Công cụ tính miễn, giảm học phí dùng để làm gì?
Công cụ cho biết người học được miễn, giảm hay hỗ trợ học phí bao nhiêu mỗi tháng và cả năm học, còn phải tự đóng bao nhiêu, và có được hỗ trợ chi phí học tập không. Dành cho phụ huynh và học sinh, sinh viên từ mầm non đến đại học.
Cách tính theo pháp luật Việt Nam hiện hành: Nghị quyết 217/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Công cụ áp dụng cho năm học 2025 - 2026 và năm học 2026 - 2027. Kiểm tra đến 29/09/2026.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản | Điều, khoản | Nội dung quy định | Hiệu lực |
|---|---|---|---|
| Nghị quyết 217/2025/QH15 ngày 26/6/2025 | Điều 2 khoản 1; Điều 5 | Miễn học phí mầm non, phổ thông ở trường công lập. | Từ ngày thông qua 26/6/2025; áp dụng từ năm học 2025 - 2026 |
| Nghị quyết 217/2025/QH15 | Điều 2 khoản 2 | Trường tư thục: hỗ trợ theo mức Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh, không vượt học phí của trường. | Áp dụng từ năm học 2025 - 2026 |
| Nghị định 238/2025/NĐ-CP ngày 03/9/2025 | Điều 9 khoản 1; Điều 10 khoản 1 | Mức trần học phí trung cấp, cao đẳng, đại học công lập chưa tự chủ, theo nhóm ngành, năm học. | Từ 03/9/2025 |
| Nghị định 238/2025/NĐ-CP | Điều 14; 15; 16 khoản 1, 2 | Diện miễn học phí; diện giảm 70%, 50%. | Từ 03/9/2025 |
| Nghị định 238/2025/NĐ-CP | Điều 17; Điều 19 khoản 10 | Hỗ trợ chi phí học tập 150.000 đồng/tháng, tối đa 9 tháng/năm học. | Từ 03/9/2025 |
| Nghị định 238/2025/NĐ-CP | Điều 18; Điều 19 khoản 2, 3, 5, 6, 8, 9 | Hồ sơ; cấp bù theo học phí thực tế, tối đa bằng mức trần; trường hợp không được hưởng; số tháng tối đa. | Từ 03/9/2025 |
| Nghị định 238/2025/NĐ-CP | Điều 29 khoản 1 | Thay thế Nghị định 81/2021/NĐ-CP và Nghị định 97/2023/NĐ-CP. | Từ 03/9/2025 |
Cách tính số tiền được miễn, giảm
Mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên
- Trường công lập: miễn 100% học phí (Nghị quyết 217, Điều 2 khoản 1; Nghị định 238, Điều 15 khoản 1). Nhập mức học phí HĐND tỉnh nếu muốn biết số tiền được miễn.
- Trường dân lập, tư thục: Nhà nước hỗ trợ bằng mức HĐND tỉnh quyết định, nhưng không quá học phí của trường (Nghị quyết 217, Điều 2 khoản 2; Nghị định 238, Điều 19 khoản 3 điểm a). Gia đình đóng phần còn lại.
- Hỗ trợ chi phí học tập: 150.000 đồng/tháng, tối đa 9 tháng/năm học, cho trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ, khuyết tật, con hộ nghèo, ở vùng đặc biệt khó khăn (Điều 17; Điều 19 khoản 10), ở cả trường công lập và tư thục.
Trung cấp, cao đẳng, đại học
Ký hiệu: \(H\) là học phí thực tế của trường mỗi tháng, \(T\) là mức trần học phí của nhóm ngành, \(p\) là tỷ lệ miễn, giảm, \(S\) là số tiền Nhà nước miễn, giảm mỗi tháng.
$$S = p \times \min(H,\ T)$$- Tìm mức trần \(T\) theo nhóm ngành và năm học (Nghị định 238, Điều 9 khoản 1 và Điều 10 khoản 1, bảng bên dưới).
- Lấy học phí làm căn cứ là số nhỏ hơn giữa \(H\) và \(T\). Nhà nước cấp bù theo học phí thực tế nhưng không quá mức trần (Điều 19 khoản 2 điểm c, khoản 3 điểm b).
- Xác định tỷ lệ \(p\) theo diện (bảng bên dưới). Người đang hưởng lương khi đi học, đã hưởng ở trường khác cùng trình độ, hoặc đang bị kỷ luật, bảo lưu, học lại thì \(p = 0\) (Điều 19 khoản 5, 6, 8).
- Tính \(S\) theo công thức trên, làm tròn đến đồng.
- Tính học phí còn phải đóng \(D\). Trường công lập: \(D = \min(H, T) - S\); phần học phí vượt trần \(H - T\) do trường chịu (Điều 19 khoản 2 điểm c). Trường tư thục, hoặc ngành nghệ thuật, nghề nặng nhọc, độc hại (Điều 16 khoản 1 điểm a, b): \(D = H - S\).
