Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Tarif Miktarı Hesaplama, bir tarifi tam olarak sofradaki kişi sayısına göre yeniden ölçeklendirir. Tarifler sabit bir porsiyon sayısı düşünülerek yazılır; oysa mutfakta durum çoğu zaman farklıdır: kimi gün iki kişilik, kimi gün kalabalık bir aile sofrası için pişirirsiniz. Bu araç, her malzemeyi tek bir katsayıyla çarparak oranları bozmaz; böylece tarifin lezzeti ve kıvamı ilk halindeki gibi kalır.
Nasıl Kullanılır?
Malzemenin tarifte yazan miktarını, tarifin kaç porsiyon için hazırlandığını ve sizin kaç porsiyon istediğinizi girin. Hesaplayıcı hem o malzemenin yeni miktarını hem de listedeki diğer bütün malzemelere uygulayabileceğiniz ölçek katsayısını verir.
Formülün Mantığı
Arkasındaki matematik basit bir orantıdan ibarettir. Önce iki porsiyon sayısından katsayıyı bulun, ardından malzemeyi bu katsayıyla çarpın:
$$\text{Katsayı} = \frac{\text{İstenen}}{\text{Mevcut}}, \qquad \text{Ölçekli} = \text{Miktar} \times \text{Katsayı}$$
Burada \(\text{Miktar}\) tarifte yazan özgün malzeme miktarı, \(\text{Mevcut}\) tarifin yazıldığı porsiyon sayısı, \(\text{İstenen}\) ise sizin hedeflediğiniz porsiyon sayısıdır. Katsayı 1'in üzerindeyse tarif büyür, 1'in altındaysa küçülür.
Örnek Hesap
Diyelim ki 4 porsiyonluk bir tarif 2 su bardağı un istiyor ve siz 6 porsiyon hazırlamak istiyorsunuz. Ölçek katsayısı \(\tfrac{6}{4} = 1.5\) olur, yani:
$$\text{Ölçekli} = 2 \times \frac{6}{4} = 2 \times 1.5 = 3\ \text{su bardağı}$$
Aynı 1.5 katsayısını diğer tüm malzemelere de uygulayın ki tarifin dengesi korunsun.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarifi küçültebilir miyim? Elbette. İstediğiniz porsiyon sayısı tariftekinden azsa katsayı 1'in altına iner ve bütün miktarlar aynı oranda azalır.
Her ölçü birimiyle çalışır mı? Evet. Katsayının birimi olmadığı için gram, su bardağı, yemek kaşığı ya da mililitre fark etmeksizin hepsi aynı şekilde ölçeklenir.
Pişirme süresi de aynı oranda değişir mi? Hayır. Süre, fırın sıcaklığı ve tencere/tepsi ölçüsü doğrusal olarak ölçeklenmez; bunları katsayıyla çarpmak yerine tecrübenize göre ayarlayın.