Điểm ưu tiên xét tuyển đại học là gì, ai cần tính?
Khi xét tuyển đại học, thí sinh học ở vùng khó khăn hoặc thuộc diện chính sách được cộng thêm điểm ưu tiên khu vực và điểm ưu tiên đối tượng vào tổng điểm 3 môn. Công cụ này tính số điểm ưu tiên bạn thực sự được cộng theo pháp luật Việt Nam, cụ thể là Điều 7 Quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Công cụ dành cho thí sinh và phụ huynh. Từ kỳ tuyển sinh năm 2026 áp dụng Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT (hiệu lực từ 15/02/2026). Bạn vẫn có thể chọn năm 2025 để xem lại cách tính theo quy chế cũ. Quy định được kiểm tra đến ngày 29/09/2026.
Điều quan trọng nhất: thí sinh có tổng điểm từ 22,50 trở lên (thang 30) không được cộng đủ mà được cộng giảm dần. Điểm càng cao, điểm ưu tiên càng ít; đạt 30 điểm thì không được cộng.
Căn cứ pháp lý
Văn bản gốc: Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT ngày 15/02/2026 ban hành Quy chế tuyển sinh trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng; Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT ngày 06/06/2022 ban hành Quy chế tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non; Thông tư 06/2025/TT-BGDĐT ngày 19/03/2025 sửa đổi Quy chế kèm Thông tư 08/2022.
| Văn bản | Điều, khoản, điểm | Nội dung quy định | Hiệu lực |
|---|---|---|---|
| TT 06/2026 | Điều 2 của Thông tư | Thay thế TT 08/2022 và TT 06/2025. | Từ 15/02/2026, đang có hiệu lực |
| TT 06/2026 | Quy chế Điều 7 khoản 1 a, b, c; Phụ lục I | KV1 0,75; KV2-NT 0,50; KV2 0,25; KV3 0. Khu vực theo trường THPT học lâu nhất; hưởng trong năm tốt nghiệp và một năm kế tiếp. | Từ 15/02/2026 |
| TT 06/2026 | Quy chế Điều 7 khoản 2 a, c; Phụ lục II | UT1 (đối tượng 01–03) 2,00; UT2 (04–06) 1,00; nhiều diện chỉ hưởng một mức cao nhất. | Từ 15/02/2026 |
| TT 06/2026 | Quy chế Điều 7 khoản 3, 4 | Mức ứng với tổng 3 môn thang 30, không nhân hệ số. Tổng từ 22,50: [(30 − tổng)/7,50] × mức, làm tròn đến hàng phần trăm. | Từ 15/02/2026 |
| TT 08/2022 | Quy chế Điều 7 khoản 1–4; Phụ lục I, II | Cùng mức khu vực, cùng công thức. UT1 là đối tượng 01–04 (2,0), UT2 là 05–07 (1,0), đánh số khác quy chế mới. | 22/07/2022 – 14/02/2026 (tuyển sinh 2025) |
| TT 06/2025 | Điều 2 khoản 1 b, khoản 2 a | Bỏ cụm từ "Từ năm 2023" ở Điều 7; không đổi mức điểm. | 05/05/2025 – 14/02/2026 |
Cách tính điểm ưu tiên
- Xác định điểm khu vực theo trường THPT bạn học lâu nhất (Điều 7 khoản 1). Nếu năm xét tuyển cách năm tốt nghiệp quá một năm thì điểm khu vực bằng 0.
- Xác định điểm đối tượng theo Phụ lục II (Điều 7 khoản 2). Thuộc nhiều diện thì lấy một mức cao nhất, không cộng dồn.
- Cộng thành mức ưu tiên \(M\) = điểm khu vực + điểm đối tượng. Mức này tính cho thang 30 (Điều 7 khoản 3).
- So tổng 3 môn \(T\) với ngưỡng 22,50 và tính điểm ưu tiên \(P\) (Điều 7 khoản 4):
Trong đó \(T\) là tổng điểm 3 môn trong tổ hợp, chưa nhân hệ số và chưa cộng điểm nào; \(M\) là mức ưu tiên ở bước 3; \(P\) là điểm ưu tiên được cộng. Ở đúng 22,50, hệ số \((30 - 22{,}5)/7{,}5 = 1\), nên hai nhánh cho cùng kết quả và điểm không bị "gãy" ở ngưỡng.
- Làm tròn \(P\) đến hàng phần trăm theo quy tắc làm tròn toán học (5 trở lên làm tròn lên), rồi cộng vào tổng 3 môn.
