Công cụ này giúp bạn làm gì
Máy Tính Gạch Lát Sàn biến số đo của căn phòng thành một danh sách mua hàng cụ thể: cần bao nhiêu viên gạch, cần dự phòng thêm bao nhiêu viên cho phần cắt và vỡ, và phải chở về bao nhiêu thùng. Công cụ dùng được cho phòng vuông vắn hay phòng có hình dạng phức tạp, chỉ cần bạn biết tổng diện tích sàn, và dùng được với mọi cỡ gạch — 12 × 12, 18 × 18, gạch thanh (plank) 24 × 12 hay bất kỳ kích thước nào khác.
Lưu ý về đơn vị: công cụ này dùng hệ đo lường Anh–Mỹ, tức diện tích tính bằng foot vuông (sq ft) và kích thước viên gạch tính bằng inch — cách ghi phổ biến trên nhãn gạch ở Mỹ, Canada và Anh. Ở Việt Nam, gạch thường được bán theo mét vuông (m²) và ghi cỡ theo centimet (ví dụ 60 × 60 cm, 80 × 80 cm), nên trước khi nhập số bạn hãy quy đổi: 1 m² = 10,764 sq ft và 1 inch = 2,54 cm (tương đương 1 cm ≈ 0,3937 inch). Phần toán học và cách làm tròn thì hoàn toàn giống nhau, bất kể bạn dùng hệ đơn vị nào.
Cách sử dụng
Nhập diện tích sàn cần lát theo foot vuông (sq ft), sau đó nhập chiều rộng và chiều dài viên gạch theo inch. Tiếp theo, chọn tỷ lệ hao hụt: 10% là mức thường dùng khi lát thẳng đơn giản, 15% cho kiểu lát chéo hoặc phòng nhiều hốc tường, góc cạnh lắt nhắt, và 20% cho gạch khổ lớn hoặc các kiểu lát hoa văn như xương cá (herringbone). Cuối cùng, nhập số viên gạch trong một thùng (thông tin này in trên nhãn thùng) để công cụ làm tròn lên thành số thùng nguyên.
Giải thích công thức
Trước tiên đổi diện tích mặt viên gạch sang foot vuông, với \(w\) và \(l\) là chiều rộng và chiều dài viên gạch tính bằng inch:
$$a = \frac{w \times l}{144}$$Sau đó lấy diện tích sàn \(A\) chia cho diện tích một viên, làm tròn lên thành viên nguyên, rồi cộng thêm tỷ lệ hao hụt \(r\) tính theo phần trăm và làm tròn lên lần nữa:
$$N = \left\lceil \left\lceil \frac{A}{a} \right\rceil \times \left(1 + \frac{r}{100}\right) \right\rceil$$Số thùng là \(B = \lceil N / p \rceil\), trong đó \(p\) là số viên mỗi thùng. Công thức bỏ qua bề rộng mạch vữa (ron gạch) — phần diện tích này nhỏ hơn rất nhiều so với tỷ lệ hao hụt đã được cộng vào.
Số gạch luôn được làm tròn lên thành viên nguyên và số thùng làm tròn lên thành thùng nguyên. Hãy mua gạch cùng một lô nung để đồng màu, và giữ lại phần gạch dư để thay thế, sửa chữa về sau.
Ví dụ minh họa
Một phòng ngủ 150 sq ft lát gạch 18 × 18 inch, hao hụt 15%, mỗi thùng 6 viên:
$$a = \frac{18 \times 18}{144} = 2.25\,\text{sq ft}$$$$N = \left\lceil 67 \times 1.15 \right\rceil = \left\lceil 77.05 \right\rceil = 78\ \text{tiles}$$Tức là 13 thùng, phủ được 175.5 sq ft.
Bảng Chuyển Đổi Kích Thước Gạch sang Diện Tích Phủ
Mọi số lượng gạch bắt đầu từ diện tích phủ của một viên gạch. Đối với gạch được đo bằng inch, diện tích mặt tính bằng feet vuông là
$$A_t = \frac{w \times l}{144}$$trong đó \(w\) và \(l\) là chiều rộng và chiều dài của gạch tính bằng inch, và 144 là số inch vuông trong một foot vuông. Cột cuối cùng là số lượng gạch tối thiểu cho 100 sq ft sàn với không có dự tính phế liệu, làm tròn lên: \(\lceil 100 / A_t \rceil\).