- Nhân với số tháng học thực tế, tối đa 10 tháng/năm học với trung cấp, cao đẳng, đại học và 9 tháng/năm học với mầm non, phổ thông (Điều 19 khoản 9).
Mức trần học phí đại học công lập (đồng/tháng, Điều 10 khoản 1 điểm a):
| Nhóm ngành | Năm học 2025 - 2026 (áp dụng từ 03/9/2025) | Năm học 2026 - 2027 (áp dụng từ 01/9/2026) |
|---|---|---|
| Khoa học giáo dục, đào tạo giáo viên (714) | 1.590.000 | 1.790.000 |
| Nghệ thuật (721) | 1.520.000 | 1.710.000 |
| Kinh doanh và quản lý, pháp luật (734, 738) | 1.590.000 | 1.790.000 |
| Khoa học sự sống, khoa học tự nhiên (742, 744) | 1.710.000 | 1.930.000 |
| Toán, CNTT, kỹ thuật, xây dựng, nông lâm (746–764) | 1.850.000 | 2.090.000 |
| Sức khỏe khác (điều dưỡng, răng hàm mặt…) | 2.360.000 | 2.660.000 |
| Sức khỏe: dược học, y học | 3.110.000 | 3.500.000 |
| Nhân văn, khoa học xã hội, báo chí, du lịch… (722–785) | 1.690.000 | 1.910.000 |
Mức trần học phí trung cấp, cao đẳng công lập (đồng/tháng, Điều 9 khoản 1 điểm a):
| Nhóm ngành, nghề | Năm học 2025 - 2026 (áp dụng từ 03/9/2025) | Năm học 2026 - 2027 (áp dụng từ 01/9/2026) |
|---|---|---|
| Xã hội nhân văn, nghệ thuật, giáo dục, kinh doanh | 1.360.000 | 1.600.000 |
| Khoa học, pháp luật và toán | 1.445.000 | 1.700.000 |
| Kỹ thuật và công nghệ thông tin | 2.040.000 | 2.400.000 |
| Sản xuất, chế biến và xây dựng | 1.955.000 | 2.300.000 |
| Nông, lâm, ngư nghiệp và thú y | 1.400.000 | 1.650.000 |
| Sức khỏe | 2.380.000 | 2.800.000 |
| Dịch vụ, du lịch và môi trường | 1.700.000 | 2.000.000 |
| An ninh, quốc phòng | 1.870.000 | 2.200.000 |
Tỷ lệ miễn, giảm theo diện (trung cấp, cao đẳng, đại học; áp dụng từ 03/9/2025):
| Tỷ lệ | Diện người học | Căn cứ |
|---|---|---|
| 100% | Người có công, thân nhân; người khuyết tật; hưởng trợ cấp xã hội (đại học) hoặc mồ côi cả cha lẫn mẹ (trung cấp, cao đẳng); cử tuyển; dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo hoặc rất ít người; chương trình, đề án được miễn | Điều 15 khoản 2–5, 7, 10, 11 |
| 100% | Chuyên ngành Mác - Lênin (đại học); THCS lên trung cấp; ngành khó tuyển sinh (trung cấp, cao đẳng); ngành đặc thù | Điều 14; Điều 15 khoản 8, 12–14 |
| 70% | Ngành nghệ thuật truyền thống, đặc thù; nghề nặng nhọc, độc hại; dân tộc thiểu số ở thôn, bản, xã đặc biệt khó khăn | Điều 16 khoản 1 |
| 50% | Có cha hoặc mẹ bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hưởng trợ cấp thường xuyên | Điều 16 khoản 2 |
Ví dụ tính tay
Ví dụ 1 (giảm 70%, học phí vượt trần). Sinh viên ngành y học, trường đại học công lập, năm học 2026 - 2027, là người dân tộc thiểu số ở xã khu vực III (giảm 70%). Học phí của trường 4.000.000 đồng/tháng, học đủ 10 tháng.
- Mức trần ngành y năm học 2026 - 2027: \(T\) = 3.500.000 đồng.
- Học phí làm căn cứ: min(4.000.000; 3.500.000) = 3.500.000 đồng.
- Nhà nước giảm: 70% × 3.500.000 = 2.450.000 đồng/tháng.
- Sinh viên còn đóng: 3.500.000 − 2.450.000 = 1.050.000 đồng/tháng. Phần vượt trần 500.000 đồng/tháng do trường chịu.
- Cả năm (10 tháng): được giảm 24.500.000 đồng, còn đóng 10.500.000 đồng.
Cùng sinh viên đó ở năm học 2025 - 2026 (mức trần cũ 3.110.000 đồng): được giảm 2.177.000 đồng/tháng, còn đóng 933.000 đồng/tháng, trường chịu 890.000 đồng/tháng. Cả năm được giảm 21.770.000 đồng.
