Công Cụ Tính Lượng Nước Mưa

Công Cụ Tính Lượng Nước Mưa

#2 · Thời tiết và Khí hậu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

V=Lượng Mưa (mm)×Diện Tích Hứng Nước (m2)1000V = \frac{\text{Lượng Mưa (mm)} \times {{\text{Diện Tích Hứng Nước (m}^2\text{)}}}}{1000}

Ví dụ

V=10×1001000=1V = \frac{10 \times 100}{1000} = 1
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Tổng Thể Tích Nước Mưa
1 m³
1.000 L
Lượng Mưa Đã Nhập 10 mm
Diện Tích Hứng Nước Đã Nhập 100 m²
Thể Tích Tính Được 1 m³
Số Lít Tính Được 1.000 L
Hệ số dòng chảy 0,90
Lượng nước thu được (sau tổn thất dòng chảy) 900 L
Lượng nước thu được (gallon Mỹ) 237,75 gal

Báo lỗi nội dung trang này

Công Cụ Tính Lượng Nước Mưa Dùng Để Làm Gì

Công cụ này giúp bạn ước tính lượng nước có thể thu được từ một bề mặt trong một trận mưa. Bạn chỉ cần nhập hai giá trị — lượng mưa tính bằng milimét (mm) và diện tích hứng nước tính bằng mét vuông (m²) — và công cụ sẽ trả về thể tích nước thu được tính bằng mét khối (m³), kèm theo thể tích tương đương tính bằng lít. Công cụ sử dụng hệ đơn vị mét (SI), nên có thể dùng ở bất kỳ nơi nào báo cáo lượng mưa theo milimét — tức là hầu hết các quốc gia trên thế giới, trừ Hoa Kỳ (vốn quen dùng inch). Vì Việt Nam dùng hệ mét, công cụ này hoàn toàn phù hợp với điều kiện trong nước.

Mưa rơi trên mái dốc chảy vào bể thu nước
Nước mưa rơi xuống khu vực hứng nước được dẫn vào bể chứa.

Giải Thích Các Thông Số Nhập Vào

  • Lượng Mưa (mm): Độ cao của lớp nước mưa rơi xuống, theo số liệu từ trạm khí tượng, bản tin dự báo hoặc dụng cụ đo mưa. Một milimét mưa nghĩa là cứ mỗi mét vuông sẽ hứng được một lít nước.
  • Diện Tích Hứng Nước (m²): Diện tích mặt bằng (nhìn từ trên xuống) của bề mặt hứng nước — ví dụ như hình chiếu của mái nhà, sân lát gạch, hay một thửa ruộng. Hãy dùng diện tích chiếu theo phương ngang, không phải diện tích mặt nghiêng của mái.

Công Thức Tính

Công cụ áp dụng một công thức đơn giản và chính xác:

$$V = \frac{\text{Lượng mưa (mm)} \times \text{Diện tích (m}^2\text{)}}{1000}$$

Phép chia cho 1000 dùng để đổi milimét sang mét, giúp các đơn vị khớp nhau và cho kết quả là mét khối. Để chuyển kết quả sang lít, công cụ nhân thể tích với 1000:

$$\text{Lít} = V \text{ (m}^3\text{)} \times 1000 = \text{Lượng mưa (mm)} \times \text{Diện tích (m}^2\text{)}$$

Từ đây có một mẹo tính nhẩm cực nhanh: số lít nước bằng lượng mưa (mm) nhân với diện tích (m²).

Quảng cáo
Sơ đồ thể hiện lượng mưa nhân diện tích hứng nước bằng thể tích thu được
Thể tích bằng lượng mưa nhân với diện tích hứng nước.

Tổng thể tích là toàn bộ lượng mưa rơi trên diện tích. Một phần bắn ra, bay hơi hoặc thấm, nên lượng nước thu được = tổng × hệ số dòng chảy. 1 inch mưa trên 1 ft² vào khoảng 0,623 gallon Mỹ.

Ví Dụ Cụ Thể

Giả sử có 25 mm mưa rơi xuống một mái nhà có diện tích hình chiếu là 80 m².

  • Thể tích \(= (25 \times 80) \div 1000 = 2000 \div 1000 =\) 2 m³
  • Lít \(= 2 \times 1000 =\) 2000 lít

Như vậy, chỉ một trận mưa 25 mm cũng đủ làm đầy một bồn chứa 2.000 lít từ mái nhà đó.

