Ses basıncı seviyesi nedir?
Ses basıncı seviyesi (SPL), akustik basıncın 20 mikropaskallık bir referansa göre logaritmik ölçüsüdür ve desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Desibeller logaritmik olduğu için iki gürültü kaynağının seviyelerini öylece toplayamazsınız. Bu hesaplayıcı, en fazla üç kaynağın doğru logaritmik birleşimini yapar ve ardından sonucu istediğiniz mesafeye taşır.
Bu hesaplayıcı nasıl kullanılır?
Her kaynağın aynı referans mesafede ölçülen SPL değerini girin, ardından referans mesafesi \(d_1\) ile seviyeyi öğrenmek istediğiniz hedef mesafesi \(d_2\) değerini belirleyin. Daha az kaynakla çalışmak isterseniz ikinci ve üçüncü kaynak alanlarını boş bırakın. Araç; referans noktasındaki birleşik seviyeyi, mesafeden kaynaklanan zayıflamayı ve hedefteki nihai SPL değerini verir.
Formüllerin açıklaması
Birbirinden bağımsız (eşevresiz) birden fazla kaynak, enerji esasına göre birleşir:
$$L_{\text{toplam}} = 10\,\log_{10}\left(\sum_{i=1}^{n} 10^{L_i/10}\right)$$Burada \(L_i\) her kaynağın dB cinsinden seviyesidir. Serbest alana ışıyan bir nokta kaynak için seviye, mesafe arttıkça azalır:
$$L_2 = L_1 - 20\,\log_{10}\left(\frac{d_2}{d_1}\right)$$Burada \(d_1\) referans mesafesini, \(d_2\) ise hedef mesafesini gösterir. Mesafenin iki katına çıkması seviyeyi yaklaşık 6 dB azaltır.
Çözümlü örnek
Diyelim ki iki makinenin her biri 1 m'de 80 dB üretiyor. Bunları birleştirdiğimizde:
$$L_{\text{toplam}} = 10\,\log_{10}\left(10^{8}+10^{8}\right) = 83.01\,\text{dB}$$1 m'de ölçülen tek bir 90 dB'lik kaynak, 2 m'de değerlendirildiğinde şöyle olur:
$$L_2 = 90 - 20\,\log_{10}(2) = 83.98\,\text{dB}$$
Sıkça sorulan sorular
İki adet 80 dB'lik kaynak neden 160 dB etmez? Desibeller logaritmiktir; eşit iki kaynak yalnızca yaklaşık 3 dB ekler ve kabaca 83 dB verir.
Yansımaları veya soğurmayı hesaba katıyor mu? Hayır. Yansıtıcı yüzeyler ya da hava soğurması olmayan serbest alanda nokta kaynak yayılımı varsayar; bu da açık havada iyi bir ilk yaklaşımdır.
Hangi referans kullanılıyor? Seviyeler, 20 mikropaskala göre referanslanmış sıradan dB cinsinden SPL değerleridir; dolayısıyla tutarlı biçimde ölçülmüş herhangi bir dB değer kümesi işe yarar.