Công cụ chuyển đổi Lux sang PPFD là gì?
Lux đo độ sáng theo cảm nhận của mắt người, còn PPFD (Mật độ thông lượng photon quang hợp) đo số lượng photon có tác dụng quang hợp (bước sóng 400–700 nm) chiếu xuống một bề mặt trong mỗi giây, tính bằng đơn vị µmol/m²/s. Cây trồng quan tâm đến số lượng photon chứ không phải độ sáng mà mắt người thấy, vì vậy người trồng thường chuyển các chỉ số lux đo từ máy đo giá rẻ hoặc ứng dụng điện thoại sang giá trị PPFD ước tính. Công cụ này thực hiện việc đó bằng một hệ số chuyển đổi phụ thuộc vào quang phổ của nguồn sáng.
Cách sử dụng
Nhập chỉ số độ rọi theo đơn vị lux, sau đó chọn nguồn sáng phù hợp với loại đèn hoặc môi trường của bạn. Công cụ sẽ nhân giá trị lux với hệ số chuyển đổi của nguồn sáng đó để cho ra giá trị PPFD gần đúng. Vì hệ số phụ thuộc vào quang phổ nên việc chọn đúng nguồn sáng sẽ giúp kết quả chính xác hơn nhiều.
Giải thích công thức
Mối quan hệ rất đơn giản:
$$\text{PPFD} = \text{Lux} \times k$$trong đó \(k\) là hệ số chuyển đổi. Ánh sáng mặt trời có \(k\) khoảng 0,0185; đèn LED trắng khoảng 0,0146; đèn HPS khoảng 0,0142; đèn metal halide gần 0,0135; và đèn huỳnh quang ánh sáng lạnh khoảng 0,0122. Các giá trị này đến từ tỉ lệ giữa thông lượng photon và thông lượng ánh sáng của từng phân bố quang phổ. Kết quả chỉ mang tính ước tính — giá trị chính xác sẽ thay đổi tùy theo quang phổ cụ thể của đèn bạn dùng.
Ví dụ minh họa
Giả sử máy đo lux hiển thị 30.000 lux dưới ánh sáng mặt trời. Áp dụng \(k = 0{,}0185\):
$$\text{PPFD} = 30\,000 \times 0{,}0185 = 555 \ \text{µmol/m}^2\text{/s}$$— một mức ánh sáng lý tưởng cho nhiều loại cây ra hoa kết trái.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển đổi lux sang PPFD có chính xác không? Đây chỉ là phép ước tính. Máy đo quang phổ bức xạ hoặc cảm biến lượng tử sẽ cho giá trị PPFD thực, nhưng việc chuyển đổi từ lux là cách ước tính hữu ích và tiết kiệm khi đã biết quang phổ.
Tại sao nguồn sáng lại quan trọng? Các quang phổ khác nhau tạo ra số lượng photon khác nhau dù có cùng độ sáng cảm nhận, nên mỗi nguồn sáng cần một hệ số riêng.
Cây cần mức PPFD bao nhiêu? Khoảng 100–300 cho rau lá và cây con, và 400–800+ cho cây ra hoa, kết trái.