Mức ưu tiên khu vực (không đổi giữa hai quy chế):
| Khu vực | Địa bàn (Phụ lục I, Thông tư 06/2026) | Điểm | Áp dụng từ |
|---|---|---|---|
| KV1 | Xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã khu vực I, II, III; xã có thôn đặc biệt khó khăn; xã, phường hải đảo, đặc khu; xã, phường biên giới đất liền | 0,75 | 22/07/2022 |
| KV2-NT | Các địa phương không thuộc KV1, KV2, KV3 | 0,50 | 22/07/2022 |
| KV2 | Các phường thuộc tỉnh; các xã của thành phố trực thuộc Trung ương (trừ xã thuộc KV1) | 0,25 | 22/07/2022 |
| KV3 | Các phường của thành phố trực thuộc Trung ương | 0 | 22/07/2022 |
Mức ưu tiên đối tượng (Phụ lục II, Thông tư 06/2026, áp dụng từ 15/02/2026):
| Đối tượng | Mô tả rút gọn | Nhóm | Điểm |
|---|---|---|---|
| 01 | Người dân tộc thiểu số được hưởng ưu tiên KV1 | UT1 | 2,00 |
| 02 | Thương binh, bệnh binh; quân nhân, công an đã xuất ngũ hoàn thành nghĩa vụ | UT1 | 2,00 |
| 03 | Thân nhân liệt sĩ; con thương binh, bệnh binh, con người nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động từ 81%; con Anh hùng | UT1 | 2,00 |
| 04 | Thanh niên xung phong tập trung; quân nhân, công an tại ngũ được cử đi học, phục vụ trên 15 tháng | UT2 | 1,00 |
| 05 | Người dân tộc thiểu số học ngoài KV1; con thương binh, bệnh binh suy giảm dưới 81% | UT2 | 1,00 |
| 06 | Người khuyết tật nặng; giáo viên, nhân viên y tế đủ 3 năm dự tuyển đúng ngành | UT2 | 1,00 |
Nếu trường dùng thang khác 30 (ví dụ 40), mức ưu tiên được quy đổi tương đương: mức thang 40 = mức thang 30 × 40/30. Công cụ xét ngưỡng 22,50 trên tổng đã quy về thang 30.
Ví dụ tính tay
Ví dụ 1. Thí sinh học THPT ở xã miền núi (KV1), là người dân tộc thiểu số được hưởng ưu tiên KV1 (đối tượng 01), tốt nghiệp và xét tuyển năm 2026, tổng 3 môn 24,50.
- Điểm khu vực 0,75; điểm đối tượng 2,00; mức ưu tiên \(M = 2{,}75\).
- Tổng 24,50 ≥ 22,50 nên áp dụng giảm dần. Hệ số \((30 - 24{,}5)/7{,}5 = 0{,}7333\).
- \(P = 0{,}7333 \times 2{,}75 = 2{,}0167\), làm tròn 2,02 điểm. Phần bị giảm 2,75 − 2,02 = 0,73.
- Tổng điểm sau ưu tiên: 24,50 + 2,02 = 26,52.
Ví dụ 2, sát ngưỡng. Thí sinh KV2, không thuộc đối tượng, tổng 22,49: dưới ngưỡng nên cộng đủ 0,25, được 22,74. Thí sinh KV1 và đối tượng 01 đạt đúng 22,50: hệ số bằng 1 nên vẫn cộng đủ 2,75, được 25,25.
Ví dụ 3, trang mở lần đầu. KV2-NT, không thuộc đối tượng, tổng 24,50: \((30 - 24{,}5)/7{,}5 \times 0{,}50 = 0{,}3667\), làm tròn 0,37; tổng sau ưu tiên 24,87.
Thay đổi từ kỳ tuyển sinh 2026
Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ 15/02/2026, áp dụng từ kỳ tuyển sinh 2026. Mức điểm khu vực, ngưỡng 22,50 và công thức giảm dần giữ nguyên. Thay đổi nằm ở danh sách đối tượng:
| Nội dung | Tuyển sinh 2025 (Thông tư 08/2022) | Từ tuyển sinh 2026 (Thông tư 06/2026) |
|---|---|---|
| Số đối tượng | 7 đối tượng: UT1 là 01–04, UT2 là 05–07 | 6 đối tượng: UT1 là 01–03, UT2 là 04–06 |
| Thân nhân liệt sĩ, con thương binh từ 81% | Đối tượng 04, 2,0 điểm | Đối tượng 03, 2,00 điểm |
| Quân nhân, công an tại ngũ được cử đi học | Đối tượng 03 (từ 12 tháng ở KV1 hoặc từ 18 tháng), 2,0 điểm | Đối tượng 04 (trên 15 tháng), 1,00 điểm |
| Thanh niên xung phong | Đối tượng 05, 1,0 điểm | Đối tượng 04, 1,00 điểm |
| Công nhân trực tiếp sản xuất, người lao động ưu tú | Đối tượng 02 (2,0) và 07 (1,0) | Không còn trong Phụ lục II |
Vì số thứ tự đối tượng đổi, công cụ đổi nhãn danh sách đối tượng khi bạn chọn năm 2025. Ví dụ quân nhân tại ngũ được cử đi học, KV3, tổng 25,50: năm 2025 được 1,20 điểm; năm 2026 chỉ được 0,60 điểm. Năm 2027 trở đi công cụ tạm dùng Thông tư 06/2026 cho đến khi Bộ ban hành quy định mới.
