Công cụ tính điểm trung bình môn theo Thông tư 22 dùng để làm gì?
Công cụ này tính điểm trung bình môn học kì, điểm trung bình môn cả năm và xếp loại kết quả học tập (Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt) cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông, theo pháp luật Việt Nam: Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Công cụ dành cho học sinh, phụ huynh và giáo viên muốn tự kiểm tra điểm. Từ năm học 2024-2025, Thông tư 22 áp dụng cho mọi lớp từ lớp 6 đến lớp 12. Quy định được kiểm tra đến ngày 29/09/2026.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản | Điều, khoản, điểm | Nội dung quy định | Hiệu lực |
|---|---|---|---|
| Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT ngày 20/07/2021 quy định về đánh giá học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông | Điều 21 khoản 1 | Hiệu lực và lộ trình áp dụng theo lớp. Thay thế Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT và Thông tư 26/2020/TT-BGDĐT theo lộ trình (Điều 21 khoản 2). | Từ 05/09/2021, đang có hiệu lực |
| Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT | Điều 5 khoản 3 điểm a, b | Môn đánh giá bằng nhận xét (Đạt, Chưa đạt) và môn đánh giá bằng điểm số thang 10. Điểm đánh giá lấy đến chữ số thập phân thứ nhất sau khi làm tròn. | Từ 05/09/2021 |
| Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT | Điều 6 khoản 2 điểm b, khoản 3 | Số điểm đánh giá thường xuyên mỗi học kì theo số tiết của môn; cụm chuyên đề học tập THPT tính là một lần đánh giá thường xuyên. | Từ 05/09/2021 |
| Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT | Điều 7 khoản 3, 4, 5 | Mỗi học kì có 1 điểm giữa kì và 1 điểm cuối kì; vắng kiểm tra có lí do thì được kiểm tra bù; không kiểm tra bù thì nhận 0 điểm. | Từ 05/09/2021 |
| Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT | Điều 9 khoản 1 điểm b | Công thức điểm trung bình môn học kì và cả năm. | Từ 05/09/2021 |
| Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT | Điều 9 khoản 2, khoản 3 | Bốn mức kết quả học tập và quy tắc điều chỉnh lên mức liền kề. | Từ 05/09/2021 |
Tháng 8/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến dự thảo thông tư sửa đổi Thông tư 22. Dự thảo chưa được ban hành và không sửa công thức, ngưỡng điểm ở Điều 5 khoản 3, Điều 6 khoản 2 và Điều 9. Công cụ vẫn tính theo văn bản đang có hiệu lực.
Cách tính điểm trung bình môn và xếp loại
Mỗi môn đánh giá bằng điểm số (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lí…) có ba loại điểm trong một học kì: điểm đánh giá thường xuyên, điểm giữa kì và điểm cuối kì.
- Xác định số điểm thường xuyên theo số tiết của môn (Điều 6 khoản 2 điểm b), xem bảng dưới.
- Tính điểm trung bình môn học kì (Điều 9 khoản 1 điểm b): điểm thường xuyên hệ số 1, giữa kì hệ số 2, cuối kì hệ số 3.
- Tính điểm trung bình môn cả năm (Điều 9 khoản 1 điểm b): học kì II hệ số 2.
- Làm tròn đến một chữ số thập phân (Điều 5 khoản 3 điểm b). Chữ số thứ hai từ 5 trở lên thì làm tròn lên: 7,25 thành 7,3; 7,24 thành 7,2.
- Xếp loại học tập học kì hoặc cả năm theo bốn mức (Điều 9 khoản 2), rồi xét điều chỉnh (Điều 9 khoản 3).
Công thức chính:
$$D_{hk} = \frac{T + 2G + 3C}{n + 5}$$ $$D_{cn} = \frac{D_{I} + 2\,D_{II}}{3}$$Trong đó \(T\) là tổng các điểm thường xuyên, \(n\) là số điểm thường xuyên, \(G\) là điểm giữa kì, \(C\) là điểm cuối kì, \(D_{hk}\) là điểm trung bình môn học kì, \(D_{I}\) và \(D_{II}\) là điểm trung bình môn học kì I và học kì II, \(D_{cn}\) là điểm trung bình môn cả năm.