| Kích thước gạch danh nghĩa (in) | Diện tích mặt (sq in) | Diện tích gạch \(A_t\) (sq ft) | Số gạch trên 100 sq ft (0% phế liệu) |
|---|---|---|---|
| 4 × 4 | 16 | 0.111 | 900 |
| 6 × 6 | 36 | 0.250 | 400 |
| 12 × 12 | 144 | 1.000 | 100 |
| 12 × 24 | 288 | 2.000 | 50 |
| 16 × 16 | 256 | 1.778 | 57 |
| 18 × 18 | 324 | 2.250 | 45 |
| 24 × 24 | 576 | 4.000 | 25 |
| 6 × 24 (tấm gạch sàn) | 144 | 1.000 | 100 |
| 8 × 48 (tấm gạch sàn) | 384 | 2.667 | 38 |
Ghi chú về kích thước và đơn vị. Máy tính này sử dụng đơn vị tùy chỉnh của Mỹ — kích thước gạch tính bằng inch và diện tích sàn tính bằng feet vuông. Kích thước gạch là danh nghĩa: một viên gạch được bán dưới dạng 12 × 12 in thường được ép nhẹ dưới giá trị đó (thường xung quanh 117/8 in) để gạch cộng với khe ốp gần sát mô-đun danh nghĩa, nên sử dụng kích thước danh nghĩa tại đây thay vì phép đo bằng thước của một viên gạch. Kích thước theo hệ mét ánh xạ vào cùng một sơ đồ danh nghĩa: 300 × 300 mm ≈ 12 × 12 in, 600 × 600 mm ≈ 24 × 24 in, 600 × 1200 mm ≈ 24 × 48 in.
Nếu diện tích phòng của bạn tính bằng mét vuông, hãy chuyển đổi trước khi nhập: \(1\ \text{m}^2 = 10.764\ \text{sq ft}\), vì vậy một phòng ngủ 12 m² là \(12 \times 10.764 = 129.2\) sq ft. Đi theo cách khác, chia feet vuông cho 10.764.
Gạch và Hộp trong Các Kịch Bản Phòng Phổ Biến
Có hai vòng làm tròn riêng biệt được áp dụng. Trước tiên, số lượng gạch được làm tròn lên, vì bạn không thể mua một phần của gạch:
$$N = \left\lceil \frac{\text{Diện tích}}{A_t}\left(1 + \frac{\text{Phế liệu}}{100}\right) \right\rceil$$Sau đó, số lượng hộp được làm tròn lên, vì gạch được bán theo từng hộp đầy:
$$B = \left\lceil \frac{N}{\text{Số gạch trên hộp}} \right\rceil$$Khoảng cách giữa những gì bạn cần và những gì bạn có thể mua là lý do tại sao cột cuối cùng dưới đây thường cao hơn nhiều so với diện tích phòng. Hàng nhà bếp 100 sq ft được tính như sau
$$N = \left\lceil \frac{100}{2.000}\left(1 + \frac{15}{100}\right) \right\rceil = \lceil 57.5 \rceil = 58 \quad\text{viên gạch},\qquad B = \left\lceil \frac{58}{6} \right\rceil = 10 \quad\text{hộp}$$| Công việc | Diện tích sàn (sq ft) | Kích thước gạch (in) | Diện tích gạch (sq ft) | Gạch cơ bản (diện tích ÷ \(A_t\)) | Phế liệu | Tổng số gạch \(N\) | Số gạch trên hộp | Số hộp cần mua | Diện tích phủ mua (sq ft) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sàn phòng tắm, xếp thẳng | 40 | 12 × 12 | 1.000 | 40.0 | 10% | 44 | 12 | 4 | 48.0 |
| Nhà bếp, mô hình gạch lệch | 100 | 12 × 24 | 2.000 | 50.0 | 15% | 58 | 6 | 10 | 120.0 |
| Phòng ngủ, xếp thẳng | 150 | 18 × 18 | 2.250 | 66.7 | 15% | 77 | 4 | 20 | 180.0 |
| Khu vực sinh hoạt mở, định dạng lớn | 250 | 24 × 24 | 4.000 | 62.5 | 10% | 69 | 2 | 35 | 280.0 |
| Hành lang, gạch sàn herringbone | 300 | 6 × 24 | 1.000 | 300.0 | 20% | 360 | 8 | 45 | 360.0 |
| Lối vào, gạch sàn kiểu gỗ | 80 | 8 × 48 | 2.667 | 30.0 | 15% | 35 | 4 | 9 | 96.0 |
Có hai mẫu đáng chú ý. Các hộp gạch định dạng lớn chứa rất ít miếng, vì vậy việc làm tròn hộp tốn kém bạn nhất: khu vực sinh hoạt 250 sq ft cần 69 viên gạch nhưng 35 hộp hai viên gạch cung cấp 70 viên gạch — và vì mỗi viên gạch bao phủ 4 sq ft, một viên gạch thêm là 4 sq ft của lượng dư thừa. Các khối gạch nhỏ và gạch sàn làm tròn nhẹ hơn nhiều. Các giá trị số gạch trên hộp ở trên chỉ là ví dụ có thể — những giá trị được in trên hộp của bạn sẽ quyết định.