Ví dụ 2 (trường tư thục phổ thông). Học sinh THPT trường tư thục, học phí 3.500.000 đồng/tháng, HĐND tỉnh quy định mức hỗ trợ 300.000 đồng/tháng. Nhà nước hỗ trợ 300.000 đồng/tháng; gia đình đóng 3.200.000 đồng/tháng. Cả năm (9 tháng): hỗ trợ 2.700.000 đồng, gia đình đóng 28.800.000 đồng.
Ví dụ 3 (mầm non công lập, hộ nghèo). Học phí 300.000 đồng/tháng được miễn, cộng hỗ trợ chi phí học tập 150.000 đồng/tháng. Cả năm (9 tháng): tổng 4.050.000 đồng.
Mốc thay đổi và cách chọn năm học
- Từ 03/9/2025: Nghị định 238/2025/NĐ-CP thay Nghị định 81/2021 và 97/2023. Từ năm học 2025 - 2026, học sinh trường công lập từ mầm non đến THPT được miễn học phí theo Nghị quyết 217.
- Năm học 2026 - 2027: mức trần học phí trung cấp, cao đẳng, đại học tăng. Ví dụ nhóm ngành kỹ thuật, CNTT đại học tăng từ 1.850.000 lên 2.090.000 đồng/tháng.
- Từ năm học 2027 - 2028: mức trần điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng (Điều 9 khoản 1 điểm b, Điều 10 khoản 1 điểm b), chưa công bố; công cụ tạm dùng bảng 2026 - 2027 và ghi chú.
Ô "Năm học" tự chọn năm học hiện tại (năm học mới tính từ tháng 9).
Trường hợp đặc biệt và điều công cụ không tính
- Thuộc nhiều diện: chỉ hưởng một chế độ, chọn diện có mức cao nhất. Nếu văn bản khác có mức cao hơn thì hưởng theo văn bản đó (Điều 19).
- Hộ cận nghèo không được hỗ trợ chi phí học tập (Điều 17 chỉ nêu hộ nghèo). Tuy vậy, người dân tộc thiểu số thuộc hộ cận nghèo vẫn được miễn học phí trung cấp, cao đẳng, đại học (Điều 15 khoản 7).
- Chưa xác minh: khi học phí thấp hơn mức trần, công cụ hiểu Điều 19 khoản 2 điểm c là người học đóng \(\min(H, T) - S\), không quá học phí của trường; cách hiểu này cần chuyên gia xác nhận. Diện trợ cấp xã hội ở đại học chỉ cho người 16–22 tuổi; công cụ không hỏi tuổi.
- Không tính: năm học 2024 - 2025 trở về trước; sau đại học; hệ vừa làm vừa học, từ xa, chất lượng cao; chính sách riêng cho sinh viên sư phạm, học bổng, chính sách riêng của tỉnh.
- Dự thảo sửa Nghị định 238 (tháng 8/2026) đề xuất thêm diện miễn học phí; chưa ban hành nên công cụ chưa áp dụng.
Cách nhập dữ liệu
- Cấp học, loại trường: theo giấy báo nhập học.
- Nhóm ngành: ba chữ số đầu của mã ngành trên giấy báo trúng tuyển cho biết nhóm (ví dụ 748… thuộc nhóm 746–764).
- Diện người học: theo giấy xác nhận bạn có.
- Học phí của trường mỗi tháng: theo thông báo học phí, nhập số đồng, có thể dùng dấu chấm (ví dụ 2.000.000). Thu theo tín chỉ: lấy học phí cả năm học chia 10.
- Mức hỗ trợ của HĐND tỉnh (chỉ trường tư thục mầm non, phổ thông): lấy trong nghị quyết học phí của tỉnh, thành phố.
- Số tháng học: để trống để tính tối đa.
Câu hỏi thường gặp
Học sinh trường công lập có phải nộp đơn xin miễn học phí không?
Không. Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày khai giảng, hiệu trưởng lập danh sách người học được miễn học phí (Nghị định 238, Điều 18 khoản 1). Riêng hỗ trợ chi phí học tập, cha mẹ nộp đơn và giấy tờ trong 45 ngày làm việc kể từ ngày khai giảng (Điều 18 khoản 5, 6).
Trường đại học thu cao hơn mức trần, tôi được miễn thì có phải đóng phần chênh lệch không?
Trường công lập: không, phần vượt trần do trường chịu, trừ ngành nghệ thuật, nghề nặng nhọc. Trường tư thục: người học tự đóng phần vượt trần (Điều 19 khoản 2 điểm c, khoản 3 điểm b).
Hộ cận nghèo có được hỗ trợ chi phí học tập 150.000 đồng/tháng không?
Không. Diện này chỉ gồm con hộ nghèo, trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ, người khuyết tật và người ở vùng đặc biệt khó khăn (Điều 17).
Khi nào nhận được tiền miễn, giảm học phí?
Sinh viên nộp hồ sơ trong 45 ngày làm việc kể từ ngày nhập học; tiền được chi 2 lần, vào đầu mỗi học kỳ (Điều 18, Điều 19 khoản 9).