Phí công chứng là gì, ai cần tính?
Phí công chứng là khoản tiền người yêu cầu công chứng nộp cho Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng khi công chứng hợp đồng, di chúc, bản dịch, khi gửi lưu giữ di chúc, xin bản sao văn bản công chứng hoặc chứng thực bản sao, chữ ký. Mức thu do Bộ Tài chính quy định, áp dụng thống nhất trên cả nước.
Công cụ dành cho người mua bán nhà đất, vay thế chấp, cho thuê nhà, lập di chúc hoặc cần dịch công chứng giấy tờ. Công cụ tính theo pháp luật Việt Nam hiện hành: Thông tư 257/2016/TT-BTC (hiệu lực từ 01/01/2017), với biểu phí hợp đồng mua bán tài sản đấu giá đã được Thông tư 111/2017/TT-BTC thay từ 11/12/2017. Quy định được kiểm tra đến ngày 28/09/2026.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản | Điều, khoản, điểm | Nội dung quy định | Hiệu lực |
|---|---|---|---|
| Thông tư 257/2016/TT-BTC | Điều 4 khoản 1 | Mức phí áp dụng thống nhất cho Phòng và Văn phòng công chứng; ở Văn phòng công chứng đã gồm thuế GTGT. | Từ 01/01/2017 |
| Thông tư 257/2016/TT-BTC | Điều 4 khoản 2 điểm a | Biểu 8 bậc cho hợp đồng tính theo giá trị, tối đa 70 triệu đồng/trường hợp. | Từ 01/01/2017 |
| Thông tư 257/2016/TT-BTC | Điều 4 khoản 2 điểm b | Biểu 7 bậc cho hợp đồng thuê, tính trên tổng tiền thuê, tối đa 8 triệu đồng/trường hợp. | Từ 01/01/2017 |
| Thông tư 257/2016/TT-BTC | Điều 4 khoản 2 điểm d | Giá thỏa thuận thấp hơn giá Nhà nước thì tính trên diện tích (số lượng) × giá Nhà nước. | Từ 01/01/2017 |
| Thông tư 257/2016/TT-BTC | Điều 4 khoản 3, 4 | Các việc thu mức cố định; nhận lưu giữ di chúc. | Từ 01/01/2017 |
| Thông tư 257/2016/TT-BTC | Điều 4 khoản 5, 6, 7, 8 | Bản sao văn bản công chứng, bản dịch, chứng thực bản sao, chứng thực chữ ký. | Từ 01/01/2017 |
| Thông tư 111/2017/TT-BTC | Điều 1 | Thay điểm c khoản 2 Điều 4 Thông tư 257: phí hợp đồng mua bán tài sản đấu giá. | Từ 11/12/2017 |
Thông tư 111/2017/TT-BTC chỉ sửa phần đấu giá; các khoản còn lại giữ nguyên từ 2017.
Cách tính phí công chứng
Mỗi loại việc có một cách tính riêng theo Điều 4 Thông tư 257/2016/TT-BTC.
- Hợp đồng tính theo giá trị (điểm a): chuyển nhượng, tặng cho, góp vốn bằng đất, nhà; mua bán tài sản; phân chia, khai nhận di sản; vay tiền; thế chấp, cầm cố; hợp đồng kinh tế. Tìm bậc theo giá trị rồi áp công thức của bậc.
- Giá trị tính phí (điểm d): giá hai bên thỏa thuận; nếu thấp hơn giá Nhà nước tại thời điểm công chứng thì lấy diện tích (số lượng) nhân giá Nhà nước, tức là lấy số cao hơn.
- Hợp đồng thuê (điểm b): tính trên tổng tiền thuê của cả thời hạn thuê.
- Đấu giá (điểm c, Thông tư 111/2017/TT-BTC Điều 1): mức cố định theo giá bán được.
- Sửa đổi, bổ sung (khoản 3 mục 5): 40.000 đ; nếu tăng giá trị thì tính biểu của hợp đồng gốc trên phần tăng.
