Công Cụ Tính Hàm Lượng Quặng

Công Cụ Tính Hàm Lượng Quặng

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

Hàm lượng (%)=MS×100Hàm lượng (g/t)=MS×106Lượng kim loại chứa trong quặng (t)=MS×Ttrong đó{M=Khối lượng kim loại (g)S=Khối lượng mẫu (g)T=Tổng trữ lượng quặng (t)\begin{gathered} \text{Hàm lượng (\%)} = \dfrac{M}{S} \times 100 \\[0.6em] \text{Hàm lượng (g/t)} = \dfrac{M}{S} \times 10^{6} \\[0.6em] \text{Lượng kim loại chứa trong quặng (t)} = \dfrac{M}{S} \times T \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} M &= \text{Khối lượng kim loại (g)} \\ S &= \text{Khối lượng mẫu (g)} \\ T &= \text{Tổng trữ lượng quặng (t)} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Hàm lượng quặng
1,5%
hàm lượng kim loại theo khối lượng
Hàm lượng (phần trăm) 1,5 %
Hàm lượng (gam trên tấn) 15.000 g/t
Lượng kim loại chứa trong quặng 75 t

Báo lỗi nội dung trang này

Hàm lượng quặng là gì?

Hàm lượng quặng cho biết trong một mẫu đá có bao nhiêu kim loại có giá trị so với tổng khối lượng của mẫu đó. Đây là con số quan trọng bậc nhất trong kinh tế khai khoáng, bởi nó quyết định một thân quặng có đáng để khai thác và chế biến hay không. Với các kim loại cơ bản như đồng, chì, kẽm, hàm lượng thường được báo cáo theo phần trăm (%); còn với kim loại quý như vàng và bạc, người ta dùng đơn vị gam trên tấn (g/t).

Hình vuông biểu diễn mẫu đá với một phần nhỏ màu vàng thể hiện khối lượng kim loại M trong tổng khối lượng mẫu S
Hàm lượng quặng đơn giản là khối lượng kim loại (M) chia cho tổng khối lượng mẫu (S).

Cách sử dụng công cụ này

Bạn nhập khối lượng mẫu phân tích (tính bằng gam), khối lượng kim loại thu hồi hoặc đo được trong mẫu đó (tính bằng gam), và nếu muốn thì nhập thêm tổng trữ lượng quặng của thân quặng. Công cụ sẽ trả về hàm lượng theo phần trăm, hàm lượng tương đương theo gam trên tấn, và ước tính tổng lượng kim loại chứa trong mỏ.

Giải thích công thức

Hàm lượng chính là tỉ số giữa khối lượng kim loại và khối lượng mẫu, quy đổi ra phần trăm:

$$\text{Grade}\,(\%) = \frac{m_{metal}}{m_{sample}} \times 100$$

trong đó \(m_{metal}\) là khối lượng kim loại và \(m_{sample}\) là khối lượng mẫu, cả hai cùng một đơn vị. Giá trị theo gam trên tấn là \(\frac{m_{metal}}{m_{sample}} \times 10^{6}\), còn tổng lượng kim loại chứa trong mỏ là \(\frac{\text{Grade}}{100} \times T_{ore}\).

Quảng cáo
Thanh thước liên hệ giữa các đơn vị hàm lượng: phần trăm, gam trên tấn và phần triệu
Cùng một hàm lượng có thể biểu diễn theo phần trăm, gam trên tấn hoặc phần triệu (ppm).

Ví dụ minh hoạ

Giả sử một mẫu phân tích nặng 1.000 g và chứa 15 g kim loại, lấy từ thân quặng có trữ lượng 5.000 t. Hàm lượng sẽ là:

$$\text{Grade} = \frac{15}{1000} \times 100 = 1.5\%$$

Tổng lượng kim loại chứa trong mỏ là:

$$M = \frac{1.5}{100} \times 5000 = 75\,\text{t}$$
Đống quặng nhân với hàm lượng cho ra một chồng nhỏ thỏi vàng
Nhân tổng trữ lượng với hàm lượng ta được lượng kim loại chứa trong thân quặng.

Hàm lượng quặng điển hình theo từng kim loại

Các giá trị dưới đây là khoảng tham khảo gần đúng, mang tính đại diện trên phạm vi toàn cầu, cho biết quặng khai thác thường giàu đến mức nào, kèm theo hàm lượng biên (cut-off) mang tính chỉ báo — tức mức hàm lượng tối thiểu để vật liệu đáng được đưa vào chế biến thay vì bị coi là đất đá thải. Đơn vị được ghi theo phần trăm (%) hoặc gam trên tấn (g/t) để khớp với kết quả của công cụ này. Đây là những con số khái quát chung của ngành, không phải tiêu chuẩn của riêng quốc gia nào (kể cả Việt Nam), và thực tế mỗi thân quặng lại rất khác nhau.