| Số tiết của môn trong năm học | Số điểm thường xuyên mỗi học kì | Mẫu số \(n + 5\) | Áp dụng từ |
|---|---|---|---|
| 35 tiết | 2 | 7 | 05/09/2021 |
| Trên 35 đến 70 tiết | 3 | 8 | 05/09/2021 |
| Trên 70 tiết | 4 | 9 | 05/09/2021 |
Xếp loại kết quả học tập (Điều 9 khoản 2). "Môn tính điểm" là môn đánh giá bằng nhận xét kết hợp điểm số; điểm xét là điểm trung bình môn học kì (khi xếp loại học kì) hoặc cả năm (khi xếp loại cả năm).
| Mức | Môn đánh giá bằng nhận xét | Môn tính điểm | Áp dụng từ |
|---|---|---|---|
| Tốt | Tất cả Đạt | Tất cả từ 6,5 trở lên, ít nhất 6 môn từ 8,0 trở lên | 05/09/2021 |
| Khá | Tất cả Đạt | Tất cả từ 5,0 trở lên, ít nhất 6 môn từ 6,5 trở lên | 05/09/2021 |
| Đạt | Nhiều nhất 1 môn Chưa đạt | Ít nhất 6 môn từ 5,0 trở lên, không môn nào dưới 3,5 | 05/09/2021 |
| Chưa đạt | Các trường hợp còn lại | 05/09/2021 | |
Điều chỉnh lên mức liền kề (Điều 9 khoản 3): nếu mức học tập bị thấp xuống từ 2 mức trở lên so với mức Tốt hoặc Khá chỉ vì duy nhất 1 môn, học sinh được điều chỉnh lên mức liền kề. Bị hạ đúng 1 mức thì không được điều chỉnh.
Ví dụ tính tay
Ví dụ 1: điểm trung bình môn cả năm. Môn Toán có trên 70 tiết/năm học, nên mỗi học kì có 4 điểm thường xuyên. Đây cũng là số liệu mặc định khi bạn mở công cụ.
| Bước | Phép tính | Kết quả |
|---|---|---|
| Học kì I: thường xuyên 8; 7; 9; 6, giữa kì 7, cuối kì 8 | (30 + 2 × 7 + 3 × 8) / (4 + 5) = 68 / 9 ≈ 7,56 | 7,6 |
| Học kì II: thường xuyên 8; 9; 8; 7, giữa kì 8, cuối kì 8,5 | (32 + 2 × 8 + 3 × 8,5) / (4 + 5) = 73,5 / 9 ≈ 8,17 | 8,2 |
| Cả năm | (7,6 + 2 × 8,2) / 3 = 24,0 / 3 | 8,0 |
Ví dụ 2: điểm gãy làm tròn. Môn có 3 điểm thường xuyên 7; 7; 7, giữa kì 8, cuối kì 7: (21 + 16 + 21) / 8 = 58 / 8 = 7,25. Chữ số thứ hai là 5 nên làm tròn lên 7,3.
Ví dụ 3: xếp loại có điều chỉnh. Một học sinh có 8 môn tính điểm với điểm trung bình cả năm 9; 9; 9; 9; 9; 9; 8; 4 và mọi môn nhận xét đều Đạt. Nếu không có môn 4,0 thì học sinh đạt Tốt (mọi môn từ 6,5, có 7 môn từ 8,0). Môn 4,0 dưới 5,0 nên không đạt Tốt, cũng không đạt Khá; học sinh chỉ đạt mức Đạt. Mức Đạt thấp hơn Tốt 2 mức và chỉ do 1 môn, nên được điều chỉnh lên Khá. Nếu môn đó dưới 3,5 (ví dụ 3,0), mức Chưa đạt được điều chỉnh lên Đạt.
Mốc áp dụng theo lớp
Công thức và ngưỡng xếp loại không đổi từ ngày 05/09/2021. Cái thay đổi theo năm là lớp nào được đánh giá theo Thông tư 22 (Điều 21 khoản 1):
| Năm học bắt đầu áp dụng | Lớp |
|---|---|
| 2021-2022 | Lớp 6 |
| 2022-2023 | Lớp 7 và lớp 10 |
| 2023-2024 | Lớp 8 và lớp 11 |
| 2024-2025 | Lớp 9 và lớp 12 |
Vì vậy công cụ không có ô chọn năm học. Kết quả của lớp 9 và lớp 12 trong năm học 2023-2024 trở về trước tính theo Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT, công cụ này không áp dụng.
Trường hợp đặc biệt và điều công cụ không tính
- Cả năm tính từ điểm học kì đã làm tròn. Công cụ lấy điểm học kì I, học kì II sau khi làm tròn (là số ghi trong sổ theo dõi) để tính điểm cả năm. Văn bản không nói rõ bước này; công cụ vẫn hiện thêm giá trị chưa làm tròn để bạn đối chiếu.
