Zayıf Baz pH Hesaplama Aracı

Hesaplamaya Girin

Baz iyonlaşma sabiti (Kb)

Başlangıç baz derişimi (mol/L)

Sonuç

Çözelti pH'ı

11,13

bazik çözelti (pH > 7)

Hidroksit derişimi [OH⁻]	0,001342 mol/L
pOH	2,87
pH	11,13

Bu hesaplayıcı ne işe yarar?

Zayıf Baz pH Hesaplama aracı; bir zayıf baz çözeltisinin baz iyonlaşma sabitini (Kb) ve başlangıç molar derişimini (C) bildiğinizde çözeltinin pH, pOH ve hidroksit iyonu derişimini tahmin eder. Amonyak, metilamin ve piridin gibi zayıf bazlar suda yalnızca kısmen iyonlaşır; bu yüzden çözeltinin gerçekte ne kadar bazik olduğunu bulmak için basit bir denge ifadesine ihtiyaç duyulur.

Nasıl kullanılır?

Bazın Kb değerini (örneğin amonyak için \(1{,}8\times10^{-5}\)) ve litre başına mol cinsinden başlangıç derişimini girin. Hesaplayıcı size hidroksit derişimini \([\text{OH}^-]\), pOH değerini ve son pH değerini verir. Tüm sonuçlar, suyun iyonlaşma sabitinin \(\text{pH} + \text{pOH} = 14\) ilişkisini verdiği 25 °C sıcaklığı için geçerlidir.

Formülün açıklaması

\(\text{B} + \text{H}_2\text{O} \rightleftharpoons \text{BH}^+ + \text{OH}^-\) tepkimesini veren bir B zayıf bazı için denge sabiti \(\text{Kb} = \frac{[\text{BH}^+][\text{OH}^-]}{[\text{B}]}\) şeklindedir. İyonlaşma küçük olduğunda \([\text{BH}^+] \approx [\text{OH}^-] = x\) ve \([\text{B}] \approx C\) olur; bu da \(\text{Kb} \approx \frac{x^2}{C}\) eşitliğini verir. \(x\) için çözüldüğünde karekök yaklaşımı \([\text{OH}^-] = \sqrt{\text{Kb}\cdot C}\) elde edilir. Ardından pOH ve pH şöyle bulunur:

$$\text{pOH} = -\log[\text{OH}^-] \qquad \text{pH} = 14 - \text{pOH}$$

Zayıf bir baz, ölçeğin bazik bölgesinde 7'nin üzerinde bir pH verir.

Kb ve derişimden [OH⁻], pOH ve son olarak pH'a giden hesaplama yolu.

Çözümlü örnek

0,1 M amonyak ve \(\text{Kb} = 1{,}8\times10^{-5}\) için:

$$[\text{OH}^-] = \sqrt{1{,}8\times10^{-5} \times 0{,}1} = \sqrt{1{,}8\times10^{-6}} \approx 1{,}342\times10^{-3}\ \text{mol/L}$$

\(\text{pOH} = -\log(1{,}342\times10^{-3}) \approx 2{,}87\) olduğundan \(\text{pH} = 14 - 2{,}87 \approx 11{,}13\) çıkar — yani orta derecede bazik bir çözelti.

Sıkça sorulan sorular

Bu yaklaşım ne zaman doğru sonuç verir? Baz zayıf olduğunda ve derişim çok düşük olmadığında, yani \(x\) değeri \(C\)'den çok küçük kaldığında (genellikle ~%5'in altında) güvenilirdir.

Kb yerine Ka kullanabilir miyim? \(\text{Kb} = \frac{\text{Kw}}{\text{Ka}} = \frac{1{,}0\times10^{-14}}{\text{Ka}}\) dönüşümünü yapın ve elde ettiğiniz Kb değerini buraya girin.

pH neden 7'den büyük çıkıyor? Bazlar fazladan hidroksit iyonu üretir; bu da pOH değerini düşürerek pH'ı nötr değeri olan 7'nin üzerine çıkarır.