Bu hesaplama aracı ne işe yarar?
Kediler için yazılan sıvı ilaçların birçoğunda doz, vücut ağırlığının kilogramı başına verilir; ancak ilaç şurup ya da süspansiyon olarak satılır ve şişenin üzerinde mL başına mg cinsinden bir güç (konsantrasyon) yazar. Bu hesaplama aracı ikisi arasında dönüşüm yapar: kedinizin kaç miligram ilaca ihtiyacı olduğunu ve şırıngaya kaç mililitre çekmeniz gerektiğini bulur. Yalnızca bir aritmetik yardımcısıdır ve veterinerinizin yerini tutmaz.
Nasıl kullanılır?
Kedinizin kilosunu kilogram ya da pound olarak, veterinerin yazdığı dozu mg/kg cinsinden, şişenin üzerinde yazan konsantrasyonu mg/mL cinsinden ve günlük doz sayısını girin. Araç; her öğün için hacmi, mg cinsinden dozu ve günlük toplam ilaç miktarı ile toplam hacmi gösterir.
Formül açıklaması
Gerekirse önce kilo kilograma çevrilir (\(1\,\text{lb} = 0.45359237\,\text{kg}\)). Ardından mg cinsinden doz, en sonunda da hacim bulunur:
$$\text{Dose (mg)} = W_{kg} \times D \qquad \text{Volume (mL)} = \frac{\text{Dose (mg)}}{C}$$Burada \(W_{kg}\) kg cinsinden ağırlığı, \(D\) mg/kg cinsinden dozu, \(C\) ise mg/mL cinsinden konsantrasyonu ifade eder.
Çözümlü örnek
4 kg ağırlığındaki bir kediye günde iki kez 5 mg/kg doz yazılmış ve sıvı ilacın konsantrasyonu 50 mg/mL.
$$\text{Dose} = 4 \times 5 = 20\,\text{mg}$$$$\text{Volume} = \frac{20}{50} = 0.4\,\text{mL per dose}$$$$\text{Daily volume} = 0.4 \times 2 = 0.8\,\text{mL}$$Sık sorulan sorular
Her kedi ilacı için kullanabilir miyim?
mg/kg olarak dozlanan her ilaç için hesabı yapar; ancak güvenli doz aralıkları ilaca göre çok değişir ve insanlara ait bazı ilaçlar kediler için zehirlidir. Yalnızca veterinerinizin yazdığı dozu kullanın.
İlacın etiketinde tablet başına mg yazıyorsa?
Bu araç mL başına mg olarak ölçülen sıvılar içindir. Tabletlerde mg cinsinden dozu tablet gücüne bölmeniz gerekir.
Hacmi yuvarlamalı mıyım?
0,1 mL veya daha hassas ölçekli bir ağız şırıngası kullanın. Çok küçük hacimlerin nasıl yuvarlanacağını veterinerinize danışın.
Sıvı İlaçlarda Konsantrasyon ve Birim Dönüşümleri
Doz hesaplamaları yalnızca ağırlık, doz ve konsantrasyon uyumlu birimlerde olduğunda çalışır. Dozaj kilogram esasına göre yapılır, bu nedenle pound cinsinden tartılan bir kedinin ağırlığı önce dönüştürülmelidir; bunun için 1 lb = 0,45359237 kg (ve 1 kg ≈ 2,20462 lb) kullanılır.
Ağırlık: pound'dan kilograma
| Kedi ağırlığı (lb) | Kedi ağırlığı (kg, 3 ondalık basamağa yuvarlanmış) |
|---|---|
| 5 | 2,268 |
| 6 | 2,722 |
| 7 | 3,175 |
| 8 | 3,629 |
| 9 | 4,082 |
| 10 | 4,536 |
| 12 | 5,443 |
| 14 | 6,350 |
| 16 | 7,257 |
| 17 | 7,711 |
Konsantrasyon
| İfade | Eşdeğeri |
|---|---|
| %1 a/h | 10 mg/mL (100 mL'de 1 g) |
| %5 a/h | 50 mg/mL |
| %0,1 a/h | 1 mg/mL |
| 1 mg/mL | 1000 mcg/mL (µg/mL) |
Hacim
| Birim | Eşdeğeri |
|---|---|
| 1 mL | 1 cc (kübik santimetre) |
| 5 mL | yaklaşık 1 çay kaşığı (yaklaşık değer; bir ABD çay kaşığı yaklaşık 4,93 mL'dir) |
mL'yi damlaya çevirmeyin. "1 mL = 20 damla" gibi bir değer güvenilir değildir, çünkü damla boyutu damlalığa, sıvının kıvamına ve tutulan açıya göre değişir. Ev kaşıkları da farklılık gösterir. Doğru ölçüm için mL işaretli bir oral şırınga kullanın.
