Vekalet ücreti hesaplama aracı
Bu hesaplayıcı yalnızca Türkiye için geçerlidir. Mahkemenin kazanan tarafa hükmettiği ya da Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) uyarınca alt sınır sayılan yasal vekalet ücretini tahmin eder. Tutarlar Türk lirası (TL) cinsindendir.
Nasıl kullanılır?
Parasal bir uyuşmazlıkta hükmedilen veya talep edilen tutarı, yani dava değerini girin. Ardından ilgili yılın tarifesindeki ilk dilimin genişliği olan dilim birimini yazın. Tarife her yıl yenilendiği için güncel tabloyu kontrol edin. Son olarak yargılama türüne ait asgari maktu ücreti ve KDV oranını ekleyin; KDV oranı genellikle %20'dir.
Formül nasıl çalışır?
Tarife kademelidir. Dava değeri dilimlere ayrılır ve her dilim kendi oranıyla hesaplanır: %16, %15, %14, %13, %11, %8, %5, %3 ve %2; son dilimin üzerindeki kısım için ise %1. Dilim genişlikleri dilim biriminin 1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8 katıdır. Bu, tarife yapısına dayanan bir yaklaşımdır ve resmî tablo değildir.
$$F = \min\left(V,\ \max\left(F_{\min},\ \sum_i r_i \times b_i\right)\right)$$
Burada \(V\) dava değerini, \(F_{\min}\) asgari ücreti, \(r_i\) \(i\). dilimin oranını, \(b_i\) ise değerin o dilime düşen kısmını gösterir. KDV, sonuca ayrıca eklenir.
Örnek hesaplama
Dava değeri 1.000.000 TL, dilim birimi 200.000 TL ve asgari ücret 10.000 TL olsun.
$$F_{\text{scale}} = 200{,}000 \times 0.16 + 200{,}000 \times 0.15 + 400{,}000 \times 0.14 + 200{,}000 \times 0.13 = 144{,}000$$
144.000 TL'lik ücret asgari ücretin üzerinde, dava değerinin altında olduğu için aynen geçerlidir. %20 KDV ile:
$$F_{\text{gross}} = 144{,}000 \times 1.20 = 172{,}800$$
Sık sorulan sorular
Bu tutar avukatımla anlaştığım ücretle aynı mı? Hayır. Tarifedeki ücret, mahkemenin hükmettiği yasal tutardır ve aynı zamanda ücret sözleşmeleri için alt sınırdır. Avukatınızla anlaştığınız ücret daha yüksek olabilir, ancak tarife alt sınırı belirler.
Küçük davalarda neden yüksek bir yüzde çıkıyor? Oransal hesap daha düşük çıkarsa asgari maktu ücret uygulanır. Bu yüzden küçük alacaklarda etkin oran yüksek görünebilir.
Sonuç hukuki danışmanlık yerine geçer mi? Hayır, yalnızca bir tahmindir. Rakamları güncel AAÜT ve bağlı olduğunuz baro ile doğrulayın.
Hesaplayıcının kullandığı AAÜT dilim ölçeği
Hesaplayıcı, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) tarzında kademeli bir ölçek uygular. Dava değerinin her bir dilimi kendi oranıyla çarpılır ve sonuçlar toplanır. Dilim genişlikleri, girdiğiniz tarife biriminin katları olarak ifade edilir.
| Dilim | Genişlik (× tarife birimi) | Oran | Kümülatif genişlik (× tarife birimi) |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | %16 | 1 |
| 2 | 1 | %15 | 2 |
| 3 | 2 | %14 | 4 |
| 4 | 3 | %13 | 7 |
| 5 | 4 | %11 | 11 |
| 6 | 5 | %8 | 16 |
| 7 | 6 | %5 | 22 |
| 8 | 7 | %3 | 29 |
| 9 | 8 | %2 | 37 |
| 10 | Kalan (37 birimin üzerindeki her şey) | %1 | üst sınır yok |
Önemli: Bu, tarife yapısının bir yaklaşımıdır, resmî bir hesaplama değildir. Tarife periyodik olarak revize edilir ve tutarları ile kuralları yıla, mahkeme türüne ve dava türüne göre farklılık gösterir. Herhangi bir rakama güvenmeden önce, ilgili yıl için yürürlükteki resmî AAÜT'yi ve dava türünüze ilişkin özel hükmü mutlaka kontrol edin.