Hệ số Dòng chảy theo Loại Bề mặt

Máy tính cơ bản tính toán khối lượng mưa lý thuyết rơi trên một vùng chứa nước. Trong thực tế, bạn không bao giờ thu hết được: một số nước bốc thoát từ mái nhà ấm, một số thẩm thấu vào vật liệu xốp, một số bị mất trong máng xối, ống dẫn nước và bộ chuyển hướng lần xả đầu tiên, và một số vượt quá máng xối trong mưa lớn. Các kỹ sư tính đến điều này bằng một hệ số dòng chảy (hoặc hệ số hiệu quả tập hợp) không có chiều \(C\), được áp dụng như một bộ nhân đơn giản.

Các phạm vi dưới đây là các quy tắc thực tiễn được sử dụng rộng rãi để thu hoạch nước mưa và thiết kế thoát nước tại các khu vực nhỏ. Đây không phải là một tiêu chuẩn quốc gia duy nhất — các mã thiết kế khác nhau (ví dụ: hướng dẫn thu hoạch nước mưa quốc gia ở Úc, Ấn Độ, Đức hoặc Hoa Kỳ) công bố các giá trị khác nhau một chút, vì vậy hãy kiểm tra mã áp dụng nơi bạn xây dựng.

Loại bề mặt Điển hình \(C\) Ghi chú về tổn thất
Mái nhà kim loại / tôn sóng thép 0.90 – 0.95 Bề mặt mịn nhất và hoạt động tốt nhất; gần như không hấp thụ. Tổn thất chủ yếu là chuyển hướng xả đầu tiên và tràn máng xối trong mưa lớn.
Mái nhà bê tông hoặc ngói sét 0.80 – 0.90 Ngói không men hấp thụ nước cho đến khi bão hoà, vì vậy các cơn mưa ngắn mang lại ít hơn. Các mối nối bẫy mảnh vỡ; sự phát triển của rêu thấp hơn \(C\) theo thời gian.
Mái nhà ố-phốp / sỏi nhựa đường 0.80 – 0.85 Bề mặt hạt thô giữ lại một lớp nước mỏng. Sự rụng grit có nghĩa là bộ chuyển hướng xả đầu tiên được khuyến nghị mạnh mẽ trước khi lưu trữ.
Mái nhà xanh / mái nhà có thực vật 0.25 – 0.50 Chất nền lưu trữ một phần lớn của mỗi sự kiện theo thiết kế. Cao độ thay đổi: gần 0 cho các cơn mưa nhỏ trên chất nền khô, cao hơn khi bão hoà.
Lối đi bộ bê tông / sân phong tỏa 0.80 – 0.90 Hiệu quả nhưng nước ở mức mặt đất bắt bụi, dầu và vật chất hữu cơ — coi như không thể uống được trừ khi lọc đúng cách.
Sỏi hoặc đất nén chặt 0.40 – 0.60 Thấm tổn thất đáng kể vào các khoảng trống; phụ thuộc nhiều vào độ ẩm của bề mặt và độ dốc.
Mặt đất trơn / cỏ 0.10 – 0.30 Hầu hết lượng mưa thẩm thấu hoặc được cây cỏ hấp thụ. Dòng chảy tăng lên mạnh mẽ khi đất bão hoà hoặc nếu đất nặng sét.

Công thức thu tập được điều chỉnh là:

$$V = \frac{R \times A \times C}{1000}$$

trong đó \(R\) là độ sâu mưa tính bằng milimét, \(A\) là diện tích vùng chứa nước theo phương ngang (kế hoạch) tính bằng mét vuông, \(C\) là hệ số dòng chảy, và \(V\) là khối lượng tập hợp được tính bằng mét khối. Sử dụng diện tích kế hoạch — dấu chân nhìn từ trên xuống — không phải diện tích bề mặt dốc, vì mưa rơi thẳng đứng.

Ví dụ được áp dụng

Một sự kiện mưa 25 mm rơi trên một mái nhà tôn 100 m² với \(C = 0.90\).

Khối lượng lý thuyết (những gì máy tính trả về):

$$V = \frac{25 \times 100}{1000} = 2.5\ \text{m}^3 = 2{,}500\ \text{L}$$

Vì vậy, lượng bắt được thô là 2.5 m³. Áp dụng hệ số:

$$V = \frac{25 \times 100 \times 0.90}{1000} = 2.25\ \text{m}^3 = 2{,}250\ \text{L}$$

Khoảng 250 L bị mất do xả đầu tiên, làm ướt và tràn. Một cách thực tế để sử dụng điều này: kích thước bồn chứa của bạn từ hình được điều chỉnh, và kích thước máng xối và tràn của bạn từ cái lý thuyết.

