Reaksiyon Bölümü Nedir?
Reaksiyon bölümü Q, bir tepkimedeki ürünler ile tepkenlerin herhangi bir anda — yalnızca dengede değil — birbirine göre miktarlarını ifade eder. Genel tersinir tepkime aA + bB ⇌ cC + dD için Q, denge sabiti K ile tam olarak aynı şekilde hesaplanır; tek fark, dengede olmayan anlık derişimlerin kullanılmasıdır.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Denkleştirilmiş tepkimedeki her türün molar derişimini (\([A]\), \([B]\), \([C]\), \([D]\)) ve stokiyometrik katsayısını (\(a\), \(b\), \(c\), \(d\)) girin. Araç her derişimi kendi katsayısının kuvvetine yükseltir, ürün terimlerini çarpar ve tepken terimlerinin çarpımına böler. Tepkimenizde bulunmayan bir tür varsa, ilgili terimi 1'e eşitlemek için derişimini ve katsayısını ona göre ayarlayın (örneğin derişim 1, katsayı 0).
Formülün Açıklaması
$$Q = \dfrac{[C]^c\,[D]^d}{[A]^a\,[B]^b}$$ Üsler doğrudan denkleştirilmiş kimyasal denklemden gelir. Q'nun denge sabiti K ile karşılaştırılması tepkimenin yönünü öngörür: Q < K ise tepkime ileri yönde (ürünlere doğru) ilerler; Q > K ise geri yönde ilerler; Q = K ise sistem dengededir.
Çözümlü Örnek
N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃ tepkimesi için [N₂] = 0,5 M, [H₂] = 2 M ve [NH₃] = 1 M olsun. Bu durumda $$Q = \frac{1^2}{0{,}5^1 \times 2^3} = \frac{1}{0{,}5 \times 8} = \frac{1}{4} = 0{,}25$$ olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Q ile K aynı mıdır? İkisi de aynı ifadeyi kullanır, ancak K yalnızca dengede geçerliyken Q herhangi bir anda geçerlidir.
Q'nun birimi nedir? Aktivitelerden hesaplandığında Q boyutsuz kabul edilir; burada da birimsiz bir sayı olarak verilir.
Saf katı veya sıvıları nasıl ele alırım? Bunların aktivitesi 1'dir; bu nedenle ilgili terimlerine 1 değeri vererek hesap dışında bırakın.