Senaryo karşılaştırması: dava değerine göre ücretin değişimi
Tüm satırlarda 200.000 TL tarife birimi, 10.000 TL asgari ücret ve %20 KDV kullanılmıştır. Asgari/üst sınır uygulandıktan sonraki ücret \(F=\min(\max(S,\,10{,}000),\,C)\) ile hesaplanır; dolayısıyla dava değerini asla aşamaz. Etkin oran, asgari/üst sınır uygulandıktan sonraki ücretin (KDV hariç) dava değerine bölünmesiyle elde edilir.
| Dava değeri (TL) | Ölçek ücreti S (TL) | Asgari/üst sınır sonrası ücret F (TL) | %20 KDV dahil ücret (TL) | Etkin oran |
|---|---|---|---|---|
| 20.000 | 3.200 | 10.000 (asgari taban uygulanır) | 12.000 | %50,00 |
| 100.000 | 16.000 | 16.000 | 19.200 | %16,00 |
| 500.000 | 76.000 | 76.000 | 91.200 | %15,20 |
| 1.000.000 | 144.000 | 144.000 | 172.800 | %14,40 |
| 5.000.000 | 442.000 | 442.000 | 530.400 | %8,84 |
20.000 TL satırına ilişkin not: Ölçek ücreti (%16 × 20.000 = 3.200), 10.000 TL asgari ücretin altında kaldığı için taban değer ücreti 10.000 TL'ye yükseltir. Bu tutar yine dava değerinin altında olduğundan üst sınır devreye girmez. Üst sınır, ancak asgari ücret dava değerini aşarsa uygulanırdı.
500.000 TL için adım adım kontrol:
$$S = 0.16\cdot 200{,}000 + 0.15\cdot 200{,}000 + 0.14\cdot 100{,}000 = 32{,}000 + 30{,}000 + 14{,}000 = 76{,}000$$
$$\text{Brüt} = 76{,}000 \times 1.20 = 91{,}200$$
5.000.000 TL için adım adım kontrol (200 bin, 200 bin, 400 bin, 600 bin, 800 bin, 1 milyon, 1,2 milyon dilimleri, ardından 8. dilimde kalan 600 bin):
$$S = 32{,}000 + 30{,}000 + 56{,}000 + 78{,}000 + 88{,}000 + 80{,}000 + 60{,}000 + 18{,}000 = 442{,}000$$
$$\text{Brüt} = 442{,}000 \times 1.20 = 530{,}400$$
Daha yüksek dilimler daha düşük oranlar taşıdığı için, dava değeri arttıkça etkin oran düşer.
Terimler sözlüğü
- Vekalet ücreti
- Türkiye'de avukatlık ücreti (kelime anlamıyla "vekâletname ücreti"). Bir avukat ile müvekkil arasında kararlaştırılan ücreti ifade edebileceği gibi, mahkemenin kaybeden tarafa kazanan tarafın avukatına ödemesine hükmettiği yasal ücreti de ifade edebilir.
- AAÜT (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi)
- Hukuki hizmetler için asgari ücretleri ve mahkemece hükmedilen vekalet ücretlerinde kullanılan tutarları belirleyen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi. Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanır, Resmî Gazete'de yayımlanır ve periyodik olarak güncellenir.
- Maktu (sabit) ücret
- Tarifede, talebin değerinden bağımsız olarak sabit bir tutar olarak belirlenen ücret. Örneğin, parasal değeri hesaplanamayan davalarda kullanılır.
- Nispi (orantılı) ücret
- Dava değerinin yüzdesi olarak hesaplanan, genellikle azalan oranlı dilimler halinde uygulanan ücret; bu hesaplayıcı tarafından yaklaşık olarak hesaplanır.
- Tarife birimi
- Bu hesaplayıcının ölçeğin dilimlerini boyutlandırmak için kullandığı TL cinsinden temel tutar. Dilim genişlikleri bunun katlarıdır (1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, ardından kalan). İlgili yıl için resmî tarifedeki rakamı kullanın.
- Dava değeri
- Orantılı ücretin dayandığı, talep veya uyuşmazlığın parasal değeri. Hesaplanan ücret bu değerle sınırlıdır.
- KDV (Katma Değer Vergisi)
- Türkiye'deki katma değer vergisi (KDV). Hukuki hizmetler genellikle KDV'ye tabidir ve ücretin üzerine eklenir. Oran burada bir girdidir; durumunuza uygulanan oranı girin.
- TBB (Türkiye Barolar Birliği)
- Ülkedeki baro birliklerini bir araya getiren ve AAÜT'yi hazırlayan meslek kuruluşu olan Türkiye Barolar Birliği.
Bu, hesaplamanın nasıl işlediğine dair genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir. Belirli bir dava için nitelikli bir avukata veya ilgili baro birliğine danışın.