Trường hợp đặc biệt và lưu ý
- Tổng dùng để giảm dần là tổng 3 môn chưa nhân hệ số, chưa cộng điểm ưu tiên và điểm cộng.
- Giảm dần áp cho cả mức khu vực cộng đối tượng, không tách riêng từng phần.
- Hết thời hạn ưu tiên khu vực (quá một năm sau năm tốt nghiệp) thì vẫn giữ điểm đối tượng.
- Khu vực theo địa giới hành chính sau sắp xếp năm 2025. Hãy xem khu vực của trường THPT ghi trong hồ sơ đăng ký.
- Điểm xét tuyển cuối cùng, tính cả điểm cộng và điểm ưu tiên, không vượt mức tối đa của thang điểm xét.
Công cụ không tính: điểm cộng (thưởng, xét thưởng, khuyến khích) do từng trường quy định; ưu tiên cho "đối tượng chính sách khác" do Bộ trưởng quyết định (Điều 7 khoản 2 điểm b); tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển (Điều 8); tra cứu khu vực của từng xã, từng trường.
Chưa xác minh: Điều 7 của quy chế cũ (Thông tư 08/2022) không nói làm tròn điểm ưu tiên; công cụ vẫn làm tròn đến hàng phần trăm như quy chế mới. Với thang khác 30, quy chế chỉ nói "quy đổi tương đương"; công cụ quy đổi tuyến tính và chỉ làm tròn ở kết quả cuối, nên có thể lệch 0,01 điểm so với cách trường làm tròn trong đề án.
Cách nhập dữ liệu
- Năm xét tuyển: năm bạn nộp hồ sơ. Ô này quyết định quy chế và danh sách đối tượng.
- Năm tốt nghiệp THPT: chọn năm ghi trên bằng hoặc giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời. Chọn «Cùng năm xét tuyển» nếu bạn tốt nghiệp ngay trong năm nộp hồ sơ.
- Khu vực ưu tiên: khu vực của trường THPT bạn học lâu nhất, ghi trong phiếu đăng ký dự thi hoặc do trường THPT xác nhận.
- Đối tượng ưu tiên: mã đối tượng trong hồ sơ, có giấy tờ chứng minh (giấy chứng nhận thương binh, giấy xác nhận khuyết tật…). Thuộc nhiều diện thì chọn mã có điểm cao nhất.
- Tổng điểm 3 môn: cộng điểm 3 môn trong tổ hợp, dùng dấu phẩy cho phần thập phân, ví dụ 24,5 hoặc 22,75.
- Thang điểm tối đa: để 30. Chỉ đổi khi trường công bố thang khác trong đề án, ví dụ 40.
Câu hỏi thường gặp
Được 27 điểm thì thí sinh KV1 còn được cộng bao nhiêu?
\((30 - 27)/7{,}5 \times 0{,}75 = 0{,}30\) điểm, tổng sau ưu tiên 27,30.
Tốt nghiệp năm 2025, xét tuyển năm 2026 có còn điểm khu vực không?
Còn, vì năm 2026 là năm kế tiếp năm tốt nghiệp. Nếu xét tuyển năm 2027 thì mất điểm khu vực nhưng vẫn giữ điểm đối tượng.
Tôi vừa là con thương binh vừa là người dân tộc thiểu số, có được cộng cả hai không?
Không. Thuộc nhiều diện đối tượng chỉ được hưởng một mức cao nhất (Điều 7 khoản 2 điểm c). Điểm khu vực vẫn được cộng riêng.
Đạt 30 điểm có được cộng điểm ưu tiên không?
Không. Hệ số \((30 - 30)/7{,}5 = 0\), nên điểm ưu tiên bằng 0 dù bạn ở KV1 hay thuộc đối tượng nào.
Vì sao chọn năm 2025 thì danh sách đối tượng đổi?
Quy chế cũ đánh số đối tượng khác quy chế mới. Ví dụ thân nhân liệt sĩ là đối tượng 04 năm 2025 nhưng là 03 từ năm 2026. Công cụ đổi nhãn để bạn chọn đúng diện.