Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Enjeksiyon Kalıplama Maliyet Hesaplayıcı, Birleşik Krallık'ta enjeksiyonla üretilen bir plastik parçanın parça başına üretim maliyetini tahmin eder. Seri üretimdeki en büyük iki maliyet kalemini bir araya getirir: harcanan plastik hammadde ve her baskı (shot) için kullanılan makine süresi. Resmî teklif almadan önce hızlı ve savunulabilir bir parça başı maliyet rakamına ihtiyaç duyan ürün tasarımcıları, satın almacılar ve kalıpçılar için tasarlanmıştır. Hesap Birleşik Krallık koşullarına ve sterlin (£) cinsinden fiyatlara göre kurgulanmıştır; Türkiye'de çalışıyorsanız aynı formülü TL cinsinden hammadde fiyatı ve makine saat ücretiyle de kullanabilirsiniz — mantık aynıdır, yalnızca para birimi ve piyasa rayiçleri değişir.
Formülün açıklaması
Parça başına toplam maliyet, hammadde maliyeti ile makine maliyetinin toplamıdır:
$$\text{Cost} = \frac{W}{1000}\times P \times \left(1 + \frac{s}{100}\right) + \frac{(t/3600)\times R}{n}$$Burada \(W\) = gram cinsinden parça ağırlığı, \(P\) = £/kg cinsinden hammadde fiyatı, \(s\) = % cinsinden fire oranı, \(t\) = saniye cinsinden çevrim süresi, \(R\) = £/saat cinsinden makine saat ücreti ve \(n\) = kalıptaki göz sayısıdır. Ağırlığın 1000'e bölünmesi gramı kilograma, çevrim süresinin 3600'e bölünmesi ise saniyeyi saate çevirir. Tek bir çevrimde \(n\) adet parça üretildiği için makine maliyeti tüm gözlere paylaştırılır.
Nasıl kullanılır?
Baskıdaki parça ağırlığını, kullandığınız hammaddenin fiyatını, makinenin çevrim süresini, kalıpçınızın verdiği saatlik makine ücretini, kalıptaki göz sayısını ve öngördüğünüz fire payını girin. Hesaplayıcı size hammadde maliyetini, makine maliyetini ve bunların toplamı olan parça başı maliyeti verir.
Örnek hesap
£2,50/kg fiyatlı hammaddeden üretilen 50 g'lık bir parça için; %5 fire, 30 sn çevrim süresi, £40/saat makine ücreti ve tek gözlü kalıp varsayalım:
$$C_{mat} = \frac{50}{1000}\times 2.5 \times 1.05 = 0.1313$$$$C_{mach} = \frac{(30/3600)\times 40}{1} = 0.3333$$$$C_{total} = 0.1313 + 0.3333 = 0.4646$$Yani tahmini maliyet parça başına yaklaşık £0,46'dır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kalıp yatırımı bu hesaba dâhil mi? Hayır. Bu model yalnızca değişken parça maliyetini kapsar. Kalıp bedelini öngördüğünüz üretim adedine bölerek ayrıca amorti edin ve sonucun üzerine ekleyin.
Hangi makine saat ücretini girmeliyim? Kalıpçınızın uyguladığı her şey dâhil saatlik ücreti kullanın; bu ücret genellikle gereken pres tonajına göre işçilik, enerji ve genel giderleri içinde barındırır.
Göz sayısı maliyeti nasıl etkiler? Göz sayısı arttıkça aynı makine süresi her çevrimde daha çok parçaya dağılır ve parça başı makine maliyeti düşer; hammadde maliyeti ise parça başına değişmez.