Công cụ đổi Watt sang Lux là gì?
Công cụ này giúp bạn chuyển công suất điện tính bằng watt (W) sang độ rọi tính bằng lux. Vì watt đo lượng điện tiêu thụ còn lux đo lượng ánh sáng nhìn thấy chiếu lên một bề mặt, nên phép chuyển đổi cần thêm hai yếu tố: hiệu suất phát sáng của đèn (\(\eta\), đơn vị lumen trên watt) và diện tích được chiếu sáng (\(A\), đơn vị mét vuông). Công cụ rất hữu ích khi thiết kế chiếu sáng, so sánh các loại bóng đèn và kiểm tra xem một căn phòng có đạt mức ánh sáng khuyến nghị hay không.
Cách sử dụng
Bạn nhập công suất đèn theo watt, hiệu suất phát sáng của nguồn sáng theo lumen trên watt, và diện tích sàn hoặc bề mặt cần chiếu sáng theo mét vuông. Công cụ sẽ nhân công suất với hiệu suất để ra tổng quang thông (lumen), sau đó chia cho diện tích để cho ra độ rọi trung bình tính bằng lux.
Một số giá trị hiệu suất phát sáng tham khảo: đèn sợi đốt ≈ 12–18 lm/W, đèn halogen ≈ 16–24 lm/W, đèn compact (CFL) ≈ 50–70 lm/W, và đèn LED ≈ 80–120 lm/W.
Giải thích công thức
Mối liên hệ được biểu diễn như sau: $$\text{Lux} = \frac{\text{Power (W)} \times \text{Efficacy (lm/W)}}{\text{Area (m}^2\text{)}}$$ Trước tiên, tổng lượng ánh sáng phát ra \(\Phi_v = P \times \eta\) được tính bằng lumen. Vì 1 lux = 1 lumen trên mỗi mét vuông, nên khi lấy số lumen chia cho diện tích, ta thu được giá trị lux. Phép tính này giả định ánh sáng được phân bố đều trên toàn bộ bề mặt.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn có một tấm đèn LED 100 W với hiệu suất 90 lm/W dùng để chiếu sáng một căn phòng rộng 10 m². Tổng quang thông $$= 100 \times 90 = 9{.}000 \text{ lumen}$$ Độ rọi $$= 9{.}000 \div 10 = \mathbf{900 \text{ lux}}$$ đủ sáng cho các công việc văn phòng đòi hỏi sự tỉ mỉ.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao cần đến hiệu suất phát sáng? Watt chỉ đo lượng điện tiêu thụ, không cho biết lượng ánh sáng tạo ra. Hiệu suất phát sáng giúp quy đổi công suất điện thành lượng ánh sáng, nên đây là yếu tố bắt buộc trong phép chuyển đổi.
Kết quả có phải là giá trị trung bình không? Đúng vậy. Công cụ giả định ánh sáng được phân bố đều trên cả diện tích, vì thế kết quả là độ rọi trung bình chứ không phải giá trị tại một điểm cụ thể.
Mức lux bao nhiêu là phù hợp? Phòng khách cần khoảng 100–300 lux, văn phòng 300–500 lux, còn những công việc tỉ mỉ như vẽ kỹ thuật cần 750–1.000 lux.