Farklı Kedi Ağırlıkları ve Konsantrasyonlarında Örnek Hacimler
Aşağıdaki tablo, günde 2 kez verilen 5 mg/kg'lık örnek bir dozu kullanır. Her değer ağırlık × doz ÷ konsantrasyon formülüyle hesaplanır; günlük hacim, doz başına hacmin 2 ile çarpımıdır. Bu yalnızca bir aritmetik örnektir, herhangi bir ilaç için önerilen doz değildir.
| Kedi ağırlığı | Doz (doz başına mg) | Konsantrasyon | Doz başına hacim | Günlük hacim (2 doz) |
|---|---|---|---|---|
| 2 kg | 10 mg | 25 mg/mL | 0,4 mL | 0,8 mL |
| 2 kg | 10 mg | 50 mg/mL | 0,2 mL | 0,4 mL |
| 2 kg | 10 mg | 100 mg/mL | 0,1 mL | 0,2 mL |
| 4 kg | 20 mg | 25 mg/mL | 0,8 mL | 1,6 mL |
| 4 kg | 20 mg | 50 mg/mL | 0,4 mL | 0,8 mL |
| 4 kg | 20 mg | 100 mg/mL | 0,2 mL | 0,4 mL |
| 6 kg | 30 mg | 25 mg/mL | 1,2 mL | 2,4 mL |
| 6 kg | 30 mg | 50 mg/mL | 0,6 mL | 1,2 mL |
| 6 kg | 30 mg | 100 mg/mL | 0,3 mL | 0,6 mL |
Örnek: 4 kg'lık bir kedi 5 mg/kg dozunda doz başına 4 × 5 = 20 mg almalıdır. 50 mg/mL'lik sıvıyla hacim 20 ÷ 50 = doz başına 0,4 mL, yani 2 dozda günlük 0,8 mL olur.
Konsantrasyon arttıkça aynı miktarda mg için daha az hacim gerekir. 0,1 mL gibi çok küçük bir hacimdeki küçük bir hata, dozun büyük bir yüzdesi demektir; bu nedenle 1 mL'den küçük hacimler için 1 mL'lik bir şırınga tercih edilmelidir. Her zaman veterinerinizin reçetesine ve eczane etiketine uyun. Bu genel bilgidir, veteriner tavsiyesi değildir.
Temel Terimler: mg/kg, mg/mL, Süspansiyon ve Doz Sıklığı
- mg/kg
- Dozun, vücut ağırlığı kilogramı başına miligram ilaç olarak ifadesi. Kedinin kg cinsinden ağırlığıyla çarpıldığında doz mg olarak elde edilir.
- mg/mL
- Sıvı bir ilacın konsantrasyonu veya gücü: her mililitrede kaç miligram ilaç bulunduğu. Dozun mg cinsinden değeri bu değere bölündüğünde çekilecek hacim bulunur.
- Çözelti ve süspansiyon farkı
- Çözeltide ilaç tamamen erimiştir ve sıvı homojendir. Süspansiyonda ise katı ilaç parçacıkları sıvı içinde dağılmıştır ve çökebilir; bu nedenle eşit bir konsantrasyon sağlamak için her dozdan önce şişe iyice çalkalanmalıdır.
- Doz başına ve günlük doz
- Doz başına miktar, bir seferde verilen miktardır. Günlük miktar ise doz başına miktarın günlük doz sayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Reçetelenen mg/kg değerinin günlük toplamla karıştırılmadığından emin olun.
- Sıklık kısaltmaları
- SID veya q24h = 24 saatte bir (günde bir kez). BID veya q12h = günde iki kez, yaklaşık 12 saatte bir. TID veya q8h = günde üç kez, yaklaşık 8 saatte bir. Kısaltmalar klinikten kliniğe değiştiği için etiketi kontrol edin.
- Oral şırınga mL işaretleri
- Oral şırıngadaki çizgiler hacmi mL cinsinden gösterir (1 mL = 1 cc). Hacmi, koninin olmadığı, şırınga ucuna en yakın pistonun kenarından okuyun ve daha iyi doğruluk için ihtiyacınız olan hacme yakın bir şırınga boyu seçin.
Bu genel bilgidir, profesyonel tavsiye değildir. Veterineriniz yönlendirmedikçe kediye insanlar veya köpekler için üretilmiş bir ilacı asla vermeyin, çünkü bazıları kediler için zehirlidir.