Công thức chung của biểu a và biểu b:
$$P = \min\big(B_k + r_k \times (G - M_k),\ T\big), \qquad G = \max(H,\ N)$$Trong đó: \(P\) là phí phải nộp; \(G\) là giá trị tính phí; \(H\) là giá trong hợp đồng; \(N\) là giá trị theo giá Nhà nước (chỉ dùng cho hợp đồng tính theo giá trị); \(k\) là bậc chứa \(G\); \(B_k\) là phần cố định của bậc; \(r_k\) là tỷ lệ của bậc; \(M_k\) là mốc bắt đầu tính phần vượt; \(T\) là mức thu tối đa (70 triệu đồng với biểu a, 8 triệu đồng với biểu b).
Biểu a: hợp đồng tính theo giá trị
| Giá trị tính phí | Mức thu (đồng/trường hợp) | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Dưới 50 triệu | 50.000 đ | 01/01/2017 |
| Từ 50 triệu đến 100 triệu | 100.000 đ | 01/01/2017 |
| Trên 100 triệu đến 1 tỷ | 0,1% giá trị | 01/01/2017 |
| Trên 1 tỷ đến 3 tỷ | 1.000.000 đ + 0,06% phần vượt 1 tỷ | 01/01/2017 |
| Trên 3 tỷ đến 5 tỷ | 2.200.000 đ + 0,05% phần vượt 3 tỷ | 01/01/2017 |
| Trên 5 tỷ đến 10 tỷ | 3.200.000 đ + 0,04% phần vượt 5 tỷ | 01/01/2017 |
| Trên 10 tỷ đến 100 tỷ | 5.200.000 đ + 0,03% phần vượt 10 tỷ | 01/01/2017 |
| Trên 100 tỷ | 32.200.000 đ + 0,02% phần vượt 100 tỷ, tối đa 70.000.000 đ | 01/01/2017 |
Biểu b: hợp đồng thuê (tổng tiền thuê)
| Tổng tiền thuê | Mức thu (đồng/trường hợp) | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Dưới 50 triệu | 40.000 đ | 01/01/2017 |
| Từ 50 triệu đến 100 triệu | 80.000 đ | 01/01/2017 |
| Trên 100 triệu đến 1 tỷ | 0,08% giá trị | 01/01/2017 |
| Trên 1 tỷ đến 3 tỷ | 800.000 đ + 0,06% phần vượt 1 tỷ | 01/01/2017 |
| Trên 3 tỷ đến 5 tỷ | 2.000.000 đ + 0,05% phần vượt 3 tỷ | 01/01/2017 |
| Trên 5 tỷ đến 10 tỷ | 3.000.000 đ + 0,04% phần vượt 5 tỷ | 01/01/2017 |
| Trên 10 tỷ | 5.000.000 đ + 0,03% phần vượt 10 tỷ, tối đa 8.000.000 đ | 01/01/2017 |
Biểu c: hợp đồng mua bán tài sản đấu giá
| Giá trị tài sản bán được | Mức thu (đồng/trường hợp) | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Dưới 5 tỷ | 90.000 đ | 11/12/2017 |
| Từ 5 tỷ đến dưới 20 tỷ | 270.000 đ | 11/12/2017 |
| Trên 20 tỷ | 450.000 đ | 11/12/2017 |
Mức cố định và mức theo trang
| Việc | Mức thu | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Hợp đồng chuyển đổi đất nông nghiệp | 40.000 đ | 01/01/2017 |
| Hợp đồng bảo lãnh | 100.000 đ | 01/01/2017 |
| Hợp đồng ủy quyền | 50.000 đ | 01/01/2017 |
| Giấy ủy quyền | 20.000 đ | 01/01/2017 |
