồm cả X:
| Bậc | Thu nhập tính thuế/năm | Thuế suất | Áp dụng từ |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 120 | 5% | Kỳ 2026 |
| 2 | Trên 120 đến 360 | 10% | Kỳ 2026 |
| 3 | Trên 360 đến 720 | 20% | Kỳ 2026 |
| 4 | Trên 720 đến 1.200 | 30% | Kỳ 2026 |
| 5 | Trên 1.200 | 35% | Kỳ 2026 |
| Bậc | Thu nhập tính thuế/năm | Thuế suất | Áp dụng |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 60 | 5% | Đến kỳ 2025 |
| 2 | Trên 60 đến 120 | 10% | Đến kỳ 2025 |
| 3 | Trên 120 đến 216 | 15% | Đến kỳ 2025 |
| 4 | Trên 216 đến 384 | 20% | Đến kỳ 2025 |
| 5 | Trên 384 đến 624 | 25% | Đến kỳ 2025 |
| 6 | Trên 624 đến 960 | 30% | Đến kỳ 2025 |
| 7 | Trên 960 | 35% | Đến kỳ 2025 |
Các mức giảm trừ và ngưỡng:
| Khoản | Đến kỳ 2025 | Áp dụng từ kỳ 2026 |
|---|---|---|
| Bản thân | 11.000.000 đ/tháng | 15.500.000 đ/tháng |
| Mỗi người phụ thuộc | 4.400.000 đ/tháng | 6.200.000 đ/tháng |
| Hưu trí tự nguyện (*) | 1.000.000 đ/tháng | 3.000.000 đ/tháng |
| Chi khám chữa bệnh (**) | Không có | 23.000.000 đ/năm |
| Học phí (**) | Không có | 24.000.000 đ/năm |
| Vãng lai không phải quyết toán | 10.000.000 đ/tháng | 15.000.000 đ/tháng |
| Chênh lệch nhỏ | Nộp thêm 50.000 đ | Nộp thêm, nộp thừa 50.000 đ (từ 01/07/2026) |
(*) Kỳ 2026 gồm cả hưu trí bổ sung và nhân thọ. (**) Tổng cho cả bạn và người phụ thuộc.
Làm tròn và ngưỡng: thuế làm tròn đến đồng. Phải nộp thêm từ 50.000 đ trở xuống thì được miễn. Kỳ 2026, nộp thừa từ 50.000 đ trở xuống không được hoàn mà bù trừ vào kỳ sau. Hạn nộp: ngày cuối tháng 3 năm sau nếu ủy quyền, ngày cuối tháng 4 nếu tự quyết toán.
Ví dụ tính tay
Ví dụ 1: ủy quyền, được hoàn. Kỳ 2026, chị Lan chỉ làm ở một công ty, còn làm việc ở đó. Thu nhập chịu thuế cả năm 360.000.000 đ, công ty đã khấu trừ 8.000.000 đ. Bảo hiểm bắt buộc đã đóng 37.800.000 đ. Chị có một con.
- Đủ điều kiện ủy quyền, nên \(I\) = 360.000.000 đ.
- Giảm trừ: 15.500.000 × 12 = 186.000.000 đ; 6.200.000 × 12 = 74.400.000 đ; bảo hiểm 37.800.000 đ. Tổng \(D\) = 298.200.000 đ.
- Thu nhập tính thuế: 360.000.000 − 298.200.000 = 61.800.000 đ, nằm trong bậc 1.
- Thuế cả năm: 61.800.000 × 5% = 3.090.000 đ.
- Chênh lệch: 3.090.000 − 8.000.000 = −4.910.000 đ. Chị được hoàn 4.910.000 đ. Công ty nộp hồ sơ chậm nhất 31/03/2027.
Ví dụ 2: hai nơi lương, phải nộp thêm. Kỳ 2026, anh Minh có 240.000.000 đ ở công ty đang làm (đã khấu trừ 3.000.000 đ) và 120.000.000 đ ở công ty đã nghỉ (đã khấu trừ 2.000.000 đ). Không có người phụ thuộc, không nhập bảo hiểm.
- Có lương nơi thứ hai nên phải tự quyết toán. \(I\) = 360.000.000 đ, \(D\) = 186.000.000 đ.
- Thu nhập tính thuế 174.000.000 đ. Thuế: 120.000.000 × 5% = 6.000.000 đ; 54.000.000 × 10% = 5.400.000 đ. Cộng 11.400.000 đ.
- Đã khấu trừ 5.000.000 đ, nên phải nộp thêm 6.400.000 đ. Hạn 30/04/2027 trùng ngày nghỉ lễ, nên hạn lùi sang ngày làm việc liền kề sau.
