Türev hesaplama aracı nedir?
Türev hesaplama aracı, bir fonksiyonun değişim hızını bulur. Bu araç, dördüncü dereceye kadar polinomlarla çalışır: \(f(x)=a_4x^4+a_3x^3+a_2x^2+a_1x+a_0\). Sonuç olarak sembolik türevi, seçtiğiniz noktadaki türev değerini, ikinci türevi ve teğet doğrusunun denklemini verir.
Nasıl kullanılır?
\(a_4\) ile \(a_0\) arasındaki katsayıları girin. Polinomda bulunmayan terimler için 0 yazın. Ardından eğimini öğrenmek istediğiniz \(x\) noktasını girin. Hesaplayıcı \(f(x)\), \(f^{\prime}(x)\), \(f^{\prime\prime}(x)\) değerlerini ve \(y=mx+b\) biçimindeki teğet doğrusunu gösterir.
Formül nasıl çalışır?
Her terimin türevi, kuvvet kuralıyla alınır:
$$\frac{d}{dx}\left(a x^{n}\right)=n\,a\,x^{n-1}$$Buna göre polinomun türevi şöyledir:
$$f^{\prime}(x)=4a_4x^3+3a_3x^2+2a_2x+a_1$$İkinci türev ise \(f^{\prime\prime}(x)=12a_4x^2+6a_3x+2a_2\) olur. \(x_0\) noktasındaki teğet doğrusunun eğimi \(m=f^{\prime}(x_0)\), y eksenini kestiği nokta ise \(b=f(x_0)-m\,x_0\) değerindedir.
Çözümlü örnek
\(f(x)=x^3-2x^2+3x+5\) fonksiyonunu \(x=2\) noktasında ele alalım.
$$f(2)=8-8+6+5=11$$$$f^{\prime}(x)=3x^2-4x+3\Rightarrow f^{\prime}(2)=12-8+3=7$$$$f^{\prime\prime}(2)=6(2)-4=8$$$$b=11-7\times 2=-3\Rightarrow y=7x-3$$Sık sorulan sorular
sin, cos veya ln içeren fonksiyonlarla çalışır mı? Hayır. Bu sürüm yalnızca polinomlar içindir; cebir ve analiz derslerindeki pek çok alıştırma için yeterlidir.
Türevin sıfır çıkması ne anlama gelir? O noktada teğet doğrusu yataydır. Bu durum genellikle bir yerel maksimum, minimum ya da büküm noktasına işaret eder. Hangisi olduğunu ayırt etmek için ikinci türevin işaretine bakılır.
İkinci türev bana ne söyler? Pozitif değer, eğrinin yukarı doğru bükülduğunu (konveks, yukarı bükey) gösterir. Negatif değer ise eğrinin aşağı doğru büküldüğünü (konkav, aşağı bükey) gösterir.
Ortak Polinom Terimlerinin Kuvvet Kuralı ile Türevleri
Kuvvet kuralı, \(a x^n\) biçimindeki bir terim için türevin \(n a x^{n-1}\) olduğunu söyler. Kuralı iki kez uygulamak ikinci türevi verir. Bir polinom terimlerin toplamı olduğundan, her terimi tek tek türevleyebilirsiniz. Aşağıdaki tabloda \(a\), herhangi bir reel sabit katsayıyı temsil eder.
| Terim | Birinci türev | İkinci türev |
|---|---|---|
| \(a\) (sabit) | \(0\) | \(0\) |
| \(a x\) | \(a\) | \(0\) |
| \(a x^{2}\) | \(2 a x\) | \(2 a\) |
| \(a x^{3}\) | \(3 a x^{2}\) | \(6 a x\) |
| \(a x^{4}\) | \(4 a x^{3}\) | \(12 a x^{2}\) |
Not: Bir sabitin türevi 0'dır, çünkü \(x\) değiştiğinde sabit değişmez. Bu nedenle \(a_0\) katsayısı \(f'(x)\) içinde yer almaz; ancak \(f(x_0)\) değerini ve teğet doğrusunun y-eksenini kesim noktasını etkiler.