Mức áp suất âm là gì?
Mức áp suất âm (SPL) là đại lượng đo áp suất âm theo thang logarit, so với mức tham chiếu 20 micropascal, và được biểu diễn bằng decibel (dB). Vì decibel là đơn vị logarit nên bạn không thể cộng thẳng mức ồn của hai nguồn lại với nhau. Công cụ này sẽ thực hiện phép cộng logarit chính xác cho tối đa ba nguồn, rồi chiếu kết quả ra khoảng cách bất kỳ.
Cách dùng công cụ này
Nhập SPL của từng nguồn, tất cả đều được đo ở cùng một khoảng cách tham chiếu, sau đó đặt khoảng cách tham chiếu \(d_1\) và khoảng cách mục tiêu \(d_2\) — nơi bạn muốn biết mức âm. Nếu có ít nguồn hơn, chỉ cần để trống ô nguồn thứ hai và thứ ba. Công cụ sẽ cho biết mức tổng hợp tại điểm tham chiếu, độ suy giảm do khoảng cách và SPL cuối cùng tại điểm mục tiêu.
Giải thích các công thức
Nhiều nguồn không tương quan sẽ cộng với nhau trên cơ sở năng lượng:
$$L_{\text{total}} = 10\,\log_{10}\left(\sum_{i=1}^{n} 10^{L_i/10}\right)$$trong đó \(L_i\) là mức của từng nguồn tính bằng dB. Với một nguồn điểm bức xạ trong không gian tự do, mức âm giảm dần khi khoảng cách tăng lên:
$$L_2 = L_1 - 20\,\log_{10}\left(\frac{d_2}{d_1}\right)$$Ở đây \(d_1\) là khoảng cách tham chiếu và \(d_2\) là khoảng cách mục tiêu. Mỗi lần khoảng cách tăng gấp đôi, mức âm giảm khoảng 6 dB.
Ví dụ minh họa
Giả sử hai máy, mỗi máy tạo ra 80 dB ở khoảng cách 1 m. Cộng chúng lại ta được:
$$L_{\text{total}} = 10\,\log_{10}\left(10^{8}+10^{8}\right) = 83.01\,\text{dB}$$Một nguồn 90 dB đo ở 1 m, khi xét tại 2 m sẽ trở thành:
$$L_2 = 90 - 20\,\log_{10}(2) = 83.98\,\text{dB}$$
Câu hỏi thường gặp
Vì sao hai nguồn 80 dB không tạo ra 160 dB? Decibel là đơn vị logarit; hai nguồn bằng nhau chỉ cộng thêm khoảng 3 dB, nên tổng vào khoảng 83 dB.
Công cụ có tính đến phản xạ hay hấp thụ không? Không. Nó giả định sóng lan truyền trong trường tự do từ nguồn điểm, không có bề mặt phản xạ hay sự hấp thụ của không khí — đây là phép xấp xỉ ban đầu khá tốt khi ở ngoài trời.
Dùng mức tham chiếu nào? Các giá trị là SPL thông thường tính bằng dB, tham chiếu theo 20 micropascal, nên mọi bộ giá trị dB đo được một cách nhất quán đều dùng được.