Kim loại Hàm lượng khai thác điển hình Hàm lượng biên kinh tế (ước tính) Ghi chú thường gặp
Đồng (Cu) ~0,4–2% ~0,2–0,4% Các mỏ porphyry lộ thiên quy mô lớn khai thác ở mức thấp của khoảng này; các thân quặng mạch/skarn khai thác hầm lò thường giàu hơn.
Vàng (Au) ~1–10 g/t ~0,3–0,5 g/t (lộ thiên); ~2–5 g/t (hầm lò) Hàm lượng biên thấp phù hợp với khai thác lộ thiên khối lớn, tuyển đống hoặc nghiền tuyển; khai thác hầm lò cần hàm lượng cao hơn để bù chi phí.
Bạc (Ag) ~50–500 g/t dao động rất mạnh tuỳ thân quặng Thường là sản phẩm đi kèm của quặng chì, kẽm, vàng hoặc đồng, nên hàm lượng biên khi tính riêng cho bạc bị ảnh hưởng nhiều.
Kẽm (Zn) / Chì (Pb) ~3–10% ~2–4% Thường được khai thác chung trong các mỏ đa kim (ví dụ mỏ trầm tích hoặc VMS), nhiều trường hợp còn có thêm giá trị từ bạc.
Niken (Ni) ~0,5–2% ~0,3–0,5% (quặng sulfua) Quặng sulfua thường giàu hơn và rẻ hơn khi chế biến so với quặng laterit.

Hàm lượng biên không phải hằng số cố định: nó thay đổi theo giá kim loại, phương pháp khai thác (lộ thiên hay hầm lò), chi phí chế biến và mức thu hồi, độ sâu thân quặng cũng như giá trị các sản phẩm đi kèm. Một hàm lượng có lãi ở mỏ này có thể là đất đá thải ở mỏ khác. Hãy dùng các khoảng trên chỉ để định hướng chung cho kết quả phân tích của bạn, đừng coi đó là ngưỡng áp dụng cho một dự án cụ thể.

Quảng cáo

Đọc hiểu kết quả hàm lượng của bạn

Hàm lượng mà công cụ này đưa ra — dù theo phần trăm hay gam trên tấn — cho biết nồng độ kim loại mục tiêu trong mẫu của bạn, theo công thức \(\text{Grade}\,(\%) = \frac{\text{Metal Mass}}{\text{Sample Mass}} \times 100\). Con số này nói lên mức độ giàu của vật liệu, nhưng bản thân nó chưa cho biết quặng có khai thác sinh lời hay không.

Bước đầu tiên hữu ích là so sánh hàm lượng vừa tính với hàm lượng khai thác điển hình và hàm lượng biên của kim loại đó trong bảng tham khảo phía trên. Theo cách hiểu chung trong kinh tế khai khoáng:

  • Quặng giàu nằm cao hơn hẳn hàm lượng biên của thân quặng. Mỗi tấn quặng chứa nhiều kim loại hơn, nên cần khai thác và chế biến ít tấn hơn để thu cùng lượng kim loại — nhìn chung chịu đựng tốt hơn trước biến động chi phí và giá cả.
  • Quặng nghèo hoặc quặng biên nằm sát ngưỡng cut-off. Vẫn có thể có hiệu quả kinh tế nếu khai thác quy mô lớn hoặc khi giá kim loại cao, nhưng rất nhạy cảm với thay đổi về chi phí, mức thu hồi và giá bán.
  • Vật liệu dưới hàm lượng biên thường bị coi là đất đá thải, vì lượng kim loại trong đó có giá trị thấp hơn chi phí khai thác và chế biến.

Hàm lượng chỉ là một yếu tố đầu vào của hiệu quả kinh tế. Lượng kim loại thực sự bán được còn phụ thuộc vào hệ số thu hồi (tỉ lệ mà nhà máy tuyển thực sự tách được — thường thấp hơn 100% khá nhiều), trong khi việc lượng kim loại đó có sinh lời hay không lại phụ thuộc vào giá kim loại hiện hành và tổng chi phí khai thác cùng chế biến trên mỗi tấn. Hàm lượng cao nhưng thu hồi kém, chi phí lớn hoặc giá thấp thì vẫn lỗ; ngược lại, hàm lượng vừa phải kết hợp khai thác khối lớn giá rẻ và thu hồi tốt vẫn có thể khả thi. Đây là phần giải thích mang tính thông tin chung về cách diễn giải hàm lượng trong kinh tế khai khoáng, không phải lời khuyên tài chính; quyết định đầu tư dự án luôn dựa trên các nghiên cứu kỹ thuật và kinh tế chi tiết cho từng thân quặng.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao lại báo cáo hàm lượng theo gam trên tấn? Với kim loại quý, con số phần trăm quá nhỏ, nên dùng g/t sẽ dễ đọc hơn. Hàm lượng 1,5% tương đương 15.000 g/t.

Hàm lượng cao có luôn đồng nghĩa với có lãi không? Không. Hệ số thu hồi, giá kim loại và chi phí khai thác đều quan trọng, nhưng hàm lượng càng cao thì chi phí trên mỗi đơn vị kim loại thường càng thấp.

Tôi có thể dùng đơn vị bất kỳ không? Có, miễn là khối lượng kim loại và khối lượng mẫu dùng chung một đơn vị, vì khi lập tỉ số thì đơn vị sẽ triệt tiêu.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Chuyên ngành

Xem tất cả máy tính Chuyên ngành