Mẹo Đặt Hàng Thực Tế
- Mua toàn bộ công việc trong một đơn hàng, từ một lô sắc thái. Gạch sứ nung và porcelain thay đổi về màu sắc và kích thước giữa các lần sản xuất, và các hộp được đánh dấu bằng lô nhuộm (sắc thái) và mã hiệu chuẩn/đo lường. Trộn các lô ở giữa sàn có thể thể hiện dưới dạng một dải có thể nhìn thấy. Kiểm tra rằng mọi hộp trong giao hàng có cùng các mã trước khi người ốp gạch mở chúng.
- Giữ một hộp dự phòng, hoặc khoảng 5–10% ngoài lượng đã lắp. Kho gác xép là cách thực tế duy nhất để sửa chữa một viên gạch bị nứt nhiều năm sau, một khi mẫu đã được dừng sản xuất. Trong các ví dụ ở trên, việc làm tròn hộp thường cung cấp điều này miễn phí — phòng ngủ 150 sq ft kết thúc với 180 sq ft mua — vì vậy hãy kiểm tra những gì bạn đã để lại trước khi thêm nhiều hơn.
- Xác minh số gạch trên hộp và diện tích phủ trên hộp từ nhãn, không phải từ thói quen. Số lượng thay đổi rộng rãi theo nhà sản xuất và định dạng: các hộp định dạng nhỏ có thể chứa 10–15 miếng, trong khi các hộp định dạng lớn thường chỉ chứa 2–3 viên gạch. Hầu hết các nhãn cũng trực tiếp nêu diện tích phủ trên hộp; chia điều đó cho diện tích gạch để kiểm tra sự hợp lý của số lượng miếng bạn đã nhập.
- Khớp dự tính phế liệu với bố cục, không chỉ là phòng. Khoảng 10% là dự tính làm việc phổ biến cho một xếp thẳng đơn giản trong một phòng hình vuông. Sử dụng khoảng 15–20% cho các bố cục đường chéo, herringbone và gạch sàn, cho các phòng dài hẹp, và cho các không gian có nhiều vết cắt — cửa ra vào, chỗ lõm, đảo, lỗ thông hơi ống. Gạch định dạng rất lớn cũng xứng đáng có dự tính cao hơn, vì mỗi vết cắt sai lầm làm phí một vài feet vuông.
- Xác nhận chính sách hoàn trả trên các hộp chưa mở trước khi đặt hàng thêm. Nhiều nhà bán lẻ chấp nhận các hộp đầy chưa mở, không bị hư hại trong một khoảng thời gian đã định, đôi khi có phí hoàn kho, trong khi gạch đặc biệt và gạch thanh lý thường không thể hoàn lại. Biết điều này quyết định liệu bạn có làm tròn hào phóng hoặc đặt hàng chặt và dựa vào một chuyến đi thứ hai — và giữ lại biên lai và mã lô theo cách nào đó.
- Hãy nhớ rằng gạch chỉ là một dòng trên danh sách vật liệu. Vữa mỏng, vữa khe, các miếng căn giãn, các viền cạnh hoặc các hồ sơ kiểu Schluter, bảng lót hoặc màng cách ly, chất niêm phong và hợp chất san bằng đều là các lượng riêng biệt mà máy tính này không ước tính. Diện tích phủ của chúng phụ thuộc vào kích thước vạch tuyp, độ rộng khe ốp và cơ chất, vì vậy hãy lấy những con số đó từ bảng thông số kỹ thuật của riêng mỗi sản phẩm.
- Đo lại sàn theo các phần. Chia một phòng không đều thành các hình chữ nhật, tính diện tích feet vuông của mỗi cái, cộng chúng lại, và nhập tổng cộng. Trừ các vật cản cố định như đáy đảo nhà bếp hoặc bồn tắm xây dựng là hợp lý; không trừ các tính năng nhỏ, vì các mảnh thừa xung quanh chúng hiếm khi được sử dụng lại.
Câu hỏi thường gặp
Nên dự phòng hao hụt bao nhiêu phần trăm? Khoảng 10% với phòng vuông vắn lát thẳng, 15% khi lát chéo hoặc phòng có hình dạng không đều, và tối đa 20% với gạch khổ lớn hay các kiểu lát hoa văn — vì những mẩu gạch cắt ra hầu như không thể tận dụng lại.
Có nên đo riêng từng phòng không? Có. Hãy tính riêng từng phòng hoặc từng khu vực rồi cộng kết quả lại, bởi lượng gạch hao hụt do cắt phụ thuộc vào hình dạng của mỗi không gian.
Vì sao phải làm tròn lên thành thùng nguyên? Các cửa hàng đều bán gạch theo thùng. Mua dư một thùng cùng lô nung (dye lot) giúp bạn có gạch đồng màu để thay thế về sau — gạch khác lô thường lệch màu, lệch sắc độ dù cùng mã sản phẩm.