- Nhập sai số điểm thường xuyên. Nếu bạn nhập nhiều hoặc ít điểm hơn quy định, công cụ vẫn tính với mẫu số theo số điểm đã nhập và hiện cảnh báo.
- Không còn "điểm trung bình các môn". Thông tư 22 xếp loại theo số môn đạt ngưỡng, không lấy trung bình chung các môn như Thông tư 58.
- "Mức liền kề" ở Điều 9 khoản 3 được công cụ hiểu là mức ngay trên mức đang bị xếp (Đạt thành Khá, Chưa đạt thành Đạt). Cách hiểu này chưa được xác minh bằng văn bản hướng dẫn của Bộ. Cách hiểu khác chỉ cho kết quả khác khi bị hạ 3 mức (từ Tốt xuống Chưa đạt).
- Công cụ xét "chỉ do 1 môn" bằng cách nâng môn đó lên đúng ngưỡng sàn (6,5 với Tốt, 5,0 với Khá) hoặc coi môn nhận xét đó là Đạt. Môn được nâng không được tính thêm vào số môn từ 8,0 hoặc từ 6,5.
- Không tính: kết quả rèn luyện (Điều 8), lên lớp, rèn luyện trong hè, kiểm tra lại, khen thưởng; học sinh khuyết tật, học sinh được miễn học phần thực hành; lớp chuyên theo chương trình nâng cao. Những việc này do nhà trường quyết định theo các điều khác của Thông tư 22.
Cách nhập dữ liệu
- Bạn muốn tính: chọn "Điểm trung bình môn" để tính một môn, hoặc "Xếp loại học tập" khi đã có điểm trung bình các môn.
- Số tiết/năm học của môn: lấy trong kế hoạch dạy học của nhà trường, hoặc hỏi giáo viên bộ môn.
- Điểm thường xuyên: nhập các điểm cách nhau bằng dấu chấm phẩy, ví dụ 8; 7,5; 9; 10. Điểm lẻ dùng dấu phẩy (7,5). Với môn THPT có cụm chuyên đề học tập, kết quả cụm chuyên đề được tính là một điểm thường xuyên (Điều 6 khoản 3), bạn thêm điểm đó vào danh sách.
- Giữa kì, cuối kì: mỗi học kì một điểm, thang 10, tối đa một chữ số thập phân. Nếu học sinh không kiểm tra bù, điểm lần còn thiếu là 0 (Điều 7 khoản 5).
- Học kì II: để trống cả ba ô nếu chỉ tính học kì I; nhập đủ cả ba ô để có điểm cả năm.
- ĐTB các môn tính điểm: mỗi môn một điểm trung bình, cách nhau bằng dấu chấm phẩy. Không nhập Giáo dục thể chất, Nghệ thuật, Âm nhạc, Mĩ thuật, Nội dung giáo dục của địa phương, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (các môn này đánh giá bằng nhận xét, Điều 5 khoản 3 điểm a).
- Số môn nhận xét bị Chưa đạt: đếm các môn đánh giá bằng nhận xét bị mức Chưa đạt, thường là 0.
Câu hỏi thường gặp
Điểm trung bình môn cả năm có phải là trung bình cộng hai học kì không?
Không. Học kì II có hệ số 2: điểm cả năm bằng (học kì I + 2 × học kì II) / 3. Ví dụ học kì I 7,6 và học kì II 8,2 cho điểm cả năm 8,0, không phải 7,9.
Có môn 6,4 thì còn được xếp loại Tốt không?
Không. Mức Tốt cần mọi môn tính điểm từ 6,5 trở lên. Nếu các điều kiện khác vẫn đủ cho Khá, học sinh xếp loại Khá. Đây là hạ 1 mức nên không được điều chỉnh theo Điều 9 khoản 3.
Có 2 môn nhận xét bị Chưa đạt thì xếp loại gì?
Chưa đạt, dù điểm các môn khác cao. Mức Đạt chỉ cho phép nhiều nhất 1 môn nhận xét Chưa đạt, và vì có 2 môn làm hạ mức nên không được điều chỉnh.
Điểm lẻ như 7,56 được làm tròn thế nào?
Điểm đánh giá lấy đến một chữ số thập phân sau khi làm tròn (Điều 5 khoản 3 điểm b): 7,56 thành 7,6; 7,25 thành 7,3; 7,24 thành 7,2.