Yağış Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
Bu Yağış Hesaplama aracı, bir yağış sırasında bir yüzeyden ne kadar su toplayabileceğinizi tahmin eder. Yalnızca iki değer girersiniz — milimetre (mm) cinsinden yağış miktarı ve metrekare (m²) cinsinden toplama alanı — araç da size toplanan su hacmini metreküp (m³) olarak, ayrıca litre karşılığıyla birlikte verir. Metrik (SI) birim sistemini kullandığı için yağışın milimetre olarak ölçüldüğü her yerde çalışır; bu da Amerika Birleşik Devletleri dışındaki dünyanın büyük bölümü demektir. Türkiye'de de yağış değerleri milimetre cinsinden verildiği için araç doğrudan kullanılabilir.
Girilecek Değerler
- Yağış Miktarı (mm): Bir meteoroloji istasyonu, hava tahmini veya yağmur ölçer tarafından bildirilen yağışın derinliği. 1 milimetre yağış, her metrekareye 1 litre suyun düşmesi anlamına gelir.
- Toplama Alanı (m²): Yağmuru toplayan yüzeyin düz (yatay) alanı — örneğin bir çatı tabanı, beton bir avlu ya da bir tarla. Eğimli yüzey alanını değil, yatay (kuş bakışı) izdüşüm alanını kullanın.
Formül
Hesaplama aracı basit ve kesin bir bağıntı uygular:
$$\text{Hacim (m}^3\text{)} = \frac{\text{Yağış (mm)} \times \text{Alan (m}^2\text{)}}{1000}$$
1000'e bölme işlemi milimetreyi metreye dönüştürür; böylece birimler metreküp olacak şekilde örtüşür. Sonucu litre cinsinden ifade etmek için araç hacmi 1000 ile çarpar:
$$\text{Litre} = \text{Hacim (m}^3\text{)} \times 1000 = \text{Yağış (mm)} \times \text{Alan (m}^2\text{)}$$
Yani kafadan yapabileceğiniz pratik bir kestirme yöntem var: litre cinsinden su miktarı, mm cinsinden yağış ile m² cinsinden alanın çarpımına eşittir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki taban alanı 80 m² olan bir çatıya 25 mm yağış düştü.
- $$\text{Hacim} = \frac{25 \times 80}{1000} = \frac{2000}{1000} = \textbf{2 m}^3$$
- $$\text{Litre} = 2 \times 1000 = \textbf{2000 litre}$$
Yani tek bir 25 mm'lik sağanak, bu çatıdan 2.000 litrelik bir depoyu doldurabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hesaplama kayıpları dikkate alıyor mu? Hayır. Araç teorik en yüksek değeri verir. Gerçekte buharlaşma, sıçrama, ilk yıkama (first-flush) atımı ve oluk taşması gerçek toplama miktarını düşürür. Bu yüzden gerçekçi bir sonuç için sonucu bir akış katsayısıyla çarpın (iyi durumdaki bir çatı için tipik olarak 0,8–0,9).
Yağışı yalnızca santimetre veya inç olarak biliyorsam ne yapmalıyım? Önce dönüştürün: 1 cm = 10 mm ve 1 inç = 25,4 mm. Dönüştürülmüş milimetre değerini girin.
Eğimli çatı alanını mı kullanmalıyım? Hayır — yatay taban alanını (tam tepeden bakıldığında görünen alanı) kullanın. Yağmur dikey olarak düştüğü için eğim, toplanan su miktarını artırmaz.