| Sửa đổi, bổ sung không tăng giá trị | 40.000 đ | 01/01/2017 |
| Hủy bỏ hợp đồng, giao dịch | 25.000 đ | 01/01/2017 |
| Di chúc | 50.000 đ | 01/01/2017 |
| Văn bản từ chối nhận di sản | 20.000 đ | 01/01/2017 |
| Hợp đồng, giao dịch khác | 40.000 đ | 01/01/2017 |
| Nhận lưu giữ di chúc | 100.000 đ | 01/01/2017 |
| Bản sao văn bản công chứng | 5.000 đ/trang; từ trang 3 là 3.000 đ/trang; tối đa 100.000 đ/bản | 01/01/2017 |
| Bản dịch thứ nhất | 10.000 đ/trang, không có mức tối đa | 01/01/2017 |
| Bản dịch thứ hai trở đi | 5.000 đ/trang cho trang 1–2; 3.000 đ/trang từ trang 3; tối đa 200.000 đ/bản | 01/01/2017 |
| Chứng thực bản sao từ bản chính | 2.000 đ/trang cho trang 1–2; 1.000 đ/trang từ trang 3; tối đa 200.000 đ/bản | 01/01/2017 |
| Chứng thực chữ ký | 10.000 đ/giấy tờ | 01/01/2017 |
Làm tròn: văn bản không quy định. Khi tỷ lệ phần trăm tạo ra phần lẻ dưới 1 đồng, công cụ làm tròn đến đồng gần nhất (chênh tối đa 1 đồng).
Ví dụ tính phí công chứng
Ví dụ 1 — mua nhà 2,5 tỷ đồng. Giá trị 2.500.000.000 đ nằm ở bậc "trên 1 tỷ đến 3 tỷ" của biểu a:
$$P = 1.000.000 + 0{,}06\% \times (2.500.000.000 - 1.000.000.000) = 1.000.000 + 900.000 = 1.900.000$$Phí công chứng là 1.900.000 đồng. Đây cũng là kết quả công cụ hiện ra khi bạn mở trang.
Ví dụ 2 — giá ghi thấp hơn bảng giá. Hợp đồng ghi 1,5 tỷ đồng, nhưng diện tích nhân giá đất theo bảng giá là 2 tỷ đồng. Phí tính trên 2 tỷ đồng: 1.000.000 + 0,06% × 1.000.000.000 = 1.600.000 đồng.
Ví dụ 3 — chạm mức tối đa. Hợp đồng 500 tỷ đồng: 32.200.000 + 0,02% × 400.000.000.000 = 112.200.000 đồng, vượt mức tối đa nên chỉ thu 70.000.000 đồng. Ở biểu a, mức tối đa chỉ có tác dụng khi giá trị vượt 289 tỷ đồng.
Ví dụ 4 — bản dịch. Dịch một giấy tờ 3 trang, cần 3 bản. Bản thứ nhất: 3 × 10.000 = 30.000 đ. Mỗi bản tiếp theo: 2 × 5.000 + 1 × 3.000 = 13.000 đ. Tổng: 30.000 + 2 × 13.000 = 56.000 đồng.
Mốc thay đổi của biểu phí
Trong 24 tháng gần nhất (đến 28/09/2026) biểu phí không đổi, nên công cụ không hỏi ngày công chứng. Lần sửa gần nhất là Thông tư 111/2017/TT-BTC, từ 11/12/2017, chỉ cho hợp đồng đấu giá:
| Giá trị tài sản bán được | 01/01/2017 – 10/12/2017 | Từ 11/12/2017 |
|---|---|---|
| Dưới 5 tỷ | 100.000 đ | 90.000 đ |
| Từ 5 tỷ đến dưới 20 tỷ | 300.000 đ | 270.000 đ |
| Trên 20 tỷ | 500.000 đ | 450.000 đ |
Công cụ chỉ tính theo mức đang áp dụng, không tính cho hồ sơ trước 11/12/2017.