Quảng cáo

Chuyển đổi Đơn vị Mưa, Diện tích và Khối lượng

Lượng mưa được báo cáo bằng milimét ở hầu hết các nước trên thế giới và bằng inch ở Hoa Kỳ; các vùng chứa nước có đơn vị feet vuông, yard vuông, mẫu Anh hoặc hectare. Chuyển đổi tất cả thành milimét và mét vuông trước khi sử dụng \(V = R \times A / 1000\). Các yếu tố được đánh dấu chính xác được xác định bằng thỏa thuận quốc tế; phần còn lại được làm tròn để sử dụng thực tế.

Độ sâu mưa

Chuyển đổi Hệ số Chính xác hoặc làm tròn
1 inch 25.4 mm Chính xác (theo định nghĩa của inch quốc tế)
1 centimet 10 mm Chính xác
1 mm 0.03937 in Làm tròn (chính xác 1 ÷ 25.4)

Diện tích vùng chứa nước

Chuyển đổi Hệ số Chính xác hoặc làm tròn
1 foot vuông 0.092903 m² Làm tròn (giá trị chính xác 0.09290304 m²)
1 yard vuông 0.836127 m² Làm tròn (giá trị chính xác 0.83612736 m²)
1 acre 4,046.86 m² Làm tròn (giá trị chính xác 4,046.8564224 m²)
1 hectare 10,000 m² Chính xác

Khối lượng

Chuyển đổi Hệ số Chính xác hoặc làm tròn
1 mét khối 1,000 lít Chính xác
1 mét khối 264.172 gallon lỏng Mỹ Làm tròn (1 gallon Mỹ = 3.785411784 L, chính xác)
1 mét khối 219.969 gallon hoàng gia (Anh) Làm tròn (1 gallon hoàng gia = 4.54609 L, chính xác)

Lưu ý rằng gallon lỏng Mỹ và gallon hoàng gia khác nhau khoảng 20%, vì vậy hãy luôn nêu rõ ý của bạn — một bồn chứa được trích dẫn là "500 gallon" chứa 1,893 L ở Mỹ và 2,273 L ở Anh.

Lối tắt mưa trên diện tích

Quy tắc Kết quả Chính xác hoặc làm tròn
1 mm mưa trên 1 m² 1 lít (0.001 m³) Chính xác — lối tắt tinh thần hữu ích nhất
1 mm mưa trên 1 hectare 10 m³ (10,000 L) Chính xác
1 inch mưa trên 1 ft² 0.6234 gallon Mỹ (2.3597 L) Làm tròn
1 inch mưa trên 1,000 ft² 623.4 gallon Mỹ Làm tròn

Đặc tính 1 mm · 1 m² = 1 L là lý do tại sao máy tính chia cho 1,000: milimét nhân với mét vuông cho đơn vị lít trực tiếp, và chia cho 1,000 chuyển đổi lít thành mét khối.

Khối lượng Thu tập Trên Các Kịch bản Phổ biến

Mỗi hàng dưới đây được tính toán trực tiếp từ \(V = R \times A / 1000\), không có lối tắt làm tròn. Cột cuối cùng áp dụng hệ số dòng chảy đại diện \(C = 0.85\) — một giá trị giữa hợp lý cho mái nhà lát gạch hoặc lợp sạch — để cho thấy sự khác biệt giữa những gì rơi và những gì bạn có thể lưu trữ một cách thực tế.

Kịch bản Mưa (mm) Diện tích vùng chứa nước (m²) Khối lượng lý thuyết Khối lượng thực tế tại \(C = 0.85\)
Mưa nhẹ trên mái nhà kho vườn 5 50 0.25 m³ (250 L) 0.2125 m³ (212.5 L)
Ngày mưa vừa phải trên mái nhà nhỏ 25 80 2 m³ (2,000 L) 1.7 m³ (1,700 L)
Cơn bão nặng trên mái nhà gia đình 50 150 7.5 m³ (7,500 L) 6.375 m³ (6,375 L)
Mưa ngắn trên mái nhà kho 10 1,000 10 m³ (10,000 L) 8.5 m³ (8,500 L)
Cơn mưa lớn ngày mùa gió trên mái nhà lớn 100 200 20 m³ (20,000 L) 17 m³ (17,000 L)
Mưa trên một hectare cánh đồng 20 10,000 200 m³ (200,000 L) 170 m³ (170,000 L)

Cách tính các hàng

Cơn bão nặng trên mái nhà 150 m²:

$$V = \frac{50 \times 150}{1000} = \frac{7500}{1000} = 7.5\ \text{m}^3$$

và với hệ số được áp dụng, \(7.5 \times 0.85 = 6.375\) m³.