Điểm gãy 50.000 đ. Kỳ 2026, thu nhập tính thuế đúng 120.000.000 đ cho thuế 6.000.000 đ. Nếu đã khấu trừ 5.950.000 đ thì chênh 50.000 đ được miễn. Nếu chỉ khấu trừ 5.949.999 đ thì chênh 50.001 đ phải nộp.
Thay đổi giữa kỳ 2025 và kỳ 2026
Công cụ chọn biểu thuế và mức giảm trừ theo ô "Kỳ tính thuế", không theo ngày hôm nay (xem hai bảng ở mục Cách tính).
Cùng số liệu của Ví dụ 1 nhưng chọn kỳ 2025: giảm trừ 132.000.000 + 52.800.000 + 37.800.000 = 222.600.000 đ, thu nhập tính thuế 137.400.000 đ, thuế 3.000.000 + 6.000.000 + 2.610.000 = 11.610.000 đ. Chị Lan phải nộp thêm 3.610.000 đ thay vì được hoàn.
Trường hợp đặc biệt, lưu ý
- Đổi việc giữa năm: người Việt Nam vẫn được giảm trừ bản thân đủ 12 tháng khi quyết toán (Nghị định 253/2026 Điều 48 khoản 1). Chỉ người nước ngoài lần đầu đến hoặc kết thúc hợp đồng rời Việt Nam mới tính theo số tháng thực tế.
- Vãng lai nhỏ đã khấu trừ 10% không đưa vào quyết toán ủy quyền; khi tự quyết toán thì được cộng vào.
- Cam kết mẫu 08 chỉ đúng khi bạn chỉ có thu nhập vãng lai và thu nhập sau giảm trừ gia cảnh chưa đến mức nộp thuế (Nghị định 253/2026 Điều 50 khoản 2). Không còn ngưỡng cố định 132 triệu đồng.
Công cụ không tính: cá nhân không cư trú (chịu 20%); thu nhập kinh doanh, đầu tư, chuyển nhượng; giảm thuế do thiên tai, bệnh hiểm nghèo; quyết toán trước khi xuất cảnh; tiền chậm nộp, tiền phạt.
Chưa xác minh (chờ hướng dẫn quyết toán kỳ 2026): ngày hạn cụ thể sau khi lùi vì ngày nghỉ; "bình quân tháng" của vãng lai (công cụ chia tổng năm cho 12); khoản từ thiện có buộc tự quyết toán không (công cụ theo chữ Điều 51 khoản 3); bù trừ nộp thừa nhỏ cho hồ sơ kỳ 2025 (công cụ không áp).
Cách nhập dữ liệu
- Kỳ tính thuế: năm bạn quyết toán. Mặc định là năm đang vào mùa quyết toán theo giờ Việt Nam.
- Cách quyết toán, còn làm ở công ty chính: nếu chọn ủy quyền mà không đủ điều kiện, công cụ tự chuyển sang tự quyết toán và ghi lý do.
- Thu nhập chịu thuế và thuế đã khấu trừ: lấy trên chứng từ khấu trừ thuế TNCN do công ty cấp. Không gồm các khoản được miễn thuế.
- Vãng lai: tiền công khi không ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 3 tháng. Tách phần đã bị khấu trừ 10% và phần chưa bị khấu trừ.
- Số tháng người phụ thuộc: cộng số tháng của từng người. Hai con đủ năm là 24; con sinh tháng 7 được tính từ tháng 7, tức 6 tháng.
- Bảo hiểm bắt buộc: phần người lao động đóng cả năm. Số tiền gõ 300000000 hoặc 300.000.000 đều được.
Câu hỏi thường gặp
Tôi nghỉ việc giữa năm, có ủy quyền cho công ty cũ được không?
Không. Điều kiện ủy quyền là đang làm việc tại tổ chức trả thu nhập lúc quyết toán. Nếu bạn đã chuyển sang công ty mới và có lương ở cả hai nơi, bạn phải tự quyết toán.
Năm 2026 tôi được giảm trừ 11 triệu hay 15,5 triệu đồng mỗi tháng?
15,5 triệu đồng cho cả 12 tháng của năm 2026, kể cả tháng 1 đến tháng 6. Luật 109/2025/QH15 Điều 29 khoản 2 cho áp dụng phần tiền lương từ kỳ tính thuế 2026.
Tôi được hoàn 40.000 đồng thì sao?
Kỳ 2026, số nộp thừa từ 50.000 đồng trở xuống không được hoàn mà được bù trừ vào số thuế phải nộp của kỳ sau (Nghị định 252/2026 Điều 29 khoản 4 điểm a).
Có khoản học phí cho con, tôi còn ủy quyền được không?
Kỳ 2026, muốn trừ học phí, chi y tế hoặc từ thiện thì phải tự quyết toán (Nghị định 253/2026 Điều 51 khoản 3). Công cụ sẽ tính theo tự quyết toán và ghi lý do.