Trường hợp đặc biệt và điều công cụ không tính
- Thù lao công chứng không phải phí công chứng. Soạn thảo, đánh máy, sao chụp, dịch thuật, công chứng ngoài trụ sở là thù lao riêng, niêm yết trong mức trần của UBND cấp tỉnh, nên số tiền thực trả thường cao hơn.
- Thế chấp có ghi khoản vay. Theo điểm a6, tính trên giá trị khoản vay chứ không phải giá trị tài sản. Hãy nhập số tiền vay.
- Mức tối đa 70 triệu đồng chỉ có tác dụng khi giá trị vượt 289 tỷ đồng (đúng 289 tỷ thì phí vừa bằng 70 triệu); mức tối đa 8 triệu đồng của hợp đồng thuê có tác dụng khi tổng tiền thuê vượt 20 tỷ đồng.
- Đấu giá đúng 20 tỷ đồng. Văn bản viết "từ 5 tỷ đến dưới 20 tỷ" và "trên 20 tỷ", nên mức đúng 20 tỷ không nằm rõ ở dòng nào. Công cụ xếp vào dòng 450.000 đ. Chưa có hướng dẫn chính thức cho điểm này.
- Hiệu lực một phần. Cơ sở dữ liệu văn bản ghi Thông tư 257/2016/TT-BTC "hết hiệu lực một phần" nhưng không nêu phần nào. Đến 28/09/2026 chưa tìm thấy văn bản thay biểu phí công chứng sau Luật Công chứng 2024. Nếu có văn bản mới, công cụ sẽ cập nhật.
- Không tính: thù lao công chứng; chi phí xác minh, giám định; phí thẩm định điều kiện hành nghề, lệ phí thẻ công chứng viên (khoản 9); chứng thực tại UBND cấp xã; thuế, lệ phí sang tên nhà đất (xem công cụ tính chi phí sang tên sổ đỏ).
Cách nhập dữ liệu
- Việc cần công chứng, chứng thực: chọn trước; các ô bên dưới đổi theo lựa chọn này.
- Giá trị hợp đồng: số tiền ghi trong hợp đồng (đồng). Nhà đất: tổng giá trị đất và nhà trên đất. Vay: số tiền vay. Chỉ nhập chữ số; dấu chấm ngăn nghìn tự thêm.
- Tổng tiền thuê: tiền thuê một kỳ nhân số kỳ của cả thời hạn thuê, ví dụ 15.000.000 × 36 tháng = 540.000.000.
- Giá trị theo bảng giá Nhà nước (không bắt buộc): diện tích ghi trên sổ nhân giá đất trong bảng giá của tỉnh tại thời điểm công chứng. Để trống nếu không cần đối chiếu.
- Phần giá trị tăng thêm: khi sửa đổi hợp đồng, nhập phần chênh lệch làm tăng giá trị; để trống nếu không tăng.
- Số trang, số bản: số trang của một bản và số bản cần làm. Để trống số bản là 1 bản.
Câu hỏi thường gặp
Ai trả phí công chứng hợp đồng mua bán nhà đất?
Người yêu cầu công chứng nộp phí. Pháp luật không bắt buộc bên mua hay bên bán phải trả; hai bên tự thỏa thuận và nên ghi rõ trong hợp đồng.
Phí ở Văn phòng công chứng có đắt hơn Phòng công chứng không?
Không. Theo Điều 4 khoản 1 Thông tư 257/2016/TT-BTC, mức phí giống nhau ở hai nơi và đã gồm thuế GTGT. Khác biệt nằm ở thù lao.
Hợp đồng thế chấp ngân hàng tính phí trên số nào?
Tính trên giá trị tài sản thế chấp. Nếu hợp đồng thế chấp có ghi giá trị khoản vay thì tính trên giá trị khoản vay.
Hợp đồng ghi giá thấp để giảm phí được không?
Không có lợi. Nếu giá ghi thấp hơn giá do Nhà nước quy định, phí vẫn tính theo giá Nhà nước (Điều 4 khoản 2 điểm d).