Một hectare cánh đồng dưới 20 mm mưa:

$$V = \frac{20 \times 10000}{1000} = \frac{200000}{1000} = 200\ \text{m}^3$$

Đọc kết quả

  1. Mối quan hệ hoàn toàn tuyến tính trong cả hai đầu vào. Tăng gấp đôi lượng mưa hoặc tăng gấp đôi diện tích làm tăng gấp đôi khối lượng, vì vậy bạn có thể chia tỷ lệ bất kỳ hàng nào bằng tinh thần: 50 mm trên 300 m² chỉ đơn giản là gấp đôi hàng 150 m², hoặc 15 m³.
  2. Diện tích chiếm ưu thế so với độ sâu đối với các trang web lớn. Một cơn mưa 10 mm trên mái nhà kho mang lại nhiều nước hơn một cơn bão 50 mm trên mái nhà gia đình — 10 m³ so với 7.5 m³ — vì diện tích vùng chứa nước kho gần như lớn gấp bảy lần.
  3. Các sự kiện nhỏ ít quan trọng hơn ngoại hình của chúng. Một cơn mưa 5 mm trên một kho sản xuất khoảng 250 L lý thuyết, nhưng chuyển hướng xả đầu tiên và làm ướt bề mặt có thể tiêu thụ một phần lớn của điều đó, vì vậy các sự kiện rất nhẹ thường góp phần gần như không có gì để lưu trữ.
  4. Các sự kiện đỉnh điểm kích thước tràn, không phải bồn chứa. Hàng mùa gió 100 mm cho thấy 20,000 L đến trên một mái nhà trong một ngày. Nếu bồn chứa của bạn nhỏ hơn điều đó, máng xối, ống dẫn nước và lối tràn phải có khả năng mang phần thừa đi một cách an toàn — thoát nước quá nhỏ là nguyên nhân phổ biến của thiệt hại nước.
  5. Các con số quy mô trường rộng lớn nhưng lan tỏa. 200 m³ trên một hectare chỉ trở thành nước có thể sử dụng được nếu có một ao, sông nước nông hoặc đập để bắt nó; trên mặt đất trơn hệ số hiệu quả gần hơn với 0.1–0.3, không phải 0.85.

Ghi chú thực tế

Sử dụng diện tích kế hoạch (dấu chân) của mái nhà, không phải bề mặt dốc, và thêm bất kỳ diện tích nào thoát nước vào cùng một hệ thống máng xối. Nếu bạn đang định kích thước bồn chứa lưu trữ, hãy dựa trên lượng mưa hàng tháng điển hình và nhu cầu hàng ngày của bạn thay vì chỉ một cơn bão — một bồn chứa được định kích thước cho một sự kiện lớn sẽ nằm trống suốt phần lớn năm trong khí hậu mùa khô. Các hình số mưa cũng thay đổi rất lớn theo vị trí, vì vậy hãy sử dụng hồ sơ khí tượng học địa phương thay vì trung bình toàn cầu.

Đây là thông tin quy hoạch chung. Nước mưa thu hoạch không tự động an toàn để uống: khả năng uống được phụ thuộc vào vật liệu mái nhà, lọc, khử trùng và quy định địa phương, và nhiều khu vực hạn chế hoặc cấp phép cho việc thu hoạch nước mưa. Tham khảo ý kiến các cơ quan địa phương và chuyên gia có đủ tiêu chuẩn trước khi thiết kế một hệ thống có thể uống được hoặc quy mô lớn.

Câu Hỏi Thường Gặp

Công cụ có tính đến lượng thất thoát không? Không. Kết quả là mức tối đa về lý thuyết. Trên thực tế, bốc hơi, nước bắn tóe, lượng nước xả bỏ ban đầu (first-flush) và tràn máng xối sẽ làm giảm lượng nước thu được. Vì vậy, hãy nhân kết quả với một hệ số dòng chảy (thường khoảng 0,8–0,9 đối với mái nhà tốt) để có con số sát thực tế hơn.

Nếu tôi chỉ biết lượng mưa theo centimét hoặc inch thì sao? Hãy đổi đơn vị trước: 1 cm = 10 mm và 1 inch = 25,4 mm. Sau đó nhập giá trị đã quy đổi sang milimét.

Tôi có nên dùng diện tích mặt nghiêng của mái không? Không — hãy dùng diện tích hình chiếu theo phương ngang (diện tích nhìn từ trên thẳng xuống). Độ dốc của mái không làm tăng lượng mưa hứng được, vì mưa rơi theo phương thẳng đứng.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Thời tiết và Khí hậu

Xem tất cả máy tính Thời tiết và Khí hậu