Hissedilen sıcaklık nedir?
Hissedilen sıcaklık (görünür sıcaklık olarak da bilinir), havanın insan vücuduna gerçekte ne kadar sıcak ya da soğuk hissettirdiğini ifade eder; havanın sıcak olduğunda nemi, soğuk olduğunda ise rüzgârı hesaba katar. Bu hesaplama aracı, ABD Ulusal Hava Servisi'nin (NWS) standardını esas alır ve Fahrenheit derecesi (°F) ile mil/saat (mph) birimleriyle çalışır. Türkiye'de yaygın olarak Santigrat (°C) ve km/saat kullanıldığını unutmayın; bu araç birimleri Fahrenheit ve mph cinsinden ister.
Hangi yöntemi nasıl seçer?
Araç basit ve standart bir karar kuralı uygular: hava sıcaklığı 80°F ve üzerindeyse Sıcaklık İndeksi'ni kullanır (sıcak havalarda en belirleyici etken nemdir); sıcaklık 50°F ve altındaysa ve rüzgâr 3 mph'yi aşıyorsa Rüzgâr Soğuması'nı kullanır (soğuk havalarda en belirleyici etken rüzgârdır); bunların dışındaki durumlarda ise hissedilen değer, gerçek sıcaklığa eşittir.
Formüllerin açıklaması
Sıcaklık İndeksi, sıcaklık (\(T\)) ile bağıl nem (\(R\)) değerlerinin polinomsal bir uyarlaması olan Rothfusz regresyonunu kullanır; çok kuru (R < %13) veya çok nemli (R > %85) koşullar için küçük düzeltme terimleri içerir.
$$\begin{gathered} \text{HI} = -42.379 + 2.04901523\,T + 10.14333127\,R - 0.22475541\,T R \\ -\,0.00683783\,T^2 - 0.05481717\,R^2 + 0.00122874\,T^2 R \\ +\,0.00085282\,T R^2 - 0.00000199\,T^2 R^2 \\[1.4em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} T &= \text{Temperature (°F)} \\ R &= \text{Humidity (\%)} \end{aligned} \right. \end{gathered}$$Rüzgâr Soğuması formülü ise sıcaklığı, 0,16 üssüyle yükseltilen rüzgâr hızıyla birleştirerek açıkta kalan ciltten kaynaklanan ısı kaybını modeller.
$$\begin{gathered} \text{WC} = 35.74 + 0.6215\,T - 35.75\,V^{0.16} + 0.4275\,T\,V^{0.16} \\[1.4em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} T &= \text{Temperature (°F)} \\ V &= \text{Wind Speed (mph)} \end{aligned} \right. \end{gathered}$$
Çözümlü örnek
90°F sıcaklık ve %70 bağıl nemde Rothfusz regresyonu yaklaşık 105,9°F sonucunu verir — yüksek nem, vücudun terleyerek serinleme yeteneğini yavaşlattığından bu değer termometre okumasından gözle görülür biçimde daha yüksektir. 15 mph rüzgârın estiği 30°F'lik bir günde ise Rüzgâr Soğuması formülü yaklaşık 19°F verir; yani hava, gerçek sıcaklıktan kabaca 11 derece daha soğuk hissedilir.
Sık Sorulan Sorular
Nem neden daha sıcak hissettirir? Nemli havada ter daha yavaş buharlaşır ve bu da vücudun başlıca serinleme mekanizmasını zayıflatır; böylece etkin sıcaklık yükselir.
Rüzgâr neden yalnızca soğukta dikkate alınır? Rüzgâr, cildin hemen üzerindeki ince sıcak hava tabakasını süpürerek ısı kaybını hızlandırır. Bu etki, rüzgâr soğumasının temelini oluşturur ve yalnızca düşük sıcaklıklarda anlamlıdır.
Hava ılıman olduğunda ne olur? 50°F ile 80°F arasında (ya da rüzgâr çok hafifken) iki etki de belirgin değildir; bu nedenle hissedilen sıcaklık, gerçek sıcaklıkla aynı bildirilir.
