Optik Yoğunluk Hesaplama Aracı

Hesaplamaya Girin

Geçen Işık Şiddeti (I)

Gelen Işık Şiddeti (I₀)

Sonuç

Optik Yoğunluk (Absorbans)

1

OD (birimsiz)

Geçirgenlik (T)	0,1
Geçirgenlik (%)	10%

Optik Yoğunluk Nedir?

Absorbans olarak da bilinen optik yoğunluk (OD), bir numunenin içinden geçen ışığı ne kadar engellediğini ya da zayıflattığını ölçer. Geçen ışık şiddetinin (I) gelen ışık şiddetine (I₀) oranından logaritmik olarak tanımlanır. Yüksek bir OD değeri, ışığın daha fazla emildiği veya saçıldığı, dolayısıyla geçen ışığın daha az olduğu anlamına gelir. Ölçek logaritmik olduğundan, OD değeri 1 olduğunda ışığın %10'u, OD 2'de %1'i ve OD 3'te yalnızca %0,1'i numuneden geçer.

Optik yoğunluk, ışın geçerken numunenin ne kadar ışık soğurduğunu ölçer.

Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

Gelen ışık şiddetini (I₀) — yani numuneye giren ışığı — ve geçen ışık şiddetini (I) — yani numuneden çıktıktan sonra ölçülen ışığı — girin. Araç, optik yoğunluğu hem kesir hem de yüzde olarak geçirgenlikle birlikte size sunar. Tutarlı olduğu sürece istediğiniz şiddet birimini kullanabilirsiniz (örneğin sayım, watt veya dedektör okumaları); önemli olan yalnızca orandır.

Formülün Açıklaması

Temel denklem şudur: $$\text{OD} = -\log_{10}\left(\frac{\text{Transmitted Intensity }(I)}{\text{Incident Intensity }(I_0)}\right)$$ I/I₀ oranı, 0 ile 1 arasında bir değer olan geçirgenlik T'dir. Bu kesrin 10 tabanına göre negatif logaritması alındığında, sonuç spektrofotometride kullanılan toplanabilir ve birimsiz OD ölçeğine dönüşür. Geçirgenlik \(T = 10^{-\text{OD}}\) formülüyle geri elde edilebilir; yüzde geçirgenlik ise basitçe \(T \times 100\) ile bulunur.

Geçen oran I/I0 1'e yaklaştıkça optik yoğunluk 0'a doğru düşer.

Örnek Hesaplama

Diyelim ki I₀ = 100 şiddetindeki bir ışık demeti, bir numuneden geçtikten sonra dedektörde I = 10 olarak okunsun. Bu durumda geçirgenlik \(10/100 = 0{,}1\), yani %10'dur. Optik yoğunluk ise $$\text{OD} = -\log_{10}(0{,}1) = -(-1) = 1{,}0$$ olur. Yani numunenin optik yoğunluğu 1,0'dır ve gelen ışığın onda birini geçirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Optik yoğunluk absorbansla aynı şey midir? Çoğu laboratuvar ortamında evet — OD ve absorbans birbirinin yerine kullanılır, aynı formülü ve birimleri paylaşır.

Negatif OD ne anlama gelir? Negatif bir OD, geçen ışık şiddetinin gelen ışık şiddetinden daha fazla olduğu (\(I > I_0\)) durumlarda ortaya çıkar; bu genellikle saçılma, floresans veya kör/referans okuma hatası nedeniyle olur.

OD'nin birimi nedir? Optik yoğunluk birimsizdir, çünkü benzer büyüklüklerin bir oranının logaritmasıdır.